Ngày 16/10, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Xã hội của Liên hợp quốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UNESCAP) tổ chức Hội nghị quốc tế lần thứ 8 về Phát triển bền vững vận tải biển, vận tải đường thủy nội địa và các vấn đề liên ngành.
Các chủ tàu đang đưa ra mức thù lao lên tới hơn 100.000 USD mỗi tháng, kèm phụ cấp rủi ro, để thu hút thuyền trưởng và thuyền viên thực hiện những chuyến hải trình qua eo biển Hormuz. Trong bối cảnh các vụ tấn công tàu thương mại gia tăng, mức thu nhập đặc biệt cao phản ánh tình trạng thiếu hụt nhân lực sẵn sàng hoạt động trên một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.
Ukraine xác nhận đã nhận được các đề xuất hòa giải từ Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Mỹ, chủ yếu hướng tới ngừng tấn công cơ sở năng lượng và bảo đảm an toàn vận tải trên Biển Đen. Đằng sau những sáng kiến này là mối lo ngày càng lớn về giá dầu, nguồn cung ngũ cốc và an toàn hàng hải khi xung đột Nga - Ukraine tiếp tục kéo dài.
Dù Mỹ khẳng định Iran đã “mất hoàn toàn quyền kiểm soát” eo biển Hormuz và xuất khẩu dầu của các nước Arab đã trở lại mức trước chiến tranh, Tehran vẫn tuyên bố tiếp tục đóng cửa tuyến hàng hải này. Theo các chuyên gia, đòn bẩy lớn nhất của Iran đang suy yếu, nhưng khả năng gây gián đoạn vận tải và đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao của nước này vẫn còn.
Làn sóng tấn công ở Biển Đen và Trung Đông thúc đẩy các hãng vận tải biển tìm kiếm công nghệ chống thiết bị bay không người lái (UAV), đặc biệt để bảo vệ tàu chở dầu và khí đốt.
Giá các tàu chở dầu siêu lớn đã qua sử dụng lần đầu tiên vượt giá tàu đóng mới, trong bối cảnh các chủ tàu chạy đua tận dụng mức cước vận tải tăng cao tại khu vực vùng Vịnh, khiến thị trường tàu chở dầu thô cỡ lớn “nóng” lên.
Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng nói rằng mỗi khi khủng hoảng nổ ra, câu hỏi đầu tiên ở Washington luôn là: “Tàu sân bay nào đang ở gần nhất?”. Trong căng thẳng Mỹ - Iran tại eo biển Hormuz, câu hỏi ấy vẫn còn nguyên ý nghĩa. Tuy nhiên, với ngành vận tải biển, một câu hỏi khác đang trở nên cấp thiết hơn: “Tàu chở dầu nào ở gần nhất và liệu có đủ tàu hay không?”.
Năm “chìa khóa” của vận tải biển thế kỷ XXI gồm các eo biển Malacca, Gibraltar, Hormuz, Thổ Nhĩ Kỳ và hành lang Suez-Bab Al-Mandab. Dù thời gian thay đổi, hậu quả địa chính trị khi các tuyến trên bị gián đoạn vẫn không đổi.
Giá cước vận tải container đường biển không theo hợp đồng dài hạn (hợp đồng giao ngay) từ Trung Quốc đi Bờ Đông nước Mỹ đã tăng trở lại các mức đỉnh từng ghi nhận trong thời kỳ đại dịch COVID-19 làm đảo lộn thương mại toàn cầu.
Ai Cập và Oman đang nghiên cứu mở tuyến vận tải biển trực tiếp kết nối các cảng Duqm và Salalah của Oman với các cảng của Ai Cập, nhằm tăng cường liên kết công nghiệp và logistics, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường châu Phi và châu Á.
Nguồn cung dầu nhiên liệu dùng cho tàu biển và nhà máy điện có thể thiếu hụt nghiêm trọng trong quý III/2026, khi xung đột làm gián đoạn hoạt động lọc dầu và vận tải, buộc các nhà máy ưu tiên sản xuất những mặt hàng có lợi nhuận cao hơn.
Chỉ mất khoảng 20-22 ngày để vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc tới châu Âu, tuyến hàng hải qua Bắc Cực đang thu hút sự chú ý trong bối cảnh các tuyến vận tải biển truyền thống đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị. Tuy nhiên, theo báo La Tribune (Pháp), những hạn chế về thời tiết, năng lực vận chuyển, chi phí và sự phụ thuộc vào Nga khiến tuyến đường này khó có thể trở thành đối thủ thực sự của kênh đào Suez.
Cơ quan quản lý kênh đào Panama sẽ hạn chế số tàu qua lại hằng ngày từ tháng 9, trong bối cảnh lượng mưa thấp và hiện tượng El Nino ngày càng mạnh gây thiếu nước vận hành hệ thống âu tàu.
Nỗ lực kiểm soát đội tàu và duy trì xuất khẩu qua eo biển Hormuz của các nước sản xuất dầu Trung Đông đang đẩy giá tàu chở dầu cùng cước vận tải lên mức cao kỷ lục.