Tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN
Theo phân tích của báo chí Anh dựa trên dữ liệu vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), có ít nhất 441 tàu chở dầu và tàu cỡ lớn tập trung gần các cảng Sohar của Oman và Fujairah của UAE ở phía đông eo biển Hormuz.
Hình ảnh được ghi nhận từ vệ tinh radar Sentinel-1 cho thấy lượng tàu tập kết tại khu vực này vẫn ở mức cao bất thường so với thông lệ lịch sử. Nhiều công ty vận tải biển đang đưa tàu tới vị trí gần vịnh Ba Tư để sẵn sàng nối lại hoạt động khi eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn.
Dù từng nhất trí mở lại và rà phá thủy lôi trên các tuyến hàng hải chính, Iran vừa qua tiếp tục tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz sau các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Liban. Dữ liệu vệ tinh ngày 22/6 cho thấy hầu như không có hoạt động giao thông đáng kể trên luồng hàng hải chính của eo biển này.
Trong khi đó, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ vẫn đang tiếp tục diễn ra nhằm hoàn thiện thỏa thuận cuối cùng. Một quan chức Mỹ cho biết hai bên đang tìm cách làm rõ các tuyên bố liên quan đến eo biển Hormuz cũng như xây dựng các cơ chế phối hợp nhằm bảo đảm tuyến hàng hải này duy trì trạng thái mở cửa lâu dài. Trước đó, Tehran từng đề cập khả năng áp dụng một số hình thức thu phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz sau thời hạn 60 ngày.
Dù vậy, các tín hiệu gần đây cho thấy niềm tin của giới vận tải biển đang dần cải thiện. Theo Financial Times, đã có 4 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar đi qua eo biển Hormuz vào ngày 22/6, mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2.
Một dấu hiệu khác là tàu container MSC Qingdao đã rời vịnh Ba Tư ngày 20/6 theo tuyến đường sát bờ biển Oman. Đáng chú ý, con tàu này vẫn bật hệ thống nhận dạng tự động (AIS), cho phép vị trí được công khai rộng rãi. Giới quan sát cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy các hãng tàu đã bớt lo ngại nguy cơ bị tấn công sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ.
Các tàu chở dầu của Iran cũng hoạt động thuận lợi hơn kể từ khi Mỹ quyết định dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng và tàu biển của nước này trong tuần trước.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Vì vậy, mọi diễn biến tại khu vực này đều được giới năng lượng và vận tải quốc tế theo dõi sát sao do nguy cơ tác động trực tiếp đến giá dầu, chi phí vận chuyển và chuỗi cung ứng toàn cầu.