Theo Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, liên minh phòng thủ dự kiến có sự tham gia của 3 quốc gia Trung Đông gồm Saudi Arabia, Jordan, Yemen cùng 5 quốc gia châu Phi gồm Ai Cập, Sudan, Djibouti, Eritrea và Somalia. Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh tình hình an ninh trên Biển Đỏ tiếp tục diễn biến phức tạp sau nhiều tháng xảy ra các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại. Diễn biến này đã buộc nhiều hãng vận tải biển quốc tế phải chuyển hướng tàu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng chi phí vận chuyển và kéo dài thời gian giao hàng tới các thị trường châu Phi và châu Âu.
Biển Đỏ là tuyến hàng hải chiến lược, với khoảng 12% lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển qua khu vực này. Đây cũng là hành lang quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giữa châu Âu, châu Á và châu Phi.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, đối với châu lục này, liên minh mới không chỉ mang ý nghĩa về hợp tác quốc phòng mà còn góp phần bảo vệ các tuyến hàng hải huyết mạch của lục địa. Ai Cập, Djibouti, Eritrea và Somalia nằm dọc các điểm nút hàng hải quan trọng, trong khi Sudan sở hữu đường bờ biển dài trên Biển Đỏ, giữ vai trò kết nối giữa Bắc Phi và Đông Phi.
Eo biển Bab el-Mandeb là một trong những "nút thắt" hàng hải quan trọng nhất thế giới, nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu, nguồn cung năng lượng và an ninh lương thực của nhiều quốc gia châu Phi.
Ngoài mục tiêu bảo đảm an toàn hàng hải, sáng kiến trên cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của Saudi Arabia trong việc bảo vệ an ninh khu vực. Những năm gần đây, Riyadh đã tăng cường đầu tư vào hệ thống cảng biển, cơ sở hạ tầng logistics dọc Biển Đỏ, đồng thời mở rộng hợp tác quốc phòng với nhiều quốc gia châu Phi ven biển.
Đối với Djibouti và Somalia, việc tăng cường phối hợp trên biển được cho là sẽ nâng cao hiệu quả chống cướp biển, buôn lậu vũ khí, khai thác hải sản trái phép và nạn buôn người - những thách thức kéo dài ảnh hưởng đến an ninh và phát triển kinh tế tại khu vực Sừng châu Phi.
