Sự phục hồi của hoạt động xuất khẩu dầu phần lớn được tạo điều kiện bởi việc Saudi Arabia tận dụng cơ sở hạ tầng xuất khẩu thay thế và sự hình thành của một hệ thống vận chuyển ngày càng phức tạp nhằm đưa dầu thô vòng qua eo biển Hormuz.
Xuất khẩu dầu từ vùng Vịnh đã phục hồi lên hơn 81% mức trước chiến tranh bất chấp các vụ tấn công tàu thuyền gia tăng quanh eo biển Hormuz. Đằng sau nghịch lý này là sự kết hợp giữa các tuyến đường ống tránh eo biển, đội tàu trung chuyển và hoạt động sang mạn dầu ngoài khơi, nhưng khả năng duy trì dòng chảy này vẫn đối mặt nhiều rủi ro.
Các bản ghi âm ghi lại chuỗi sự kiện kéo dài nhiều tháng, bao gồm những lời cảnh báo, tình trạng hoang mang và các cuộc tấn công trong chiến dịch phong tỏa hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Một tàu thương mại treo cờ Panama đã bị tấn công và bốc cháy ngoài khơi Oman, gần eo biển Hormuz, khiến 10 thành viên thủy thủ đoàn phải được không vận tới bệnh viện. Giới chức Oman chưa công bố hình thức tấn công cũng như bên chịu trách nhiệm về vụ việc.
Theo trang tin IraqiNews.com ngày 5/10, Bộ Dầu mỏ Iraq đã công bố kế hoạch đảm bảo nguồn vốn để mua các tàu chở dầu mới - một động thái nhằm tăng cường hoạt động xuất khẩu và tối đa hóa doanh thu.
Iran tuyên bố eo biển Hormuz vẫn chưa được mở cửa trở lại, nhưng dữ liệu hàng hải cho thấy một bức tranh phức tạp hơn: Kpler ước tính khoảng 9,9 triệu thùng dầu/ngày vẫn đi qua tuyến đường thủy này trong tháng 9, trong khi Windward ghi nhận số lượt tàu có thể quan sát bằng AIS giảm tới 94% so với trước chiến tranh.
Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran cho biết trong những ngày gần đây, nhiều tàu chở dầu đã bị tấn công tại eo biển Hormuz
Ba tàu chở dầu có liên hệ với Iran đang dần tiến về phía Mỹ. Cả ba đều là tàu chở dầu thô siêu lớn, mỗi tàu có sức chứa tới 2 triệu thùng dầu thô.
Giá các tàu chở dầu siêu lớn đã qua sử dụng lần đầu tiên vượt giá tàu đóng mới, trong bối cảnh các chủ tàu chạy đua tận dụng mức cước vận tải tăng cao tại khu vực vùng Vịnh, khiến thị trường tàu chở dầu thô cỡ lớn “nóng” lên.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, tàu chở dầu của Nga và các tàu mang cờ nước ngoài đã dẫn tới hành động đáp trả từ Moskva.
Các chủ tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) vận chuyển dầu thô từ vùng Vịnh sang Trung Quốc đã kiếm được hơn 1 triệu USD/ngày, gần gấp 30 lần mức trung bình trong 10 năm qua, trong bối cảnh gián đoạn tại eo biển Hormuz khiến nguồn cung tàu vận chuyển khan hiếm và giá cước tăng mạnh.
Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng nói rằng mỗi khi khủng hoảng nổ ra, câu hỏi đầu tiên ở Washington luôn là: “Tàu sân bay nào đang ở gần nhất?”. Trong căng thẳng Mỹ - Iran tại eo biển Hormuz, câu hỏi ấy vẫn còn nguyên ý nghĩa. Tuy nhiên, với ngành vận tải biển, một câu hỏi khác đang trở nên cấp thiết hơn: “Tàu chở dầu nào ở gần nhất và liệu có đủ tàu hay không?”.
Giá thuê một siêu tàu chở dầu trên các tuyến đường nối Trung Đông và châu Á đã lần đầu tiên vượt mức 1,2 triệu USD/ngày, qua đó gia tăng áp lực ngày càng lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu do cuộc xung đột ở Iran.
Ngày 18/9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu mang cờ Togo tại eo biển Hormuz, trong khi Anh cũng xác nhận xảy ra một sự cố an ninh tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz vào ban đêm dưới sự hộ tống của Hải quân Mỹ.
Ngày 14/9, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết, một siêu tàu chở dầu – vốn đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz theo tuyến đường "bị cấm" ở phía Nam eo biển – đã phát nổ sau khi va phải thủy lôi.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ những tuyên bố cho rằng Tehran đang nhận được sự hỗ trợ từ bên ngoài làm thay đổi cục diện của cuộc xung đột, tuyên bố sẽ “bóp nghẹt” Iran về kinh tế.
