"Thổi hồn" văn hóa Khmer từ hành trình khởi nghiệp

Với niềm đam mê văn hóa dân tộc Khmer, em Thạch Thị Đa Ri ở phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long, đã khởi nghiệp thành công với mô hình cho thuê trang phục truyền thống, góp phần quảng bá văn hóa truyền thống Khmer và tạo việc làm cho thanh niên địa phương.

Khởi nghiệp từ tình yêu văn hóa dân tộc

Sinh ra và lớn lên tại Trà Vinh - vùng đất giàu bản sắc văn hóa Khmer, Thạch Thị Đa Ri sớm nuôi dưỡng niềm đam mê với những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Từ tình yêu văn hóa quê hương, Đa Ri đã mạnh dạn khởi nghiệp bằng mô hình cho thuê và trải nghiệm trang phục truyền thống Khmer vừa để phát triển kinh tế, vừa góp phần gìn giữ, quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer đến với du khách trong và ngoài nước.

khoinghiepkhmer181120264.jpg
Cơ sở cho thuê trang phục Khmer của em Thạch Thị Đa Ri ở phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long.

Trao đổi với phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, Đa Ri cho biết, năm 2019, sau khi tốt nghiệp ngành Sư phạm Ngữ văn Khmer tại Trường Đại học Trà Vinh, cô làm việc tại một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục. Bên cạnh công việc chuyên môn, Đa Ri còn tham gia hướng dẫn, giới thiệu văn hóa Khmer cho các đoàn khách, sinh viên trong nước và quốc tế đến tham quan, tìm hiểu tại Trà Vinh.

Theo Đa Ri, trong quá trình đồng hành cùng các đoàn khách, cô nhận thấy nhiều người đặc biệt yêu thích trang phục truyền thống Khmer, họ mong muốn được khoác lên mình những bộ trang phục đặc trưng, chụp ảnh lưu niệm với các cảnh đẹp đặc trưng ở Trà Vinh như chùa Khmer, Ao Bà Om.

“Qua những lần hướng dẫn du khách, tôi nhận thấy nhiều người rất muốn mặc trang phục truyền thống Khmer để chụp ảnh, tìm hiểu văn hóa địa phương nhưng chưa có nhiều địa điểm cung cấp dịch vụ thuận tiện, với chi phí hợp lý. Từ đó, tôi bắt đầu nghĩ đến việc xây dựng một mô hình dịch vụ vừa phục vụ khách du lịch, vừa góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình”, Đa Ri chia sẻ.

khoinghiepkhmer181120265.jpg
Đoàn du khách trải nghiệm mặc trang phục truyền thống Khmer chụp ảnh tại chùa Khmer ở Vĩnh Long.

Sau thời gian tìm hiểu và chuẩn bị, năm 2023, Đa Ri quyết định rời công việc để bắt đầu hành trình khởi nghiệp với mô hình cho thuê trang phục truyền thống Khmer tại khu vực Ao Bà Om và chùa Âng, những địa điểm văn hóa, du lịch nổi tiếng của Trà Vinh.

Lựa chọn khởi nghiệp bằng sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, Đa Ri xác định không chỉ cung cấp trang phục để khách hàng chụp ảnh, mà quan trọng hơn là hướng đến việc tạo ra những trải nghiệm văn hóa gần gũi và thuận tiện. Từ dịch vụ cho thuê trang phục ban đầu, Đa Ri từng bước mở rộng sang trang điểm, làm tóc, cung cấp phụ kiện và chụp ảnh trọn gói.

Việc kết hợp nhiều dịch vụ giúp du khách có thể trải nghiệm trang phục truyền thống Khmer mà không cần chuẩn bị quá nhiều. Đồng thời, những bộ trang phục với kiểu dáng, màu sắc và họa tiết đặc trưng cũng trở thành điểm nhấn trong các bộ ảnh lưu niệm tại những không gian văn hóa truyền thống của địa phương.

Đặc biệt, Đa Ri đã tận dụng công nghệ số và các nền tảng mạng xã hội để giới thiệu sản phẩm, quảng bá dịch vụ, tiếp cận khách hàng. Thông qua những hình ảnh về trang phục Khmer, hoạt động trải nghiệm và các địa điểm du lịch, mô hình từng bước được nhiều người biết đến, nhất là giới trẻ và những du khách yêu thích khám phá văn hóa dân tộc.

Từ một cơ sở ban đầu, đến năm 2025, Đa Ri tiếp tục mở chi nhánh thứ hai tại khu vực trước chùa Sleng Chas (chùa Sleng cũ), thuộc ấp Bến Chùa, xã Tập Sơn, tỉnh Vĩnh Long. Đến nay, mô hình “Trang phục Khmer Trà Vinh” của Đa Ri đã phát triển thành hai chi nhánh, phục vụ trung bình khoảng 100 lượt khách mỗi tháng.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu trải nghiệm văn hóa của người dân và du khách, mô hình còn tạo việc làm ổn định cho gần 20 lao động chính thức và thời vụ tại địa phương, chủ yếu trong các lĩnh vực trang điểm, làm tóc, nhiếp ảnh và phục vụ khách hàng.

khoinghiepkhmer181120261.jpg
Các nhân sự của cơ sở kinh doanh của Đa Ri đa phần là những bạn trẻ có niềm đam mê về văn hóa truyền thống Khmer.

