Thỏa thuận Greenland: Bước đệm để Mỹ mở rộng căn cứ ở Bắc Cực?

Ông Kuupik Kleist, cựu Thủ hiến Greenland và là thành viên đảng Inuit Ataqatigiit, nhận định thế trận an ninh của Mỹ tại Bắc Cực vẫn chủ yếu dựa trên Hiệp định Quốc phòng Greenland năm 1951 ký với Đan Mạch.

Máy bay Hercules của Bộ Quốc phòng Đan Mạch tại sân bay ở thủ phủ Nuuk, Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Ảnh: THX/TTXVN phát
Máy bay Hercules của Bộ Quốc phòng Đan Mạch tại sân bay ở thủ phủ Nuuk, Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo đài Sputnik (Nga), ông Kleist cho biết thỏa thuận sửa đổi sẽ tính đến lợi ích của cả Greenland và Đan Mạch, đồng thời có thể mở đường cho các cuộc thảo luận sâu hơn về việc thiết lập các cơ sở quân sự mới của Mỹ tại Narsarsuaq và Mestersvig.

Trước đây, Mỹ từng đóng cửa 17 căn cứ quân sự tại Greenland do những hạn chế về kinh tế buộc Washington phải thu hẹp nguồn lực dành cho sự hiện diện quân sự tại đây.

Tuy nhiên, ông Kleist cho rằng chưa rõ Đan Mạch sẽ nhận được những lợi ích cụ thể nào từ thỏa thuận mới. Một khả năng là các doanh nghiệp Greenland sẽ có thêm cơ hội ký kết hợp đồng với quân đội Mỹ.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia quân sự và địa chính trị Thụy Điển Mikael Valtersson cho rằng thỏa thuận mới chủ yếu mang tính tượng trưng, bởi xét về pháp lý, Washington không thực sự được trao thêm nhiều quyền mà mình chưa có.

Theo ông Valtersson, Mỹ vốn đã được quyền tự do tiếp cận Greenland và giữ trách nhiệm chính đối với việc bảo đảm an ninh, quốc phòng cho hòn đảo. Thỏa thuận mới dù trao cho Mỹ quyền tiếp cận quân sự lâu dài, quyền bố trí lực lượng và cơ sở quân sự cũng như quyền bay qua Greenland, nhưng những quyền này về cơ bản đã tồn tại.

Đáng chú ý, chính Washington từng chủ động cắt giảm đáng kể nguồn lực quân sự tại Greenland sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Vì vậy, ông Valtersson cho rằng thỏa thuận có thể chủ yếu nhằm phục vụ mục đích truyền thông của chính quyền Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Dẫu vậy, thỏa thuận vẫn có ý nghĩa trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ, Đan Mạch và châu Âu từng xuất hiện những lo ngại về khả năng xảy ra đối đầu liên quan đến Greenland. Theo ông Valtersson, chính sách đối ngoại khó đoán của chính quyền Mỹ hiện nay từng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột quân sự, qua đó có thể gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Trong bối cảnh đó, thỏa thuận mới có thể giúp giảm bớt lo ngại tại châu Âu, đồng thời giúp Copenhagen không còn phải quá lo lắng về nguy cơ đối đầu quân sự với Washington liên quan đến Greenland.

Trước đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố Mỹ đã đạt được thỏa thuận với Vương quốc Đan Mạch và Greenland, theo đó Washington có quyền kiểm soát lâu dài đối với an ninh và các nhu cầu khác tại Greenland, qua đó giải quyết tất cả những quan ngại của Mỹ. Ông nhấn mạnh Washington sẽ không phải chịu bất kỳ chi phí nào.

Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ luôn có đầy đủ khả năng bảo đảm an ninh cho Greenland. Theo Tổng thống Mỹ, dưới sự chỉ đạo của ông, các đại diện Mỹ đã phối hợp với Đan Mạch và Greenland để bảo đảm Washington “mãi mãi” có đầy đủ khả năng thực hiện những gì cần thiết tại Greenland nhằm bảo vệ an ninh của hòn đảo cũng như của nước Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi thỏa thuận này là một “thắng lợi lịch sử”, đồng thời tuyên bố văn kiện này sẽ bảo đảm lâu dài các lợi ích an ninh của Mỹ tại Bắc Cực mà không làm phát sinh chi phí đối với người nộp thuế Mỹ.

Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Israel liên tiếp chịu bất lợi sau bốn cuộc bầu cử trong 10 ngày

Israel liên tiếp chịu bất lợi sau bốn cuộc bầu cử trong 10 ngày

Trong vòng 10 ngày, Israel liên tiếp chứng kiến bốn kết quả bầu cử bất lợi tại Serbia, Brazil, Israel và Mỹ. Những diễn biến này không chỉ làm suy giảm vị thế ngoại giao của Israel, đe dọa một số quan hệ đối tác chiến lược mà còn đặt ra những câu hỏi về tương lai chính trị của nước này trong bối cảnh tình hình khu vực và quốc tế ngày càng phức tạp.

Tin nóng thế giới sáng 5/11/2026

Tin nóng thế giới sáng 5/11/2026

Bản tin nóng thế giới sáng 5/11/2026 có những nội dung sau đây:
- Tổng thống Trump lần đầu nói về khả năng bị luận tội sau chiến thắng của đảng Dân chủ;
- Điện Kremlin lần đầu lên tiếng trước kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, gửi thông điệp về Ukraine;
- Sau thất bại của đảng Cộng hòa, Iran đưa ra tuyên bố về ông Trump;

- Nga cảnh báo EU về nguy cơ đối đầu quân sự và hệ lụy kinh tế.

Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Tehran tuyên bố giành chiến thắng chiến lược, Phó Tổng thống Mỹ chỉ ra nguyên nhân thất bại bầu cử

Sau chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, quan chức an ninh cấp cao Iran tuyên bố Tehran đã khiến Tổng thống Donald Trump chịu thất bại chiến lược. Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance cho rằng cuộc chiến Iran là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại.