Một thập kỷ sau "Nước đi 37" huyền thoại của AlphaGo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những bước ngoặt lớn trong toán học và các ngành khoa học lý thuyết, mở ra kỷ nguyên mới nơi con người và máy móc cùng hợp tác.
Ngày 10/12, lễ trao Giải Nobel năm 2025 trong các lĩnh vực Vật lý, Hóa học, Sinh lý học hoặc Y học, Văn học và Giải thưởng Kinh tế của Ngân hàng Trung ương Thụy Điển mang tên Alfred Nobel đã được tổ chức trọng thể tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển.
Theo báo La Tribune của Pháp, nhà kinh tế học người Pháp Philippe Aghion, 69 tuổi, vừa được trao Giải Nobel Kinh tế danh giá vì những công trình nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo đối với tăng trưởng kinh tế. Trong hơn 10 năm qua, ông đã không ngừng phổ biến một thông điệp: Chỉ khi một quốc gia khuyến khích đổi mới, nền kinh tế của nó mới có thể phát triển bền vững.
Thông báo ngày 13/10 về việc ba nhà khoa học giành giải Nobel Kinh tế nhờ công trình giải thích tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo đã khép lại mùa trao giải Nobel năm nay.
Với những nghiên cứu về cách thức công nghệ mới có thể thúc đẩy tăng trưởng bền vững và đổi mới tạo động lực cho những tiến bộ hơn nữa, các Giáo sư Joel Mokyr tại Đại học Northwestern (Mỹ), Giáo sư Peter Howitt tại Đại học Brown (Mỹ) và Giáo sư Philippe Aghion tại Collège de France và INSEAD (Pháp) và Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (Anh) đã vinh dự được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao Giải thưởng Nobel Kinh tế 2025.
Với những nghiên cứu về cách thức công nghệ mới có thể thúc đẩy tăng trưởng bền vững và đổi mới tạo động lực cho những tiến bộ hơn nữa, các Giáo sư Joel Mokyr tại Đại học Northwestern (Mỹ), Giáo sư Peter Howitt tại Đại học Brown (Mỹ) và Giáo sư Philippe Aghion tại Collège de France và INSEAD (Pháp) và Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (Anh) đã vinh dự được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao Giải thưởng Nobel Kinh tế 2025.
Vào lúc 16h45 ngày 13/10 theo giờ Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Kinh tế năm 2025 thuộc về nhà khoa học Joel Mokyr (Đại học Northwestern, Evanston, IL, Mỹ), Philippe Aghion (Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London, Vương quốc Anh) và Peter Howitt (Đại học Brown, Providence, RI, Mỹ) vì đã giải thích được sự tăng trưởng kinh tế nhờ đổi mới sáng tạo.
Vào lúc 16h45 ngày 7/10 (theo giờ Hà Nội), Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển tại Stockholm đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2025 thuộc về nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Tokyo, Nhật Bản), nhà khoa học Richard Robson (Đại học Melbourne, Australia) và nhà khoa học Omar M. Yaghi (Đại học California, bang Berkeley, Mỹ) cho công trình về Metal-organic frameworks (MOFs) còn được gọi là Khung kim loại - hữu cơ.
Sau khi vinh danh bộ ba nhà khoa học đã khám phá cơ chế “cảnh vệ miễn dịch” của cơ thể với giải Nobel Y Sinh, cũng như những nhà tiên phong lượng tử trong lĩnh vực Vật lý, giới khoa học toàn cầu đang hướng mắt về thủ đô Stockholm, nơi Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển sẽ công bố chủ nhân của giải Nobel Hóa học 2025 vào lúc 16h45 ngày 8/10 (theo giờ Việt Nam).
Từ lâu, thế giới lượng tử vẫn được xem là vùng không gian “kỳ lạ” nơi các hạt có thể xuyên qua vật cản, tồn tại ở hai trạng thái cùng lúc và thách thức mọi quy luật trực giác của con người. Thế nhưng, bộ 3 nhà khoa học John Clarke, Michel H. Devoret và John M. Martinis đã khiến điều tưởng chừng chỉ tồn tại trong phòng thí nghiệm vi mô ấy trở nên hữu hình – ngay trong một mạch điện có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Đúng 11h30 giờ địa phương (tức 16h30 giờ Hà Nội) ngày 6/10, lễ công bố giải thưởng Nobel 2025 đã chính thức diễn ra tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển, mở đầu bằng giải thưởng Y sinh.
Ngày 18/9, lễ trao giải Ig Nobel 2025, hay còn gọi là giải Nobel ngược, đã diễn ra ở thành phố Boston của Mỹ, tôn vinh những đột phá khoa học kỳ lạ và gây cười, song cũng ẩn chứa nhiều suy ngẫm. Đây cũng là năm thứ 35 giải thưởng thường niên này được tổ chức.
Ngày 11/12, theo thông tin từ Quỹ VinFuture, Giáo sư Geoffrey E.Hinton (Canada) - Chủ nhân Giải thưởng Chính VinFuture 2024 vừa được nhận Giải thưởng Nobel Vật lý 2024.
Ngày 14/10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Kinh tế năm 2024 thuộc về 3 nhà kinh tế học người Mỹ gồm Daron Acemoglu, Simon Johnson, James A.Robinson với các nghiên cứu về cách thức các thể chế được hình thành và tác động đến sự thịnh vượng.
Cuộc đua đến giải Nobel Kinh tế năm nay thu hút nhiều kỳ vọng và đồn đoán, trong đó các nhà nghiên cứu về tín dụng, tác động của các cú sốc nhỏ lên chu kỳ kinh tế, bất bình đẳng giàu nghèo nằm trong nhóm ứng cử viên sáng giá.
Vào lúc 18h ngày 10/10/2024 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã công bố Giải Nobel Văn học năm 2024 thuộc về nữ nhà văn người Hàn Quốc Han Kang, sinh năm 1970, vì những tác phẩm "văn xuôi đầy chất thơ mãnh liệt khi đối mặt với những tổn thương trong quá khứ và phơi bày sự mong manh của cuộc sống con người”.
Theo giới chuyên gia, Giải thưởng VinFuture đang cho thấy đẳng cấp tương đồng với những giải thưởng lâu năm như Nobel khi cùng có chung tầm nhìn về những công trình mang tính đột phá và có thể mang lại ảnh hưởng tích cực tới thế giới.
Vào chiều ngày 9/10/2024 (giờ Việt Nam), TS. Demis Hassabis (Anh) và TS. John Jumper (Hoa Kỳ) – đồng Chủ nhân Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới 2022 – đã được trao giải thưởng Nobel Hóa học năm 2024 vì tạo nên mô hình AI dự đoán cấu trúc protein.
Chiều 9/10 (giờ Việt Nam), tại thủ đô Stockholm, Hội đồng Nobel của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố Giải Nobel Hóa học năm 2024 thuộc về các nhà khoa học David Baker (người Mỹ), John M. Jumper (người Mỹ), Demis Hassabis (người Anh) trong 2 công trình sử dụng phương pháp tính toán để thiết kế protein và dự đoán cấu trúc protein.
