Ảnh minh họa: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định số 268/2025/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về đổi mới sáng tạo; khuyến khích hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp; công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; công nhận cá nhân, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; hạ tầng mạng lưới và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là chuẩn hoá việc công nhận tổ chức, cá nhân đổi mới sáng tạo, hỗ trợ đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; thúc đẩy các chủ thể trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
Việc công nhận sẽ gắn với các tiêu chí cụ thể về năng lực nhân sự, cơ sở hạ tầng, mạng lưới hợp tác, khả năng tăng trưởng và kết quả hỗ trợ doanh nghiệp. Khi được công nhận, các chủ thể có thêm điều kiện tiếp cận các chính sách hỗ trợ, nguồn lực đầu tư, mạng lưới chuyên gia, hoạt động kết nối và các chương trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Cùng với chuẩn hóa các chủ thể trong hệ sinh thái theo quy định chung, các chính sách riêng của Thành phố cũng hướng mạnh hơn đến hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Theo Nghị quyết 23/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố quy định chi tiết về tiêu chí, điều kiện, trình tự, thủ tục, nội dung và mức hỗ trợ từ ngân sách thành phố cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ, có hiệu lực từ 1/7/2026, các dự án khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số có thể được hỗ trợ theo nhiều nhóm nhu cầu.
Dự án có thể được hỗ trợ chi phí mua công nghệ và bản quyền phần mềm, với mức tối đa 400 triệu đồng; nghiên cứu và phát triển, sản xuất thử nghiệm với mức tối đa 150 triệu đồng; đào tạo, thu hút chuyên gia, tối đa 100 triệu đồng; tư vấn pháp lý, tài chính và kiểm toán, tối đa 50 triệu đồng.
Để được xem xét hỗ trợ, dự án phải sử dụng công nghệ số làm nền tảng cốt lõi, có khả năng giải quyết vấn đề thị trường, kinh tế xã hội, đồng thời có đủ cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, tài chính và phương án triển khai khả thi. Dự án cũng cần chứng minh khả năng tạo ra sản phẩm mới, cải tiến hoặc nâng cao hiệu quả công nghệ và hướng đến thương mại hóa.
Chương trình Phát triển tài sản trí tuệ của Thành phố giai đoạn 2025-2030 không chỉ hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động đăng ký bảo hộ quyền sở hữu mà còn hướng tới khai thác các giá trị và thương mại hoá tài sản trí tuệ. Mức hỗ trợ có thể lên đến 30 triệu đồng đối với đăng ký sáng chế, bảo hộ, công nhận giống cây trồng; 15 triệu đồng đối với đăng ký kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu; 60 triệu đồng đối với hoạt động đăng ký bảo hộ ở nước ngoài.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nghị quyết số 22/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố quy định cụ thể các mức chi hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tập trung vào ba nhóm hỗ trợ có tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh, gồm chuyển đổi số; tiêu chuẩn chất lượng; khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Theo đó, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ 50% (tối đa 170 triệu đồng) chi phí các hoạt động chuyển đổi số như tư vấn, thuê, mua giải pháp số, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ. Doanh nghiệp cũng có thể được hỗ trợ 100% (tối đa 90 triệu đồng) chi phí tư vấn, kiểm định, thử nghiệm và chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng. Ngoài ra, doanh nghiệp được hỗ trợ 50% (tối đa 90 triệu đồng) chi phí tư vấn phát triển sản phẩm, đào tạo và tham gia các cuộc thi quốc tế trong lĩnh vực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Cùng với việc hoàn thiện chính sách hỗ trợ, các chuyên gia cho rằng hiệu quả đổi mới sáng tạo còn phụ thuộc vào khả năng kết nối nguồn lực giữa doanh nghiệp, trường đại học và các dự án khởi nghiệp.
Ông Nguyễn Xuân Hưng, Viện trưởng Viện Công nghệ Việt - Nhật, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh cho rằng, trường đại học cần phát huy vai trò hạt nhân tri thức, cung cấp nguồn nhân lực trẻ, ý tưởng đổi mới, năng lực nghiên cứu, ươm tạo, thử nghiệm và các giải pháp phục vụ phát triển bền vững. Còn doanh nghiệp mang đến các bài toán thực tế, dữ liệu và nhu cầu của thị trường. Sự kết nối giữa hai nguồn lực này là nền tảng để hình thành những giải pháp đổi mới sáng tạo có giá trị và khả năng thương mại hóa. Đổi mới sáng tạo hiện là yêu cầu chung đối với cả trường đại học và doanh nghiệp.
Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, mô hình hợp tác truyền thống theo hướng một chiều, trong đó doanh nghiệp tài trợ, nhà trường và sinh viên triển khai, cần được chuyển thành mối quan hệ đồng sáng tạo.
Trong mô hình này, doanh nghiệp không chỉ là nhà tài trợ mà còn trực tiếp cung cấp bài toán thực tế, dữ liệu và thông tin thị trường; tham gia hướng dẫn, đánh giá giải pháp và tạo điều kiện thử nghiệm; đồng thời trở thành khách hàng đầu tiên hoặc cùng đầu tư, phát triển và đưa sản phẩm ra thị trường.
Khi đó, trường đại học không chỉ cung cấp nguồn nhân lực mà trở thành nguồn lực đổi mới sáng tạo mở cho doanh nghiệp. Một bài toán thực tế của doanh nghiệp có thể được chuyển thành nội dung học tập, đồ án sinh viên, đề tài nghiên cứu ứng dụng, dự án khởi nghiệp hoặc dự án hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp.