Lập chuẩn định giá mới cho ngành robot AI
Nhà sản xuất robot Unitree Robotics có trụ sở tại Hàng Châu vừa công bố giá chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn STAR Market của Thượng Hải ở mức 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu, đưa giá trị doanh nghiệp lên khoảng 60,99 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 9 tỷ USD).
Theo Báo Hoa Nam Buổi sáng (SCMP), Unitree sẽ phát hành hơn 40,45 triệu cổ phiếu mới để huy động khoảng 6,1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 900 triệu USD), cao hơn đáng kể so với mục tiêu ban đầu là 4,2 tỷ nhân dân tệ. Đây cũng được xem là doanh nghiệp robot hình người đầu tiên của Trung Quốc đại lục niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Thương vụ IPO thu hút hàng loạt tên tuổi lớn tham gia với vai trò nhà đầu tư chiến lược, trong đó có kỳ lân AI DeepSeek, Tencent cùng nhiều doanh nghiệp nhà nước như Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC), China Southern Power Grid, China Telecom, Citic Securities và Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia.
Đáng chú ý, DeepSeek đã đầu tư 141 triệu nhân dân tệ vào Unitree với cam kết nắm giữ cổ phần trong ba năm. Hai doanh nghiệp đồng thời sẽ hợp tác phát triển các mô hình AI và công nghệ trí tuệ hiện thân, đồng thời ưu tiên sử dụng dịch vụ của nhau trong các lĩnh vực như robot và mô hình AI. Mối quan hệ hợp tác này được kỳ vọng sẽ giúp Unitree tăng tốc phát triển robot thông minh thế hệ mới.
"Trần" định giá của ngành robot AI
Giới đầu tư nhận định thương vụ IPO của Unitree sẽ trở thành cột mốc tham chiếu cho toàn bộ lĩnh vực robot AI hiện thân tại Trung Quốc.
Ông Zheng Hualiang, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Leap VC, cho rằng mức định giá của Unitree nhiều khả năng sẽ đóng vai trò như "mức trần" đối với các doanh nghiệp cùng ngành trong giai đoạn hiện nay. Quỹ của ông từng đầu tư vào Unitree từ năm 2022, khi doanh nghiệp này mới được định giá khoảng 1 tỷ nhân dân tệ.
Theo ông, ngay từ thời điểm đó, Unitree đã nổi bật nhờ khả năng điều khiển chuyển động và di chuyển trên nhiều loại địa hình vượt trội so với các doanh nghiệp chỉ phát triển robot bánh xe.
Trong khi đó, bà Kangyuxiao Li, chuyên gia phân tích cổ phiếu tại Morningstar, cho rằng việc Unitree niêm yết sẽ giúp thị trường có thêm cơ sở minh bạch để định giá các công ty robot AI. Tuy nhiên, do thị trường vẫn còn phân mảnh, mức định giá giữa các doanh nghiệp có thể sẽ tiếp tục chênh lệch rất lớn.
Làn sóng IPO cũng diễn ra trong bối cảnh hàng loạt startup robot Trung Quốc như Deep Robotics, Leju Robotics, AgiBot, X Square Robot và LimX Dynamics đang chuẩn bị gia nhập thị trường chứng khoán. Nhiều doanh nghiệp hàng đầu đã được các quỹ đầu tư mạo hiểm định giá vượt 20 tỷ nhân dân tệ, làm dấy lên những tranh luận về nguy cơ hình thành bong bóng đầu tư trong lĩnh vực AI vật lý.
Nhà đầu tư vẫn đặt cược vào tương lai robot AI
Với giá IPO 150,8 nhân dân tệ mỗi cổ phiếu, Unitree đang được giao dịch ở mức hệ số P/E khoảng 219 lần và P/S gần 36 lần, cao hơn đáng kể so với nhiều doanh nghiệp robot đã niêm yết tại Hong Kong.
Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn của Unitree là khả năng sinh lời. Doanh nghiệp đạt doanh thu khoảng 1,7 tỷ nhân dân tệ và lợi nhuận ròng điều chỉnh 591 triệu nhân dân tệ trong năm ngoái, trong khi nhiều đối thủ vẫn đang thua lỗ.
Theo Morningstar, điều này phản ánh sự giằng co giữa kỳ vọng rất lớn của thị trường tư nhân với những tiêu chuẩn khắt khe hơn của thị trường chứng khoán. Trong một số trường hợp, kỳ vọng của nhà đầu tư có thể vượt xa nền tảng kinh doanh thực tế trước khi doanh nghiệp kịp chứng minh năng lực.
Bất chấp mức định giá cao, sức hút của Unitree đối với nhà đầu tư cá nhân vẫn rất lớn.
Một nhân viên của một startup robot Trung Quốc cho biết nếu thương vụ IPO của Unitree không thành công, việc huy động vốn của các doanh nghiệp robot khác cũng sẽ trở nên khó khăn hơn. Dù không kỳ vọng nhiều vào khả năng được phân bổ cổ phiếu, người này vẫn quyết định đăng ký mua.
Trong khi đó, một nhà đầu tư cá nhân tại Thượng Hải cho biết bà tham gia IPO chủ yếu để kỳ vọng vào mức tăng giá sau khi cổ phiếu lên sàn, thay vì tin tưởng vào khả năng thương mại hóa nhanh chóng của robot AI hiện thân. Theo bà, sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách cùng sức nóng của sàn STAR Market là những yếu tố hấp dẫn nhất hiện nay.
Thương vụ IPO diễn ra trong bối cảnh cổ phiếu công nghệ Trung Quốc vẫn biến động mạnh. Tháng trước, làn sóng chốt lời đã khiến nhiều cổ phiếu liên quan đến AI, bán dẫn và quang học lao dốc, kéo chỉ số STAR 50 giảm gần 26% trong cả tháng 7.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng sự phát triển của ngành robot AI vẫn sẽ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, đà tăng của toàn ngành chỉ có thể được duy trì nếu sản lượng robot thực tế được mở rộng đủ nhanh để đáp ứng kỳ vọng của thị trường.
