#An ninh Bắc Cực

Thỏa thuận an ninh mới với Đan Mạch và đảo Greenland có thể giúp Washington duy trì, thậm chí mở rộng hiện diện quân sự tại hòn đảo Bắc Cực này.

Chuyến thăm Greenland của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen diễn ra trong bối cảnh EU muốn tăng cường đầu tư và an ninh tại Bắc Cực, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với chủ quyền của vùng lãnh thổ này.

Mỹ chính thức chuyển trọng tâm an ninh từ châu Âu sang Tây bán cầu và Bắc Cực, nhấn mạnh bảo vệ Greenland, phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy chiến lược thời Tổng thống Donald Trump.

Theo Euronews ngày 24/1, Liên minh xuyên Đại Tây Dương vừa trải qua một trong những thời điểm căng thẳng nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế nhằm gây sức ép buộc châu Âu chấp thuận việc Mỹ tiếp quản Greenland.

Một số máy bay của Bộ Tư lệnh Phòng thủ Hàng không Vũ trụ Bắc Mỹ (NORAD) sẽ sớm tới một căn cứ quân sự của Mỹ tại Greenland, trong bối cảnh Washington gần đây đưa ra những tuyên bố cứng rắn liên quan đến hòn đảo này.

Đại sứ Nga tại Na Uy Nikolai Korchunov cho biết Moskva đang bày tỏ quan ngại trước việc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gia tăng hoạt động tại khu vực Bắc Cực.

Theo Financial Times ngày 15/1, lực lượng NATO nhiều khả năng sẽ hiện diện tại Greenland lâu dài hơn, trong bối cảnh một số quốc gia châu Âu bắt đầu triển khai binh sĩ tới hòn đảo Bắc Cực này sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng các tuyên bố về khả năng kiểm soát Greenland.

Những binh sĩ đầu tiên từ các quốc gia châu Âu đã hiện diện tại Greenland, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tuyên bố về sự cần thiết phải sáp nhập hòn đảo này vào Mỹ.

Theo Euronews ngày 14/1, Ngoại trưởng Đan Mạch thừa nhận không thuyết phục được Mỹ từ bỏ tham vọng với Greenland sau cuộc họp căng thẳng tại Washington, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép nhằm kiểm soát hòn đảo chiến lược ở Bắc Cực vì lý do an ninh quốc gia.

Các nhà lãnh đạo châu Âu đang tìm cách xây dựng một thỏa thuận về tương lai Greenland, cho phép Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đạt được thắng lợi trong vấn đề này, tờ Politico dẫn các nguồn ngoại giao cho hay.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố Mỹ cần kiểm soát Greenland, viện dẫn lý do “an ninh quốc gia” và cảnh báo sẽ có hành động nếu cần thiết, bất chấp sự phản đối từ chính quyền Greenland cũng như nhiều quốc gia khác.

Từ khi quay trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn đưa Greenland – hòn đảo lớn nhất thế giới, hiện là lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – vào phạm vi kiểm soát của Washington.

Việc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chưa đưa ra tuyên bố công khai bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Greenland và chủ quyền của Đan Mạch đang làm dấy lên lo ngại trong nội bộ châu Âu.

Theo Euronews ngày 8/1, Chính phủ Đan Mạch xác nhận một chỉ thị quân sự ban hành từ năm 1952 vẫn còn hiệu lực, theo đó binh sĩ Đan Mạch có nghĩa vụ nổ súng chống trả ngay lập tức nếu lãnh thổ nước này bị xâm nhập, kể cả trong trường hợp lực lượng Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland bằng vũ lực.

Theo AP ngày 8/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa qua đã đẩy NATO vào một tình thế chưa từng có, khi các tuyên bố cứng rắn nhằm vào Greenland của ông đặt ra khả năng đối đầu vũ trang giữa chính các thành viên trong liên minh quân sự lớn nhất thế giới.

Theo Euronews ngày 23/12, các nhà lãnh đạo châu Âu đã đồng loạt ủng hộ Đan Mạch sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khởi động ý tưởng đưa Greenland vào lãnh thổ Mỹ, với lý do an ninh quốc gia. Động thái này làm dấy lên lo ngại tại Liên minh châu Âu về nguy cơ xói mòn nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Ngày 13/3, theo tờ Potilico, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đề cập đến khả năng sáp nhập Greenland, đồng thời bày tỏ sự quan tâm đến kết quả bầu cử tại hòn đảo này.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, Bộ Ngoại giao Đan Mạch thông báo ngày 24/1, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người đồng cấp Mỹ Marco Rubio đã nhất trí sẽ tổ chức đối thoại ba bên với Greenland về vấn đề an ninh khu vực Bắc Cực.

Bộ Quốc phòng Mỹ vừa ra mắt Chiến lược Bắc Cực mới, đề cập đến những thay đổi lớn như cuộc khủng hoảng Ukraine, việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO, sự hợp tác ngày càng tăng giữa Trung Quốc và Nga, và tác động của biến đổi khí hậu.

Đại diện cấp cao của Nga tại Hội đồng Bắc Cực, Nikolay Korchunov, cho biết Nga lo ngại về các hoạt động ngày càng tăng của khối NATO do Mỹ dẫn đầu ở khu vực Bắc Cực, có thể gây tác động nghiêm trọng đến an ninh và sinh thái.