Theo truyền thông Iran, người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), khi đề cập đến 7 tuyến cáp lớn chạy bên dưới eo biển Hormuz, đã nhấn mạnh rằng thế giới phụ thuộc vào các tuyến cáp để thực hiện hoạt động liên quan Internet và truyền tải dữ liệu thương mại.
Ông cho biết việc nhắc lại điều này nhằm giúp các đối thủ của Iran nhận thức được sự phụ thuộc nói trên. Những phát biểu của ông một lần nữa thu hút chú ý về khu vực đáy biển, nơi có những cơ sở hạ tầng ít được nhìn thấy nhưng giữ vai trò thiết yếu.
Cáp ngầm dưới biển
Cáp ngầm dưới biển về cơ bản là những sợi cáp quang cực mảnh, truyền dữ liệu dưới dạng ánh sáng. Do các sợi thủy tinh này dễ bị hư hỏng, chúng được bao bọc bởi nhiều lớp bảo vệ, bao gồm lớp phủ nhựa chống hư hại vật lý và các lớp kim loại gia cường được thiết kế để chịu được áp lực nước và lực căng.
Các tàu chuyên dụng rải cáp dọc theo những tuyến đường đã được xác định trước. Ở vùng nước nông, cáp thường được chôn dưới đáy biển để tránh hư hại do neo tàu gây ra, trong khi ở đại dương sâu, cáp thường được đặt trực tiếp trên đáy biển.
Hơn 90% lưu lượng thông tin liên lạc Internet quốc tế được truyền qua các tuyến cáp này. Vệ tinh không phải là phương án thay thế phù hợp vì có dung lượng thấp hơn, độ trễ cao hơn và chi phí lớn hơn. Các hoạt động nhắn tin, gọi video, ngân hàng trực tuyến, dịch vụ điện toán đám mây và phần lớn hoạt động của các công ty công nghệ đều phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng này.
Tầm quan trọng của eo biển Hormuz đối với kết nối Internet
Nhờ vị trí địa lý, eo biển Hormuz là cửa ngõ quan trọng kết nối các quốc gia vùng vịnh Ba Tư với mạng Internet toàn cầu. Một số hệ thống cáp ngầm dưới biển đi qua eo biển Hormuz và vùng biển lân cận, kết nối các quốc gia vùng vịnh Ba Tư với những tuyến quốc tế kéo dài đến Ấn Độ, Đông Á, châu Phi và châu Âu.
Các quốc gia như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Kuwait, Oman và Saudi Arabia dựa vào cả cáp ngầm dưới biển và các tuyến cáp trên đất liền để duy trì thông tin liên lạc quốc tế. Trong mạng lưới này, eo biển Hormuz không chỉ là tuyến hàng hải mà còn là một phần của cơ sở hạ tầng vật lý kết nối hệ thống thông tin liên lạc số của khu vực với phần còn lại của thế giới.
Theo dữ liệu bản đồ và phân tích từ các nguồn như TeleGeography và Submarine Networks, có từ 5-7 hệ thống cáp ngầm dưới biển lớn đi qua eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận. Khu vực này được xem là một đầu mối thông tin liên lạc quan trọng tại Trung Đông.
Các loại dữ liệu được truyền qua các tuyến cáp ở Hormuz
Dữ liệu truyền qua eo biển Hormuz không chỉ giới hạn ở lưu lượng Internet thông thường. Cơ sở hạ tầng này còn truyền tải thông tin tài chính và thương mại có giá trị, bao gồm các giao dịch tài chính, giao dịch trên thị trường chứng khoán và dịch vụ nhắn tin tài chính như Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu (SWIFT). Phần lớn hoạt động thương mại của khu vực cũng phụ thuộc vào các mạng lưới kỹ thuật số.
Một số ước tính cho rằng giá trị các giao dịch và dữ liệu được truyền qua cơ sở hạ tầng này lên tới hàng chục nghìn tỷ USD.
Kết nối với cáp ngầm tại Hormuz
Các công ty như Google, Microsoft, Amazon và Meta sử dụng cáp ngầm dưới biển để kết nối các nút mạng tại địa phương với cơ sở hạ tầng mạng toàn cầu. Lưu lượng dữ liệu của họ bao gồm hoạt động đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu phân tán theo thời gian thực, truyền tải máy ảo, lưu lượng truy cập API nội bộ và nội dung do người dùng tạo ra, trong đó có video và tin nhắn được chia sẻ qua Instagram và WhatsApp.
Trong những năm gần đây, các công ty này đã đầu tư hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu và dịch vụ điện toán đám mây trên khắp Trung Đông. Họ phụ thuộc vào các tuyến thông tin liên lạc trong khu vực để duy trì độ trễ mạng ở mức mili giây.
Sự cố hoặc tình trạng gián đoạn trên diện rộng ảnh hưởng đến các tuyến cáp này có thể cản trở hoạt động đồng bộ hóa giữa các trung tâm dữ liệu tại Trung Đông, châu Âu và châu Á. Tình trạng này cũng có thể ảnh hưởng đến các dịch vụ điện toán đám mây, trong đó có Microsoft Azure và Amazon Web Services.
Các quốc gia dọc bờ biển phía Nam vùng vịnh Ba Tư phụ thuộc nhiều vào cáp ngầm dưới biển để kết nối quốc tế, trong khi các tuyến cáp thay thế trên đất liền có dung lượng hạn chế. Do đó, nếu nhiều tuyến cáp lớn cùng bị gián đoạn, hậu quả có thể lan rộng đến các quốc gia lân cận, từ gián đoạn giao dịch tài chính và hoạt động của các thị trường chứng khoán trong khu vực đến suy giảm khả năng kết nối và gia tăng áp lực lên các tuyến thay thế.
Khó khăn khi sửa chữa cáp ngầm dưới biển
Sửa chữa cáp ngầm dưới biển là một quá trình phức tạp và tốn nhiều thời gian. Tàu sửa chữa phải dùng móc chuyên dụng kéo cáp lên khỏi đáy biển, cắt bỏ đoạn bị hư hỏng, lắp đoạn cáp thay thế, nối và bịt kín các sợi quang một cách cẩn thận, sau đó hạ cáp trở lại đáy biển.
Quá trình này có thể kéo dài vài tuần và các tàu sửa chữa có thể phải ở lại một địa điểm trong nhiều ngày liên tục.
Các thông tin cho biết những tàu rải cáp đã rời khỏi khu vực, trong khi một số dự án trị giá hàng tỷ USD, trong đó có 2Africa Pearls, SEA-ME-WE 6 và WorldLink, đã bị đình chỉ hoặc tạm dừng.
Theo ông Alan Mauldin, Giám đốc nghiên cứu tại TeleGeography, hiện chỉ còn một trong số 5 tàu sửa chữa cáp thường hoạt động tại khu vực này ở lại vùng vịnh Ba Tư.
Nhìn chung, tầm quan trọng của các tuyến cáp ngầm dưới biển tại eo biển Hormuz không chỉ nằm ở khả năng truy cập Internet thông thường. Những tuyến cáp này là một phần của cơ sở hạ tầng kết nối các hệ thống tài chính, thương mại và công nghệ của khu vực với mạng lưới toàn cầu. Bất kỳ tình trạng gián đoạn nào cũng có thể gây ra những hệ quả vượt xa phạm vi vùng vịnh Ba Tư.
