Theo tờ Kyiv Independent, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã công bố thỏa thuận này trong ngày 22/10, nhân chuyến thăm Kiev của Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo. Ông đánh giá đây là bước đi quan trọng đối với năng lực quốc phòng và khả năng duy trì hoạt động của Ukraine trước những sức ép từ bên ngoài.
Thỏa thuận được ký kết vài tuần sau khi Nokia và ICEYE công bố kế hoạch phối hợp phát triển hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh băng thông rộng trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO) dành cho các chính phủ. Những hệ thống này có thể phục vụ nhiều lĩnh vực, từ quốc phòng, ứng phó khẩn cấp đến bảo đảm an ninh biên giới.
Hiện Ukraine đang phụ thuộc vào Starlink, hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh do công ty SpaceX của Mỹ vận hành. Dịch vụ này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì liên lạc trên chiến trường, hỗ trợ các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) tầm trung và phục vụ hoạt động phòng không.
Tuy nhiên, những gián đoạn kéo dài của Starlink trong một tuần qua cho thấy mức độ phụ thuộc vào hệ thống này cũng tiềm ẩn rủi ro. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tốc độ kết nối và toàn bộ chức năng của Starlink tại Ukraine đã được khôi phục. Dù vậy, một quan chức Ukraine nói rằng các biện pháp hạn chế vẫn còn hiệu lực.
Theo ICEYE và Nokia, hệ thống mới sẽ cho phép các quốc gia tự sở hữu và kiểm soát vệ tinh, hạ tầng mặt đất cùng các thiết bị đầu cuối. Với Ukraine, điều này có thể giúp các lực lượng ở tiền tuyến tránh nguy cơ mất quyền truy cập vào những hệ thống liên lạc thiết yếu do thay đổi chính sách từ các chính phủ nước ngoài.
“Ukraine cần một hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh an toàn, có chủ quyền và hiệu năng cao do chính mình kiểm soát”, Tổng giám đốc điều hành ICEYE Rafal Modrzewski nhấn mạnh trong thông cáo báo chí công bố thỏa thuận với Kiev.
Ông cho biết ICEYE có kinh nghiệm triển khai nhanh các nhiệm vụ phục vụ chủ quyền quốc gia, qua đó hỗ trợ xây dựng năng lực cần thiết. Công ty đã hỗ trợ Ukraine từ năm 2022 và cam kết tiếp tục duy trì sự hỗ trợ này.
Chủ tịch Nokia Defense Mikko Hautala cũng nhấn mạnh ý nghĩa của dự án, cho rằng hệ thống mới sẽ giúp Ukraine chủ động kiểm soát kết nối thông tin mà nước này đang dựa vào.
ICEYE tự định vị là doanh nghiệp hàng đầu châu Âu trong lĩnh vực cung cấp thông tin tình báo từ không gian phục vụ chủ quyền quốc gia, trong khi Nokia là tập đoàn có vị thế hàng đầu thế giới về hạ tầng kết nối.
Kể từ khi xung đột bùng phát năm 2022, Starlink đã trở thành một trong những hạ tầng liên lạc quan trọng của Ukraine, sau khi nhiều mạng viễn thông bị phá hủy. Hệ thống không chỉ phục vụ liên lạc giữa các đơn vị quân đội mà còn hỗ trợ truyền dữ liệu và điều khiển UAV. Tháng 7/2025, một sự cố diện rộng khiến các thiết bị đầu cuối Starlink mất kết nối trên toàn bộ tiền tuyến Ukraine trong khoảng 150 phút, cho thấy mức độ phụ thuộc của nước này vào dịch vụ vệ tinh.
Những gián đoạn gần đây tiếp tục làm nổi bật vấn đề này. Ngày 14/10, SpaceX áp dụng giới hạn tốc độ kết nối ở mức 160 km/giờ, ảnh hưởng đến một số hoạt động quân sự của Ukraine, trong đó có việc sử dụng UAV tấn công tầm trung và UAV đánh chặn. Một nguồn tin thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine xác nhận dịch vụ đã được khôi phục ngày 15/10, song khi đó vẫn có thông tin về tình trạng kết nối thiếu ổn định tại một số khuvực.
