Theo báo chí Anh, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong đã thống nhất về việc thành lập cơ chế đối thoại AI trong cuộc đàm phán tại New York ngày 20/9. Ý tưởng này từng được đề cập khi ông Trump gặp ông Tập tại Bắc Kinh hồi tháng 5.
Ông Bessent đánh giá đây là bước đi quan trọng nhằm hạn chế những rủi ro phát sinh từ sự phát triển nhanh chóng của AI. Hai bên dự kiến tiến hành phiên đối thoại tiếp theo trong khoảng hai tháng tới.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng xác nhận ông Hà Lập Phong đã thảo luận về AI với phái đoàn Mỹ.
Hướng tới cách tiếp cận chung về rủi ro AI
Thỏa thuận được đưa ra trong bối cảnh một số lãnh đạo ngành AI tại Mỹ cảnh báo con người có thể mất quyền kiểm soát công nghệ nếu tốc độ nghiên cứu không được điều chỉnh. Trung Quốc cũng đang thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực này, làm gia tăng những lời kêu gọi hai nước đẩy mạnh trao đổi về an toàn AI.
Theo ông Bessent, Washington muốn hai bên thảo luận về nguy cơ từ các hệ thống AI có khả năng hoạt động ngoài tầm kiểm soát, các cuộc tấn công mạng sử dụng AI do những chủ thể phi nhà nước tiến hành, cũng như những mối đe dọa liên quan đến AI và vũ khí sinh học. Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết phía Trung Quốc đặc biệt quan tâm đến vấn đề kiểm soát công nghệ.
Washington đồng thời đề xuất xây dựng cơ chế thông báo khi xảy ra sự cố AI liên quan đến an ninh quốc gia. Ông Bessent cho rằng đối thoại sẽ giúp hai bên hình thành tầm nhìn chung về các mục tiêu và mối đe dọa cùng quan tâm.
Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ, việc hai cường quốc AI hàng đầu thế giới tăng tính minh bạch trong các hoạt động xuyên biên giới liên quan đến công nghệ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Chưa thống nhất gia hạn đình chiến thương mại
Bên cạnh AI, ông Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng thảo luận với phía Trung Quốc về việc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm mà ông Trump và ông Tập đạt được tại Busan, Hàn Quốc. Tuy nhiên, hai bên chưa đạt được thỏa thuận. Một quan chức Mỹ cho rằng vấn đề chưa quá cấp bách do thời hạn đình chiến hiện tại kéo dài đến ngày 10/11.
Bất đồng chủ yếu liên quan đến thời gian gia hạn và việc thực hiện các cam kết về đất hiếm. Washington cho rằng Bắc Kinh mới hoàn thành khoảng hai phần ba cam kết bảo đảm nguồn cung kim loại này cho Mỹ và các đồng minh. Washington đang tìm hiểu liệu việc Trung Quốc chưa thực hiện đầy đủ thỏa thuận Busan xuất phát từ trục trặc trong hệ thống hay là sự cắt giảm có chủ ý.
Mỹ đề xuất gia hạn thỏa thuận thêm 6 tháng, trong khi Trung Quốc muốn duy trì đình chiến đến hết nhiệm kỳ hiện tại của ông Trump. Một quan chức Mỹ giải thích Washington ưu tiên các giai đoạn 6 tháng vì mỗi lần gia hạn cũng là một khoảng thời gian để đánh giá mức độ tuân thủ.
Ông Bessent nhận định dù vẫn còn trở ngại, cả Mỹ và Trung Quốc đều muốn duy trì sự ổn định đã đạt được trong một năm qua.
Hai bên cũng chính thức thiết lập Hội đồng thương mại từng được Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình thảo luận hồi tháng 5. Cơ chế này sẽ xác định những mặt hàng không nhạy cảm có thể được trao đổi với mức thuế thấp hơn. Theo ông Greer, Mỹ và Trung Quốc đã đạt tiến triển trong việc xây dựng danh sách sản phẩm ban đầu, qua đó tạo thêm nền tảng ổn định cho quan hệ song phương.
Ngoài ra, hai phái đoàn còn trao đổi về cuộc chiến tại Iran. Washington tiếp tục bày tỏ quan ngại trước việc Trung Quốc mua dầu Iran và cáo buộc một số tổ chức Trung Quốc cung cấp ảnh vệ tinh giúp Tehran nhắm mục tiêu vào các căn cứ Mỹ tại Trung Đông. Bắc Kinh đã bác bỏ cáo buộc liên quan đến hình ảnh vệ tinh.
