AI làm chao đảo thị trường việc làm 'cổ cồn trắng'

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, nhật báo kinh tế Les Échos đưa tin trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động, đặc biệt là đối với nhóm lao động cổ cồn trắng, tức là những người làm công việc văn phòng và chuyên môn.

Khách tham quan tại Triển lãm Sản xuất Thông minh Thế giới lần thứ 11 ở Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc ngày 19/11/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát
Khách tham quan tại Triển lãm Sản xuất Thông minh Thế giới lần thứ 11 ở Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc ngày 19/11/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Một nghiên cứu mới cho thấy kể từ khi ứng dụng ChatGPT xuất hiện cuối năm 2022, hoạt động tuyển dụng trong nhiều ngành nghề tại Mỹ và châu Âu đã chậm lại rõ rệt, trong khi năng suất lao động tăng mạnh.

Nghiên cứu do công ty bảo hiểm tín dụng Coface thực hiện, cho thấy tại Mỹ, năng suất lao động trong các lĩnh vực dễ chịu tác động của AI như công nghệ thông tin, truyền thông, ngân hàng, bảo hiểm, tư vấn, pháp lý và kế toán đã tăng hơn 5% mỗi năm kể từ cuối năm 2022, so với mức trung bình 1,5% trong giai đoạn 2010-2019. Tuy nhiên, số việc làm mới trong các lĩnh vực này liên tục giảm.

Theo nhà kinh tế Aurélien Duthoit, Mỹ hiện thiếu khoảng 3 triệu việc làm so với kịch bản không có AI, dù nền kinh tế vẫn tăng trưởng mạnh. Đáng chú ý, các doanh nghiệp không sa thải hàng loạt mà chủ yếu hạn chế tuyển dụng mới. Điều này cho thấy tác động của AI đến thị trường lao động có thể diễn ra âm thầm, thông qua việc thu hẹp cơ hội việc làm.

Tại Pháp, xu hướng tương tự cũng đang xuất hiện. Kể từ tháng 11/2022, số tin tuyển dụng trong những nghề có khoảng 10% công việc có thể được AI đảm nhiệm thấp hơn 12% so với các nghề không chịu tác động của công nghệ này. Chẳng hạn như trong ngành ô tô, nhu cầu tuyển nhân viên bảo trì tăng 20%, trong khi nhu cầu tuyển dụng kế toán chỉ tăng 5%.

Đáng chú ý, AI không chỉ ảnh hưởng đến những người mới gia nhập thị trường lao động mà cả lao động có kinh nghiệm. Tại Pháp, số tin tuyển dụng đối với các vị trí yêu cầu ít nhất 4 năm kinh nghiệm, có một phần công việc có thể được AI thực hiện, thấp hơn 16% so với mức dự kiến nếu không có ChatGPT.

Các lĩnh vực như công nghệ thông tin, nhân sự, kế toán, ngân hàng và bảo hiểm ghi nhận lượng tin tuyển dụng thấp hơn gần 30% so với xu hướng chung của từng ngành kể từ năm 2022. Ngược lại, nhu cầu tuyển dụng trong các nghề sản xuất công nghiệp cao hơn 12% so với xu hướng của ngành này.

Theo ông Duthoit, sự sụt giảm tuyển dụng trong các lĩnh vực bán hàng, kế toán, nhân sự, công nghệ thông tin, tư vấn, pháp lý và nghiên cứu phát triển tương đương với hơn 100.000 vị trí việc làm không xuất hiện tại Pháp trong năm 2026 nếu so với xu hướng trước khi ChatGPT ra đời. Nghiên cứu tại Đức và Thụy Điển cũng cho kết quả tương tự.

Tuy nhiên, các tác giả nghiên cứu lưu ý rằng sự trùng hợp về thời điểm giữa sự phát triển của AI và tình trạng tuyển dụng chậm lại chưa đủ để khẳng định công nghệ này là nguyên nhân duy nhất gây ra sự chậm trễ này. Tác động trong tương lai sẽ phụ thuộc vào tốc độ tự động hóa, sự xuất hiện của những nghề mới, nhu cầu phát sinh từ tăng năng suất và tình hình kinh tế nói chung. Thách thức đặt ra là giúp người lao động thích ứng để tránh những biến động đột ngột trên thị trường việc làm.

Hữu Chiến/TTXVN

Dành cho bạn

Nhiều mô hình AI xác định nhầm thường dân là mục tiêu quân sự

Nhiều mô hình AI xác định nhầm thường dân là mục tiêu quân sự

Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) bao gồm cả những mô hình do OpenAI và Anthropic phát triển, thường xuyên xác định nhầm thường dân là mục tiêu quân sự trong các kịch bản mô phỏng tại Ukraine và Iran. Đây là kết quả nghiên cứu vừa được công bố của công ty kiểm định AI Vals.

Google mở rộng công cụ Ask Maps tới hơn 30 quốc gia châu Âu

Google mở rộng công cụ Ask Maps tới hơn 30 quốc gia châu Âu

Google đang mở rộng công cụ tìm kiếm tương tác Ask Maps, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini trong ứng dụng Google Maps, tới hơn 30 quốc gia châu Âu, đồng thời bổ sung các tính năng hỗ trợ người dùng lập kế hoạch du lịch và tìm kiếm địa điểm theo nhu cầu.

Thủ đoạn giả danh công an, cáo buộc rửa tiền vẫn khiến nhiều người mất tài sản lớn

Thủ đoạn giả danh công an, cáo buộc rửa tiền vẫn khiến nhiều người mất tài sản lớn

Dù số vụ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam năm 2026 giảm mạnh nhưng thủ đoạn giả danh công an, cáo buộc rửa tiền vẫn khiến nhiều người mất tài sản lớn. Trước thách thức trên, hạ tầng giám sát dòng tiền trong nước đang được kết nối với các sáng kiến phổ cập kỹ năng số tại ASEAN.