EU triển khai mạng vệ tinh riêng, củng cố chủ quyền số

Ngày 7/8, Ủy ban châu Âu (EC) và liên danh SpaceRISE đã ký kết thỏa thuận triển khai hệ thống Hạ tầng vệ tinh vì Khả năng Phục hồi, Kết nối và An ninh, gọi tắt là IRIS², sau khi hoàn tất vòng đàm phán kéo dài từ tháng 1/2026.

Thỏa thuận này mở rộng chòm sao vệ tinh chính lên 348 vệ tinh và đánh dấu bước chuyển IRIS² từ giai đoạn lập kế hoạch sang triển khai toàn diện.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, IRIS² là dự án vệ tinh kết nối an toàn chiến lược của Liên minh châu Âu (EU), tương tự Starlink của Mỹ, được thiết kế với trọng tâm là chủ quyền số và an ninh châu Âu. Thỏa thuận vừa được ký kết xác nhận lịch trình phát triển và phóng vệ tinh, hợp đồng dịch vụ phóng, xây dựng hạ tầng mặt đất an toàn và cung cấp dịch vụ kết nối.

Chòm sao được mở rộng sẽ gồm 330 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) ở tầm cao hơn và 18 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất trung bình (MEO), được phóng theo nhiều giai đoạn kế tiếp nhau. Lịch trình điều chỉnh đẩy sớm thời điểm phóng đầu tiên lên năm 2029, cho phép cung cấp sớm các dịch vụ kết nối châu Âu có chủ quyền, an toàn và được kiểm định ngay sau đó.

Đáng chú ý, trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường an ninh châu Âu, EC quyết định tăng cường đáng kể năng lực quốc phòng và an ninh của IRIS² . Theo đó, EC sẽ nâng cấp thiết kế của các vệ tinh trong chòm sao cơ sở và bổ sung 66 vệ tinh tiên tiến trên quỹ đạo LEO cao hơn, chuyên phục vụ quốc phòng, an ninh và các dịch vụ khẩn cấp. Kiến trúc mới dự kiến giúp tăng năng lực kết nối an toàn dành cho các cơ quan chính phủ thêm 60% trong EU và 54% trên phạm vi toàn cầu, qua đó nâng cao khả năng hỗ trợ các hoạt động ứng phó khủng hoảng của châu Âu.

Ngoài mục tiêu quốc phòng và an ninh, EC cũng nhấn mạnh vai trò của IRIS² trong ứng phó với các thách thức nhân đạo. Khi các áp lực về biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường dẫn đến khủng hoảng nhân đạo hoặc an ninh, thông tin liên lạc vệ tinh an toàn có thể giúp các chính phủ và dịch vụ khẩn cấp phối hợp ứng phó, kể cả ở những khu vực mà mạng lưới trên mặt đất bị hạn chế hoặc bị gián đoạn.

Liên danh SpaceRISE bao gồm các tập đoàn hàng không vũ trụ và viễn thông hàng đầu châu Âu như Airbus, Eutelsat, Hispasat, SES, Telespazio và Thales Alenia Space. Đây là một trong những hợp đồng không gian lớn nhất trong lịch sử EU, đặt nền móng cho một hạ tầng vũ trụ châu Âu độc lập và an toàn trong thập kỷ tới.

IRIS² được triển khai song song với các chương trình không gian chiến lược khác của EU, gồm hệ thống định vị Galileo, quan sát Trái Đất Copernicus và thông tin liên lạc chính phủ GOVSATCOM, tạo thành bộ tứ hạ tầng không gian châu Âu toàn diện nhất từ trước đến nay.

Lan Anh (TTXVN)

Dành cho bạn

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Trong khi Walmart đã giao thành công kiện hàng thứ một triệu bằng drone tại bốn bang của Mỹ từ hồi tháng 5 và Amazon đang chuẩn bị mở rộng dịch vụ giao hàng trên không tới gần 500 thành phố, thì Bỉ cũng đang dần bắt kịp xu hướng này với những bước đi thận trọng hơn.

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Hạ tầng khoa học chỉ thực sự tạo ra năng lực công nghệ quốc gia khi không dừng ở phục vụ nghiên cứu mà trở thành hệ thống biến tri thức thành công nghệ, nguyên mẫu và sản phẩm. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Việt Nam nên chuyển từ đầu tư phòng thí nghiệm sang xây dựng “nhà máy tạo công nghệ”.

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam bàn giao thiết bị đầu cuối và dịch vụ vệ tinh Starlink cho các địa phương, nhằm hỗ trợ kết nối kịp thời cho các thôn lõm sóng.

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Phát triển nhân lực công nghệ chiến lược không nên chỉ dừng ở mở ngành, tăng chỉ tiêu hay gửi người đi đào tạo. Kinh nghiệm Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy hướng hiệu quả hơn là đưa học viên trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ, qua đó đồng thời tạo ra công nghệ và hình thành đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ.