Các thị trường tài chính phần lớn đã dự đoán trước việc Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ chủ chốt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nhất trí tăng lãi suất vào hôm 16/9.
Dẫu vậy, mặc dù giá cổ phiếu vẫn giảm sau thông tin này như một phản ứng thường thấy bởi lãi suất cao hơn khiến cổ phiếu trở nên tương đối kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, vốn đã tăng trong những ngày gần đây trong bối cảnh bất ổn ngày càng lớn về triển vọng lạm phát dài hạn, đã vượt ngưỡng 5% sau thông báo của Fed.
Nhà Trắng nhanh chóng chỉ trích động thái này.
Trong một chương trình trên Fox News, theo Yahoo News, Phó Thư ký Báo chí cấp cao Nhà Trắng Kush Desai cho rằng đây là "một quyết định khá đáng tiếc của Cục Dự trữ Liên bang" và quyết định này "không được hậu thuẫn bởi một cơ sở kinh tế đặc biệt thuyết phục".
Phó Thư ký Báo chí cấp cao Nhà Trắng cũng khẳng định rằng tình trạng giá cả tăng hiện nay "hoàn toàn bắt nguồn từ một cú sốc nguồn cung năng lượng".
Quan điểm này trái ngược với Chủ tịch Fed Kevin Warsh, người cho biết động thái hôm 16/9 được thực hiện một phần nhằm kiềm chế tình trạng tăng giá trên diện rộng.
Về phần mình, Tổng thống Trump đã phản ứng trước quyết định tăng lãi suất của Fed hôm 16/9 bằng tuyên bố rằng lãi suất "tại Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn".
Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định rằng "đất nước chúng ta đang BÙNG NỔ với các khoản đầu tư mới", đồng thời đề cập đến thâm hụt thương mại như một lý do để "HẠ LÃI SUẤT CHO MỸ, VÀ PHẢI HẠ NHANH!".
Trước đó, Tổng thống Trump đã đe dọa ngừng giao thương với những quốc gia mà Mỹ có thâm hụt thương mại nếu Fed không cắt giảm lãi suất, nhưng vào hôm 16/9, ngân hàng trung ương Mỹ lại đi theo hướng ngược lại, nhất trí bỏ phiếu nâng lãi suất chuẩn thêm 25 điểm cơ bản, lên phạm vi từ 3,75% đến 4,00%.
Đợt tăng lãi suất diễn ra trong bối cảnh cuộc đối đầu đặc biệt gay gắt giữa Tổng thống Trump và ngân hàng trung ương Mỹ.
Kể từ khi trở lại nắm quyền, ông Trump đã tiến hành điều mà các nhà bình luận mô tả là một chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm vào tính độc lập của Fed, bao gồm nỗ lực cách chức một thống đốc Fed đương nhiệm và một cuộc điều tra hình sự nhắm vào người tiền nhiệm của Chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Những động thái này được nhiều người coi là các biện pháp gây sức ép trong nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm thúc đẩy Fed hạ lãi suất để kích thích hoạt động kinh tế.
Bản thân ông Warsh cũng trải qua một quá trình phê chuẩn đầy tranh cãi tại Thượng viện, trong đó các nghị sĩ đảng Dân chủ cáo buộc ông hành động như một "con rối" của tổng thống, cáo buộc mà ông bác bỏ.
Tổng thống Trump tiếp tục công khai ủng hộ ông Warsh, khẳng định rằng Chủ tịch Fed ủng hộ lãi suất thấp hơn và cáo buộc hội đồng Fed nói chung mang tính "chính trị".
Fed hoạt động theo hai nhiệm vụ do Quốc hội giao: theo đuổi mục tiêu việc làm tối đa, đồng thời duy trì lạm phát gần mục tiêu dài hạn 2%.
Fed chủ yếu theo đuổi các mục tiêu này bằng cách điều chỉnh lãi suất chuẩn.
Lãi suất thấp hơn thường khuyến khích vay và chi tiêu, qua đó kích thích hoạt động kinh tế nhưng làm gia tăng nguy cơ lạm phát; trong khi lãi suất cao hơn giúp hạ nhiệt cả tốc độ tăng giá lẫn động lực tăng trưởng của nền kinh tế nói chung.
Quyết định về lãi suất được đưa ra vào một thời điểm nhạy cảm về chính trị.
Đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump đang đối mặt với một phép thử khó khăn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới, trong khi đảng Dân chủ tìm cách giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội và những vấn đề kinh tế, trong đó có lạm phát, đang là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cử tri.
