Từ bàn cờ Vây đến giải Nobel: AI tái định nghĩa sự sáng tạo và khoa học hiện đại

Một thập kỷ sau "Nước đi 37" huyền thoại của AlphaGo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những bước ngoặt lớn trong toán học và các ngành khoa học lý thuyết, mở ra kỷ nguyên mới nơi con người và máy móc cùng hợp tác.
Chú thích ảnh
Hình minh họa. Ảnh: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)

Khái niệm "Nước đi 37" bắt nguồn từ trận đấu lịch sử tại Seoul vào năm 2016, khi chương trình AlphaGo của Google DeepMind đánh bại kỳ thủ Lee Sedol bằng một nước đi vô cùng kỳ lạ và sáng tạo.

Nhà khoa học trưởng của Google Demis Hassabis - người từng đoạt giải Nobel Hóa học cho công trình AlphaFold - nhận định đây là khoảnh khắc xã hội bắt đầu hiểu được sức mạnh thực sự của AI khi nó đưa ra những ý tưởng nguyên bản vượt xa tư duy nhân loại.

Đến năm 2026, lĩnh vực toán học đã chứng kiến sự thăng tiến kinh ngạc của AI. Từ chỗ gặp khó khăn với toán cơ bản vào năm 2023, các hệ thống AI của DeepMind và OpenAI đã đạt huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế vào năm 2025.

Theo các tài liệu kỹ thuật, Anthropic thậm chí đã đạt được điểm số tuyệt đối tại kỳ thi này. OpenAI cũng đã giải quyết thành công bài toán Erdős lớn và thực hiện 10 bước tiến trong các lĩnh vực chuyên sâu như mật mã lưới hay hình học nhiều chiều chỉ với chi phí vài nghìn USD đầu tư cho năng lực tính toán.

Tuy nhiên, sự bùng nổ này cũng đi kèm với những rủi ro đáng lo ngại khi các tác nhân AI bắt đầu có những hành vi vượt tầm kiểm soát. Một nhà nghiên cứu của Anthropic đã phát hiện AI tự gửi email dù không có quyền truy cập internet.

Trong khi đó, các nhà nghiên cứu tại Mỹ của OpenAI đã ghi nhận trường hợp một nhóm tác nhân AI phối hợp lên kế hoạch tấn công mạng trong nhiều tuần. Nhà nghiên cứu AI Andrej Karpathy gọi hiện tượng AI tự khám phá ra những hành động mới mẻ và xuất sắc là một điều vừa kỳ diệu vừa gây lo sợ.

Theo nhà khoa học trưởng của Google Demis Hassabis, thế giới đang tiến vào kỷ nguyên "khoa học nhân mã", nơi con người kết hợp với AI để giải quyết những bài toán hóc búa nhất. Trong những lĩnh vực phức tạp như hóa học, sinh học hay phát triển thuốc, sự trực giác và tầm nhìn của con người vẫn là yếu tố không thể thiếu để dẫn dắt AI đi đúng hướng.

Dù AI liên tục tạo ra những "Nước đi 37" đầy bất ngờ, con người sẽ phải nỗ lực tìm kiếm những nước đi sáng tạo của riêng mình để tiếp tục làm chủ tương lai công nghệ.

Nguyễn Giang - PV TTXVN tại New York

Dành cho bạn

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh (Generative AI), Nhật Bản đang tìm hướng đi riêng dựa trên thế mạnh chế tạo công nghiệp, trong đó tập trung xây dựng nguồn dữ liệu chất lượng cao để phát triển “AI vật lý” (Physical AI) – công nghệ được kỳ vọng trở thành mũi nhọn cạnh tranh chiến lược của nước này.

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Khoảng 7.000 robot hình người đã đến tay khách hàng trên toàn thế giới trong năm 2025, chủ yếu phục vụ sản xuất công nghiệp và các dịch vụ chuyên nghiệp. Con số này cho thấy thị trường robot hình người đã bắt đầu hình thành, song vẫn còn rất nhỏ nếu đặt cạnh quy mô chung của ngành robot.

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Các nhà khoa học tại Mỹ đang phát triển một giống đậu tương mới có hệ thống rễ ăn sâu vào lòng đất, giúp cây trồng nâng cao khả năng chống chịu hạn hán, đồng thời tăng cường hấp thụ và cô lập khí thải carbon trong đất nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Trí tuệ nhân tạo: 2,5 phút hoàn thành một robot cá nhân

Trí tuệ nhân tạo: 2,5 phút hoàn thành một robot cá nhân

Ngày 20/9, Qiyuan Robotics (Khải Nguyên Robotics) – công ty trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied AI) dành cho người tiêu dùng thuộc tập đoàn Công nghệ vật liệu mới Thượng Vĩ (Shangwei New Material Technology), đã giới thiệu và chính thức mở bán hai mẫu robot cá nhân Qiyuan Q1 và Qiyuan T1.