Giá bạc tăng đến mức kỷ lục 90 USD/ounce trong ngày 14/1. Ảnh minh họa: AFP
Giá bạc đã đạt mức chưa từng có khi nhu cầu tăng mạnh, trong khi tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
Theo Mạng lưới Tin tức Đầu tư (INN), các quốc gia trên thế giới đang theo dõi sát sao khi Trung Quốc tăng cường các hạn chế xuất khẩu bạc nhằm bảo đảm nguồn cung trong nước cho các ngành công nghiệp trọng điểm. Nước này bắt đầu mở rộng kiểm soát xuất khẩu bạc từ ngày 1/1/2026. Trước khi chính sách mới có hiệu lực, giá bạc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục 83,90 USD/ounce. Hiện tại, giá bạc tiếp tục lập kỷ lục mới, đạt 90 USD/ounce.
Với những yếu tố cơ bản mạnh mẽ đã được thiết lập cho kim loại này trong năm tới, câu hỏi đặt ra là liệu các hạn chế xuất khẩu chặt chẽ hơn từ Trung Quốc có thể tạo thêm nền tảng để giá bạc đạt mốc ba chữ số vào năm 2026 hay không.
Nguồn cung bạc thiếu hụt đối mặt với sức ép lớn
Trong một bài đăng trên INN, ông Rich Checkan, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Asset Strategies International, đã nêu quan điểm rằng các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc có thể làm thay đổi các yếu tố cơ bản của thị trường bạc.
“Trước khi lệnh hạn chế xuất khẩu được đưa ra, nguồn cung bạc vật chất vốn đã khan hiếm. Năm ngoái là năm thứ năm liên tiếp thị trường rơi vào tình trạng thiếu hụt, đưa lượng bạc vật chất thiếu hụt lên gần 250 triệu ounce, cụ thể là khoảng 230 triệu ounce”, ông cho biết.
Ông Checkan giải thích rằng những thách thức cố hữu về phía nguồn cung bạc xuất phát từ nhiều yếu tố.
Một trong số đó là nhu cầu bạc ngày càng tăng trong lĩnh vực năng lượng, từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo cho đến các ứng dụng công nghệ sạch như tấm pin Mặt Trời và xe điện.
Thực tế này, kết hợp với nguồn cung khai thác suy giảm - trong khi phải mất khoảng một thập kỷ để đưa một mỏ bạc mới vào khai thác - khiến việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trở nên khó khăn.
“Kết hợp điều đó với thực tế các hạn chế xuất khẩu, yêu cầu sản lượng tối thiểu 80 tấn và chi phí vốn gia tăng sẽ loại bỏ một phần đáng kể các nhà sản xuất bạc của Trung Quốc khỏi thị trường xuất khẩu tiềm năng. Điều này ngay lập tức tạo ra áp lực lớn lên nguồn cung”, ông Checkan nói thêm.
Theo các quy định hạn chế xuất khẩu bạc của Trung Quốc, chỉ có 44 công ty được cấp phép xuất khẩu bạc ra thị trường toàn cầu.
Ông Antonio Di Giacomo, nhà phân tích thị trường cấp cao tại XS.com, cho biết các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu bạc tinh luyện, đặc biệt là ở Bắc Mỹ và châu Âu, sẽ phải đối mặt với nguy cơ chi phí cao hơn, chậm trễ trong khâu logistics và nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung. Theo ông, những căng thẳng này có thể dần dẫn đến giá bạc tăng cao trong các lĩnh vực công nghệ, năng lượng và sản xuất.
Bạc đạt vị thế kim loại chiến lược
Các hạn chế xuất khẩu bạc của Trung Quốc được xem là một phần trong xu hướng rộng hơn, khi nhiều chính phủ trên thế giới đang thắt chặt kiểm soát đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên được coi là quan trọng đối với phát triển công nghiệp và an ninh quốc gia.
