Tiểu hành tinh bất ngờ trở thành 'mặt trăng thứ hai' của Trái Đất

Một tiểu hành tinh có đường kính khoảng 1,8 m vừa bị lực hấp dẫn của Trái Đất giữ lại, tạm thời trở thành vệ tinh tự nhiên của hành tinh chúng ta.

Beta Pictoris b, hành tinh khí khổng lồ cách Trái Đất 63,4 năm ánh sáng, được xác định là nguồn phát tín hiệu vô tuyến từ ngoài Hệ Mặt Trời. Ảnh minh hoạ: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)
Beta Pictoris b, hành tinh khí khổng lồ cách Trái Đất 63,4 năm ánh sáng, được xác định là nguồn phát tín hiệu vô tuyến từ ngoài Hệ Mặt Trời. Ảnh minh hoạ: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)

Theo trang Daily Mail, mang tên 2026 QQ8, thiên thể này dự kiến sẽ tiếp tục ở gần Trái Đất đến tháng 1/2027, trước khi thoát khỏi vùng ảnh hưởng hấp dẫn và tiếp tục hành trình trong không gian.

Các nhà khoa học gọi những thiên thể như vậy là “tiểu mặt trăng” (minimoon). Do kích thước rất nhỏ, 2026 QQ8 có thể bốc cháy khi đi vào khí quyển nếu tiến quá gần Trái Đất. Tuy nhiên, khả năng này rất thấp bởi ở điểm tiếp cận gần nhất, thiên thể vẫn cách Trái Đất khoảng 568.000 km, tương đương 1,5 lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng.

Dù quá nhỏ để quan sát bằng kính thiên văn nghiệp dư, 2026 QQ8 đang được các nhà thiên văn học trên thế giới theo dõi nhằm tìm hiểu rõ hơn cách lực hấp dẫn của Trái Đất tạm thời giữ lại những thiên thể nhỏ trong không gian.

Thiên thể này được nhà nghiên cứu người Hungary Krisztian Sarneczky phát hiện vào tháng 8. Ban đầu, giới khoa học chưa thống nhất về nguồn gốc của nó. Một số cho rằng đây là một tiểu hành tinh tự nhiên bị Trái Đất tạm thời giữ lại, trong khi những ý kiến khác nhận định đó có thể là một mảnh rác vũ trụ do con người tạo ra.

Giả thuyết về nguồn gốc nhân tạo thậm chí từng được Giáo sư Avi Loeb, nhà vật lý thiên văn thuộc Đại học Harvard (Mỹ), đề cập khi cho rằng vật thể này có thể là một tấm chắn thất lạc từ tàu Apollo 13. Tuy nhiên, các quan sát tiếp theo bằng kính thiên văn Lowell Discovery ở bang Arizona và kính thiên văn đường kính 2,2 m của Đại học Hawaii đã xác nhận thiên thể có nguồn gốc tự nhiên.

Ngày 29/10, Trung tâm Tiểu hành tinh thuộc Liên đoàn Thiên văn Quốc tế chính thức công nhận vật thể này là một tiểu mặt trăng và đặt tên định danh 2026 QQ8.

Theo các nhà khoa học, 2026 QQ8 thuộc nhóm tiểu hành tinh Aten, hình thành từ những vật chất còn sót lại trong quá trình hình thành Hệ Mặt Trời cách đây khoảng 4,6 tỷ năm. Nhóm tiểu hành tinh này có quỹ đạo chủ yếu nằm bên trong quỹ đạo Trái Đất và thường xuyên cắt ngang quỹ đạo của hành tinh chúng ta.

Một số tiểu hành tinh Aten kích thước lớn có thể gây nguy cơ va chạm do ánh sáng Mặt Trời khiến việc quan sát và phát hiện chúng trở nên khó khăn. Tuy nhiên, với đường kính chỉ khoảng 1,8 m, 2026 QQ8 không được xem là mối đe dọa đối với Trái Đất.

Các tính toán cho thấy tiểu hành tinh này mất khoảng 359 ngày để quay hết một vòng quanh Mặt Trời và tiến đến gần Trái Đất khoảng 10 năm một lần. Thông thường, nó không đến đủ gần để đi vào vùng Hill của Trái Đất – khu vực mà tại đó lực hấp dẫn của hành tinh chiếm ưu thế so với lực hút từ Mặt Trời.

Tuy nhiên, vào tháng 4 vừa qua, 2026 QQ8 đã đi vào vùng Hill và bị lực hấp dẫn của Trái Đất giữ lại trong một khoảng thời gian nhất định. Dự kiến, thiên thể sẽ rời khỏi vùng ảnh hưởng này vào tháng 1/2027.

Đây không phải lần đầu tiên các nhà khoa học phát hiện một tiểu mặt trăng quanh Trái Đất. Năm 1991, các nhà thiên văn học từng ghi nhận một vật thể có đường kính khoảng 10 m, được đặt tên là 1991 VG. Ban đầu, quỹ đạo gần tròn và khả năng phản xạ ánh sáng mạnh của vật thể này từng khiến các nhà khoa học đặt ra nhiều giả thuyết về nguồn gốc. Tuy nhiên, những nghiên cứu sau đó cho thấy các tiểu Mặt Trăng là hiện tượng tự nhiên có thể xảy ra tương đối phổ biến.

Một số nghiên cứu gần đây thậm chí cho rằng Trái Đất thường có ít nhất một tiểu mặt trăng tạm thời trên quỹ đạo. Những thiên thể này thường chỉ lưu lại chưa đầy một năm trước khi thoát khỏi vùng ảnh hưởng hấp dẫn của Trái Đất và tiếp tục di chuyển trong không gian.

Trong thời gian 2026 QQ8 còn ở gần Trái Đất, các nhà khoa học sẽ tiếp tục theo dõi và thu thập dữ liệu. Những quan sát này không chỉ giúp làm rõ cơ chế Trái Đất tạm thời giữ lại các thiên thể nhỏ mà còn góp phần nâng cao hiểu biết về môi trường không gian xung quanh hành tinh chúng ta.

Vân Khánh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Đối phó với nguy cơ AI tự tiến hành các cuộc tấn công mạng

Đối phó với nguy cơ AI tự tiến hành các cuộc tấn công mạng

Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiều thao tác trên không gian mạng, nguy cơ các cuộc tấn công được tự động hóa đang trở thành mối quan tâm mới của nhiều quốc gia. Với Việt Nam, đây cũng là thách thức cần tính đến khi các hệ thống số và hạ tầng dữ liệu ngày càng mở rộng.

Tên lửa gặp sự cố, Amazon mất 40 vệ tinh Internet

Tên lửa gặp sự cố, Amazon mất 40 vệ tinh Internet

Tên lửa Vulcan của liên doanh hàng không vũ trụ United Launch Alliance (ULA) gặp sự cố khoảng 10 phút sau khi rời bệ phóng tại bang Florida (Mỹ) ngày 15/11, khiến toàn bộ 40 vệ tinh Internet của Amazon không thể vào quỹ đạo.