Theo Đa Ri, việc phát triển mô hình kinh doanh gắn với văn hóa truyền thống không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà mô hình còn tạo điều kiện để thanh niên địa phương phát huy năng khiếu, kỹ năng nghề nghiệp. Qua đó, những bộ trang phục truyền thống Khmer không chỉ được gìn giữ, quảng bá mà còn từng bước trở thành sản phẩm du lịch văn hóa, góp phần tạo sinh kế cho người dân.

“Tôi không xem đây đơn thuần là hoạt động kinh doanh cho thuê trang phục. Điều tôi mong muốn là có thể tạo ra nhiều giá trị hơn từ chính nét đẹp văn hóa của dân tộc của mình. Khi du khách trực tiếp khoác lên mình trang phục truyền thống, chụp ảnh tại các ngôi chùa Khmer hay Ao Bà Om, họ sẽ có thêm cơ hội tìm hiểu, cảm nhận rõ hơn về văn hóa tốt đẹp, đặc sắc của Khmer”, Đa Ri bày tỏ.

Đưa văn hóa Khmer đến gần hơn với công chúng qua âm nhạc

Không dừng lại ở hoạt động kinh doanh phục vụ du lịch, Thạch Thị Đa Ri còn tích cực tìm kiếm cơ hội đưa trang phục truyền thống Khmer tham gia các chương trình văn hóa, nghệ thuật và hoạt động quảng bá du lịch.

Một trong những dấu ấn đáng nhớ của Đa Ri là việc tham gia thiết kế trang phục dân tộc với chủ đề “Vũ điệu Mayura” trong khuôn khổ cuộc thi Miss Cosmo Vietnam năm 2025. Lấy cảm hứng từ hình tượng chim thần Mayura gắn với văn hóa Khmer, thiết kế hướng đến việc thể hiện vẻ đẹp của nghệ thuật truyền thống thông qua ngôn ngữ thời trang. Sự kết hợp giữa yếu tố văn hóa dân tộc và sáng tạo nghệ thuật đã giúp phần tham gia của Đa Ri giành giải Truyền thông tại cuộc thi.

khoinghiepkhmer181120262.jpg
Thạch Thị Đa Ri hỗ trợ mặc trang phục truyền thống Khmer cho khách.

Theo Đa Ri, đây là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trên hành trình khởi nghiệp, bởi những giá trị văn hóa Khmer mà cô theo đuổi đã có thêm cơ hội xuất hiện trong một sân chơi thời trang, tiếp cận công chúng ngoài phạm vi địa phương.

“Thông qua ngôn ngữ thời trang, tôi mong muốn đưa những nét đẹp văn hóa, nghệ thuật và hình tượng chim thần Mayura đến gần hơn với mọi người. Giải thưởng cũng là nguồn động viên để tôi tiếp tục theo đuổi đam mê, tìm kiếm những cách thể hiện mới nhằm quảng bá văn hóa Khmer”, Đa Ri chia sẻ.

Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu bước tiến mới trong hoạt động kinh doanh của Đa Ri khi cơ sở cho thuê trang phục truyền thống Khmer do em sáng lập có cơ hội hợp tác với ê kíp ca sĩ Phương Mỹ Chi trong quá trình thực hiện MV “Thiên đường cùng với người thương”.

Theo đó, cơ sở của Đa Ri đã cung cấp trang phục múa Rô băm truyền thống của đồng bào Khmer để ca sĩ Phương Mỹ Chi và diễn viên Bảo Định sử dụng trong một phân cảnh của MV. Sự hợp tác này không chỉ mở ra cơ hội phát triển cho mô hình kinh doanh của Đa Ri, mà còn góp phần quảng bá vẻ đẹp trang phục truyền thống Khmer đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước thông qua sản phẩm âm nhạc.

khoinghiepkhmer181120263.jpg
khoinghiepkhmer181120267.jpg
Thạch Thị Đa Ri trực tiếp làm mẫu, giới thiệu và quảng bá trang phục truyền thống Khmer trên trang Facebook cá nhân.

Việc trang phục truyền thống Khmer xuất hiện trong các sản phẩm nghệ thuật đương đại vừa mang lại cơ hội quảng bá thương hiệu, vừa góp phần mở rộng không gian giới thiệu văn hóa dân tộc. Thay vì chỉ xuất hiện trong các dịp lễ hội hoặc hoạt động cộng đồng, trang phục Khmer có thể tiếp cận công chúng qua âm nhạc, thời trang, nhiếp ảnh và các nền tảng truyền thông số.

Đáng chú ý, mô hình kinh doanh của Đa Ri còn mở ra hướng tiếp cận mới trong việc gìn giữ văn hóa dân tộc, thay vì chỉ giới thiệu trang phục qua hình ảnh, tư liệu hoặc các hoạt động trình diễn, mô hình kinh doanh còn đưa trang phục vào những trải nghiệm thực tế, giúp người dân và du khách trực tiếp cảm nhận vẻ đẹp của văn hóa Khmer qua từng bộ trang phục.

“Trong thời gian tới, tôi hy vọng có thể kết nối thêm với các trường học, đơn vị lữ hành, cơ quan quản lý văn hóa để tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, giao lưu, tìm hiểu văn hóa Khmer. Tôi mong rằng từ những bộ trang phục truyền thống này, ngày càng có nhiều du khách gần xa biết đến, yêu mến và cùng chung tay gìn giữ bản sắc văn hóa tốt đẹp của cộng đồng dân tộc Khmer”, Đa Ri chia sẻ.

An Hiếu/Báo Tin tức và Dân tộc