“Từ góc độ chiến lược, quyết định này nhằm bảo đảm nguồn cung bạc trong nước cho các lĩnh vực được coi là ưu tiên trong mô hình tăng trưởng của Trung Quốc. Quá trình chuyển đổi năng lượng, sự mở rộng của ngành công nghiệp năng lượng Mặt Trời, sự phát triển của xe điện và những tiến bộ trong lĩnh vực điện tử chính xác cao đã liên tục làm gia tăng nhu cầu trong nước đối với kim loại này”, ông Di Giacomo giải thích.
Bằng việc đặt bạc dưới cơ chế cấp phép nghiêm ngặt do nhà nước kiểm soát, với danh sách các nhà xuất khẩu được phê duyệt, chính phủ Trung Quốc đang đối xử với kim loại này theo cách tương tự như các kim loại đất hiếm.
Việc kiểm soát nguồn cung của cả hai mặt hàng không chỉ nhằm đáp ứng các mục tiêu kinh tế quốc gia mà còn giúp gia tăng khả năng kiểm soát thị trường toàn cầu.
Tháng 11 vừa qua, Mỹ đã nâng bạc lên vị thế kim loại chiến lược khi đưa kim loại này vào danh sách khoáng sản quan trọng của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, do vai trò then chốt của nó trong việc phát triển các công nghệ năng lượng và quốc phòng tiên tiến.
Việc bạc được đưa vào danh sách này cũng khiến kim loại này có thể trở thành đối tượng của các cuộc điều tra theo Mục 232 trong tương lai - một quy trình do Bộ Thương mại Mỹ tiến hành nhằm xác định liệu việc nhập khẩu một số sản phẩm hoặc vật liệu nhất định có gây tổn hại đến an ninh quốc gia hay không. Kết quả của các thủ tục này có thể dẫn đến việc áp thuế đối với bạc.
Tác động từ các hạn chế xuất khẩu bạc của Trung Quốc
Mặc dù còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động của các hạn chế xuất khẩu bạc mới của Trung Quốc, nhiều ý kiến cho rằng nguồn cung toàn cầu có thể sẽ bị thắt chặt đáng kể, từ đó làm gia tăng biến động giá đối với kim loại này.
“Khung pháp lý mới giới hạn quyền xuất khẩu trong phạm vi một nhóm nhỏ các doanh nghiệp đã được chính quyền Trung Quốc cho phép. Trên thực tế, kế hoạch này trực tiếp làm giảm lượng bạc sẵn có cho thị trường quốc tế, bởi không phải tất cả các cơ sở tinh luyện đều có thể nhận được giấy phép xuất khẩu”, ông Di Giacomo viết.
“Tầm quan trọng của biện pháp này càng được nhấn mạnh bởi vai trò thống trị của Trung Quốc trong hoạt động tinh luyện và chế biến bạc, qua đó mang lại cho nước này ảnh hưởng mang tính cấu trúc đối với nguồn cung toàn cầu”, ông nói thêm.
Trung Quốc hiện giữ vị trí rất quan trọng trên thị trường bạc thế giới. Quốc gia này là nhà sản xuất bạc lớn thứ hai toàn cầu, với sản lượng khoảng 3.300 tấn vào năm 2024, đồng thời sở hữu trữ lượng bạc lớn thứ ba thế giới, ước tính khoảng 70.000 tấn.
Mặc dù đứng sau Mexico về sản lượng khai thác bạc, Trung Quốc lại dẫn đầu thế giới về lượng bạc tinh luyện được giao dịch trên thị trường quốc tế, chiếm khoảng 70% thị phần. Giá trị xuất khẩu bạc của Trung Quốc trong năm 2024 đạt khoảng 3,8 tỷ USD.
Các biện pháp hạn chế xuất khẩu bạc của Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí gia tăng đối với các nhà sản xuất pin Mặt Trời, xe điện và thiết bị điện tử trên toàn cầu. Theo nhà phân tích hàng hóa Anton Kharitonov, giá bạc có thể tăng tới 30% trong vòng 12 tháng tới nếu Trung Quốc thực thi nghiêm ngặt các quy định xuất khẩu này.