Lidl đã nhận giấy phép của Cơ quan Giao thông cơ giới Liên bang Đức (KBA) cho dự án thí điểm. Dự án được giới thiệu tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation ở Hannover.
Xe tải được sử dụng trong thử nghiệm chạy bằng pin điện và không có cabin lái. Phương tiện có nhiệm vụ vận chuyển các mặt hàng thực phẩm đóng gói, không cần làm lạnh, như mì, đường hoặc đồ hộp, từ trung tâm phân phối hàng hóa đến cửa hàng. Đối tác công nghệ của Lidl trong dự án là Einride, một start-up Thụy Điển chuyên về vận tải tự hành và điện khí hóa logistics.
Logistics trong lĩnh vực bán lẻ thực phẩm được xem là một trong những khâu phức tạp và tốn kém do tần suất giao hàng cao, khối lượng lớn và yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa kho, phương tiện và cửa hàng. Việc đưa xe tải tự hành vào vận hành có thể giúp tiêu chuẩn hóa một phần quy trình này, đồng thời giảm phụ thuộc vào nhân lực lái xe.
Theo ông Serhan Yildirim, Giám đốc logistics của Tập đoàn Schwarz, công ty mẹ của Lidl, xe tải có chức năng lái tự động trong tương lai có thể là một giải pháp cho tình trạng thiếu tài xế. Tại Đức, đến năm 2030 dự báo thiếu hơn 100.000 tài xế xe tải và xe buýt. Ông Yildirim nhấn mạnh lợi thế của dự án là Lidl đưa công nghệ vào vận hành thực tế từ sớm, qua đó tạo điều kiện để tích hợp trơn tru vào hệ thống logistics hiện có.
Trong giai đoạn đầu, Lidl chỉ thử nghiệm trên một tuyến đường rất ngắn tại Edermünde, bang Hessen, gần Kassel. Xe tải sẽ vận chuyển hàng hóa từ trung tâm phân phối địa phương tới một cửa hàng Lidl gần đó, với quãng đường khoảng 400 m. Theo yêu cầu của KBA, một ô tô có người lái phải đi phía sau để giám sát, nhưng trong xe tải tự hành không có tài xế an toàn.
Ông Thomas Dangelmayer, người phụ trách logistics vận hành tại Lidl, cho biết doanh nghiệp cố ý bắt đầu với “chặng cuối”, tức khâu giao hàng cuối cùng từ trung tâm phân phối tới cửa hàng, vì đây là phần phức tạp nhất. Lidl sẽ đánh giá nhiều yếu tố như thời gian di chuyển, độ chính xác khi xe tiếp cận bệ xếp dỡ hàng và khả năng phối hợp của phương tiện với quy trình tại trung tâm phân phối cũng như cửa hàng.
Dự án thí điểm dự kiến kéo dài 4 tháng. Sau đó, Lidl muốn mở rộng bước hai sang nhiều cửa hàng và các tuyến đường dài hơn. Tuy nhiên, khả năng triển khai trên toàn nước Đức, nếu diễn ra, sẽ còn mất nhiều năm. Hiện Lidl vận hành 3.250 cửa hàng tại Đức, được cung ứng từ 39 trung tâm phân phối hàng hóa.
So với Mỹ và Trung Quốc, châu Âu vẫn ở giai đoạn rất sớm trong vận tải hàng hóa tự hành. Theo công ty tư vấn McKinsey, tại châu Âu hiện có chưa đến 100 xe van giao hàng tự hành và chưa đến 10 xe tải tự hành đang hoạt động. Nhiều nhà sản xuất châu Âu đặt mục tiêu sản xuất hàng loạt xe tải tự hành vào cuối thập kỷ này, chủ yếu hướng tới cấp độ tự động hóa 4.
Các hệ thống hỗ trợ lái được chia thành 5 cấp độ, từ cấp độ 1 với hỗ trợ giữ làn đường đến cấp độ 5 là lái xe hoàn toàn tự động. Xe tải hiện nay phổ biến ở cấp độ 2, có thể tự xử lý một số tình huống nhưng tài xế phải luôn sẵn sàng can thiệp. Ở cấp độ 4, phương tiện có thể tự vận hành trong phạm vi điều kiện xác định, còn người ngồi trên xe trở thành hành khách.
Xe tải của Lidl hoạt động ở cấp độ 4. Để đạt cấp độ này, phương tiện phải được trang bị nhiều cảm biến, radar và camera, cùng các hệ thống dự phòng cho những bộ phận quan trọng như phanh. Điều này làm tăng chi phí phát triển và sản xuất, nhưng cũng là điều kiện cần để đáp ứng yêu cầu an toàn.
Dự án tại Lidl được thúc đẩy bởi Schwarz Digits, công ty con kỹ thuật số của Tập đoàn Schwarz. Einride hiện đã thực hiện các chuyến giao hàng tự hành cho khách hàng tại châu Âu và Mỹ, nhưng Giám đốc Einride Roozbeh Charli cho rằng thử nghiệm tại Đức có ý nghĩa đặc biệt vì quy trình cấp phép của nước này thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất thế giới. Theo ông, vượt qua rào cản cấp phép tại Đức sẽ tạo nền tảng để công ty mở rộng quy mô tự tin hơn.
Việc Lidl thử nghiệm xe tải tự hành cho thấy bán lẻ thực phẩm Đức đang tìm cách ứng dụng sâu hơn công nghệ tự động hóa vào logistics. Trong ngắn hạn, mô hình này còn giới hạn ở tuyến ngắn, hàng hóa đơn giản và điều kiện vận hành được kiểm soát chặt. Tuy nhiên, về dài hạn, nếu công nghệ, pháp lý và chi phí cùng cải thiện, xe tải tự hành có thể trở thành một phần bổ sung quan trọng cho hệ thống giao hàng của các chuỗi bán lẻ, nhất là trong bối cảnh thiếu tài xế và áp lực tối ưu chi phí ngày càng lớn.
