Kênh RT của Liên bang Nga ngày 18/9 dẫn phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh kỷ nguyên của tình hữu nghị vô điều kiện với Mỹ đang đi đến hồi kết, đồng thời cho rằng Washington phải chịu trách nhiệm về sự xấu đi trong quan hệ giữa hai bên.
Theo RT, Thủ tướng Merz, người từng được xem là một trong những chính trị gia thân Mỹ nhất tại Đức, đã nhiều lần bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về nhiều vấn đề, từ cuộc chiến với Iran cho đến chính sách đối nội của Đức.
Phát biểu hôm 17/9, tại một sự kiện vận động tranh cử ở Berlin trước cuộc bầu cử nghị viện cấp bang vào cuối tuần này, Thủ tướng Merz đã nói với các thành viên đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của ông rằng: "Kỷ nguyên của tình hữu nghị xuyên Đại Tây Dương vô điều kiện có lẽ đã kết thúc trong tương lai có thể dự báo được”.
Ông cho biết thêm: "Chúng ta đang chứng kiến sự thay đổi trong thái độ chính trị ở phía bên kia Đại Tây Dương, cũng như sự thay đổi trong cách nhìn nhận liên minh xuyên Đại Tây Dương, điều mà có lẽ trước đây chúng ta không nghĩ là có thể xảy ra”.
Trước đó vào tháng 4, Thủ tướng Merz cho rằng Mỹ thiếu một chiến lược nhất quán tại Trung Đông và đã bị Iran "làm bẽ mặt" trong cuộc xung đột.
Tổng thống Trump đáp trả bằng cách yêu cầu ông Merz tập trung vào việc "sửa chữa đất nước đang tan vỡ của mình".
Một tháng sau, Thủ tướng Merz, người trước đây từng làm việc với tập đoàn tài chính khổng lồ BlackRock của Mỹ, cho biết ông không còn coi Mỹ là "miền đất của cơ hội" như trước đây và nói thêm rằng ông sẽ không khuyến khích chính các con mình tới Mỹ để làm việc hoặc học tập.
Mùa hè năm nay, Thủ tướng Merz cảnh báo chính quyền Mỹ không nên can thiệp vào các cuộc bầu cử tại Đức.
RT cho biết phát biểu của người đứng đầu chính phủ Đức được đưa ra trong bối cảnh Bộ Ngoại giao Mỹ triển khai một chương trình tài trợ trị giá gần 5 triệu USD để hỗ trợ các dự án nhằm thực hiện điều mà Washington gọi là tăng cường khả năng chống chịu của nền dân chủ, pháp quyền, tự do ngôn luận và báo chí, cũng như quyền con người tại châu Âu.
Về phần mình, trong phát biểu hôm 17/9, ông Merz đã bảo vệ việc Đức tăng chi tiêu quốc phòng, nói rằng "từ lâu chúng ta cần phải tự mình gánh vác nhiều trách nhiệm hơn”.
Thủ tướng Merz cho biết Đức sẽ tăng cường quân đội và tiếp tục tài trợ cho Ukraine trong cuộc xung đột với Liên bang Nga, bất chấp một "cuộc khủng hoảng mang tính cơ cấu" trong chính nền kinh tế Đức.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025, ông Trump đã áp thuế quan đối với phần lớn các đối tác thương mại của Mỹ và tiếp tục những chỉ trích lâu nay của ông đối với chính sách nhập cư của châu Âu.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng khôi phục kế hoạch mua lại Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, đồng thời công kích cá nhân Thủ tướng Merz vì những chỉ trích của ông này đối với cuộc chiến của Mỹ với Iran, nói rằng ông Merz đang "làm một công việc tồi tệ" trên cương vị Thủ tướng.
Năm 2025, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance khiến nhiều quan chức châu Âu bất ngờ tại Hội nghị An ninh Munich thường niên khi thay vì tập trung vào Liên bang Nga liên quan đến cuộc xung đột Ukraine, đã chỉ trích các chính phủ châu Âu về điều mà ông mô tả là sự xói mòn tự do ngôn luận và "tình trạng di cư mất kiểm soát".
Ông Vance cũng chỉ trích cái gọi là "bức tường lửa", tức chủ trương lâu nay của các chính đảng chính thống tại Đức, trong đó có CDU của Thủ tướng Merz, từ chối hợp tác với đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) có lập trường chống nhập cư, hiện là đảng lớn thứ hai tại Bundestag, tức Quốc hội Liên bang Đức.
Ông Vance nói: "Nền dân chủ dựa trên nguyên tắc thiêng liêng rằng tiếng nói của người dân có ý nghĩa. Không có chỗ cho những bức tường lửa. Hoặc các vị tôn trọng nguyên tắc đó, hoặc không”.
Vào tháng 5, Lầu Năm Góc công bố kế hoạch rút khoảng 5.000 trong số hơn 36.000 quân nhân Mỹ đang tại ngũ đồn trú tại Đức, đánh dấu thêm một bước căng thẳng trong quan hệ quân sự giữa hai đồng minh.
