Chia sẻ tại Hội nghị với chủ đề “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành Nông nghiệp và Môi trường” tại miền Bắc do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) tổ chức ngày 27/10, ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La cho biết, Sơn La xác định truy xuất nguồn gốc là một trong những nền tảng để tổ chức lại vùng nguyên liệu, xác định rõ ranh giới các thửa đất trồng cà phê và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Trong đó, tỉnh tập trung triển khai các yêu cầu của Liên minh châu Âu về chống mất rừng (EUDR), đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận những thị trường tiềm năng khác.
Qua làm việc với các đối tác, Sơn La đã thống nhất định hướng đưa cà phê Arabica của tỉnh lên sàn đấu giá tại Hawai, Mỹ vào tháng 11/2026. Tỉnh cũng phấn đấu đến quý II/2027 đưa cà phê Arabica Sơn La nói riêng cùng với cà phê Arabica quốc gia Việt Nam tham gia sàn giao dịch của Mỹ, qua đó góp phần nâng cao vị thế cà phê Arabica Việt Nam.
Theo lãnh đạo tỉnh Sơn La, tỉnh đã xác định được 158.451 thửa đất trồng cà phê. Dữ liệu bước đầu cho thấy diện tích cà phê Arabica khoảng 65.000 ha. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ xác định rõ những vùng trồng đáp ứng các tiêu chuẩn, tiêu chí EUDR và yêu cầu nhập khẩu của các thị trường.
“Cây cà phê đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh. Năm 2025, cà phê đóng góp 26,6% điểm tăng trưởng. Năm 2026, sản lượng cà phê dự kiến khoảng 75.000 tấn. Sơn La phấn đấu tăng trưởng nông nghiệp cả năm 2026 đạt 8,4%; trong 9 tháng đầu năm, mức tăng trưởng đạt 5,26%. Những kết quả trên cho thấy cây ăn quả và cà phê Arabica đang giữ vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp của tỉnh”, ông Nguyễn Thành Công cho hay.
Ông Nguyễn Thành Công cho biết thêm, tỉnh mong muốn thương hiệu cà phê Arabica cùng với Robusta góp phần thúc đẩy tăng trưởng ngành cà phê quốc gia.
Hiện nay, Sơn La có khoảng 85.500 ha cây ăn quả tập trung, với các loại cây chủ lực như cà phê, nhãn, xoài, thanh long, bơ, dâu tây. Tỉnh cũng nghiên cứu, đưa nhiều giống cây trồng mới vào sản xuất và bước đầu đạt kết quả, trong đó có việc trồng thành công kiwi tại Mộc Châu. Đây là minh chứng cho vai trò của khoa học công nghệ trong phát triển nông nghiệp. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục nghiên cứu mở rộng các giống cây trồng, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu để nâng cao giá trị sản phẩm.
Sơn La cũng quan tâm thu hút đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến. Thời gian qua, tỉnh đã thu hút nhiều tập đoàn đầu tư, trong đó có nhà máy chế biến rau quả của DOVECO Sơn La.
Đáng chú ý, nhà máy ứng dụng dây chuyền công nghệ chế biến, tiệt trùng và đóng gói sản phẩm trong hộp giấy. Sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu như Mỹ và Nhật Bản. Theo báo cáo tại hội nghị, chất lượng sản phẩm đạt mức cao, được các thị trường nhập khẩu ưa chuộng, qua đó nâng cao giá trị sau sản xuất.
Việc nghiên cứu giống cây trồng, ứng dụng khoa học công nghệ và hình thành các vùng sản xuất tập trung đã góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, trái cây Sơn La đã xuất khẩu sang 21 quốc gia; các sản phẩm chế biến sâu được đưa tới hơn 50 quốc gia. Đây là kết quả cho thấy tác động của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đối với sản xuất nông nghiệp của tỉnh.
Để thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong thời gian tới, ông Nguyễn Thành Công cho biết, tỉnh mong muốn, bên cạnh việc chuyển giao công nghệ từ các nhà khoa học trong nước, cần đẩy mạnh tiếp nhận, ứng dụng công nghệ từ các nước trên thế giới, phù hợp với nhu cầu thực tiễn.
Cùng với đó, tỉnh kiến nghị các nhà khoa học và bộ, ngành Trung ương quan tâm nghiên cứu sâu hơn về công nghệ bảo quản sau thu hoạch, nhằm duy trì chất lượng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Ông Nguyễn Thành Công kiến nghị cần tăng cường phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong xây dựng cơ sở dữ liệu, mã số vùng trồng. Qua quá trình triển khai, Sơn La nhận thấy khi cộng đồng doanh nghiệp phối hợp với Nhà nước, việc thực hiện EUDR và xây dựng mã số vùng trồng được đẩy nhanh hơn. Đối với ngành cà phê, các doanh nghiệp đã hỗ trợ chuyển giao dữ liệu từ những nhà máy chế biến cho tỉnh. Khi kết hợp với dữ liệu hiện có, quá trình xác định vùng trồng đáp ứng yêu cầu được thực hiện nhanh chóng hơn.
Tỉnh cũng đề cập việc doanh nghiệp chuyển giao dữ liệu để hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng. Đây là minh chứng cho hiệu quả của việc chia sẻ thông tin, tập trung dữ liệu và đẩy mạnh số hóa.
Đại diện tỉnh Sơn La mong muốn dữ liệu được xây dựng theo hướng đúng, đủ, sạch, sống, có thể dùng chung và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, qua đó tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ phát triển sản xuất.
