#Greenland

Không quân Canada, Mỹ, Đan Mạch và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gần đây đã phối hợp huấn luyện tại Greenland nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động ở vùng Bắc Cực.

Năm 1968, một máy bay ném bom Mỹ chở bốn quả bom hạt nhân lao xuống lớp băng gần căn cứ Thule ở Greenland. Vụ tai nạn không gây nổ hạt nhân, nhưng đã để lại plutonium trong băng và đáy biển, trở thành một dấu tích phóng xạ dai dẳng của thời Chiến tranh Lạnh.

Bắc Cực đang nổi lên như một không gian cạnh tranh chiến lược mới, nơi Mỹ và châu Âu dù vẫn là đồng minh NATO lại ngày càng có những lợi ích khác biệt về Greenland, các tuyến hàng hải và nguồn tài nguyên.

Ông Kuupik Kleist, cựu Thủ hiến Greenland và là thành viên đảng Inuit Ataqatigiit, nhận định thế trận an ninh của Mỹ tại Bắc Cực vẫn chủ yếu dựa trên Hiệp định Quốc phòng Greenland năm 1951 ký với Đan Mạch.

Từ những đòi hỏi gây tranh cãi về Greenland đến một thỏa thuận an ninh mới, Mỹ đã tiến thêm một bước trong việc củng cố hiện diện tại hòn đảo chiến lược, trong khi Đan Mạch và Greenland vẫn giữ nguyên lập trường về chủ quyền và quyền tự quyết.

Mỹ lên kế hoạch khôi phục một căn cứ từ thời Chiến tranh Lạnh ở miền nam Greenland và thiết lập thêm một căn cứ tại bờ biển phía đông hòn đảo theo thỏa thuận mới với Đan Mạch và Greenland.

Bản tin nóng thế giới sáng 22/9/2026 có những nội dung sau đây:
- Bộ trưởng Tài chính Mỹ nêu các vấn đề trọng tâm trong quan hệ Mỹ-Trung;
- Mỹ, Đan Mạch, Greenland chuẩn bị ký thỏa thuận an ninh;
- Tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng bị tấn công tại eo biển Hormuz;
- Mỹ tuyên bố Trung Quốc phối hợp tích cực trong việc trừng phạt Iran.

Một nhóm chuyên gia bảo vệ dân sự châu Âu đang được triển khai tại Greenland nhằm hỗ trợ vùng lãnh thổ này tăng cường năng lực chuẩn bị và ứng phó với các tình huống khẩn cấp tại Bắc Cực.

Thỏa thuận an ninh mới với Đan Mạch và đảo Greenland có thể giúp Washington duy trì, thậm chí mở rộng hiện diện quân sự tại hòn đảo Bắc Cực này.

Thỏa thuận mới mở rộng vai trò an ninh của Mỹ tại Greenland trong dài hạn, đồng thời đặt ra câu hỏi về phạm vi hiện diện của Washington tại vùng đất chiến lược này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận sẽ trao cho Washington quyền kiểm soát lâu dài đối với các vấn đề an ninh của Greenland, khiến không một đối thủ nào của Mỹ có thể có căn cứ tại Greenland, duy trì sự hiện diện quân sự tại Greenland hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump phải chịu trách nhiệm về sự xấu đi của quan hệ xuyên Đại Tây Dương, nhấn mạnh kỷ nguyên của tình hữu nghị vô điều kiện với Mỹ đang đi đến hồi kết.

Iceland ngày 7/9 đã triệu tập Đại sứ Mỹ Billy Long để phản đối bài đăng của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội, trong đó thể hiện Iceland dưới lá cờ Mỹ.

Ngày 7/9, Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố gói đầu tư 200 triệu euro (hơn 232 triệu USD) dành cho Greenland, đồng thời ký kết Tuyên bố chung mới với vùng lãnh thổ tự trị này và Đan Mạch, đánh dấu bước nâng cấp toàn diện quan hệ đối tác trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị tại Bắc Cực ngày càng gay gắt.

Chuyến thăm Greenland của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen diễn ra trong bối cảnh EU muốn tăng cường đầu tư và an ninh tại Bắc Cực, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với chủ quyền của vùng lãnh thổ này.

Liên minh châu Âu (EU) muốn khai thác tiềm năng khoáng sản và xây dựng năng lực chế biến tại Bắc Cực nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Những chiếc sừng xoắn đặc trưng của kỳ lân biển (narwhal) không chỉ khiến chúng trở thành một trong những loài động vật biểu tượng của Bắc Cực, mà còn là trợ thủ đắc lực giúp các nhà khoa học giải mã tác động của biến đổi khí hậu ở vùng biển Greenland xa xôi.

Greenland đang đứng trước một dự án thăm dò dầu mỏ đầy tham vọng, nhưng kế hoạch này vấp phải lo ngại về môi trường, sự phản đối của người dân và những rắc rối về thủ tục cấp phép.

Kế hoạch khai thác dầu tại Greenland bị đình lại do chưa hoàn tất thủ tục cấp phép, trái với tuyên bố trước đó của đặc phái viên Mỹ rằng dầu có thể được đưa vào khai thác từ năm tới.

Greenland lên tiếng cảnh báo sau khi một công ty dầu mỏ Mỹ có liên hệ với Tổng thống Trump đưa thiết bị vào bờ để chuẩn bị khoan thăm dò, dù chưa được chính quyền địa phương cấp phép.