EU triển khai mạng vệ tinh riêng, củng cố chủ quyền số

Ngày 7/8, Ủy ban châu Âu (EC) và liên danh SpaceRISE đã ký kết thỏa thuận triển khai hệ thống Hạ tầng vệ tinh vì Khả năng Phục hồi, Kết nối và An ninh, gọi tắt là IRIS², sau khi hoàn tất vòng đàm phán kéo dài từ tháng 1/2026.

Thỏa thuận này mở rộng chòm sao vệ tinh chính lên 348 vệ tinh và đánh dấu bước chuyển IRIS² từ giai đoạn lập kế hoạch sang triển khai toàn diện.

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, IRIS² là dự án vệ tinh kết nối an toàn chiến lược của Liên minh châu Âu (EU), tương tự Starlink của Mỹ, được thiết kế với trọng tâm là chủ quyền số và an ninh châu Âu. Thỏa thuận vừa được ký kết xác nhận lịch trình phát triển và phóng vệ tinh, hợp đồng dịch vụ phóng, xây dựng hạ tầng mặt đất an toàn và cung cấp dịch vụ kết nối.

Chòm sao được mở rộng sẽ gồm 330 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất thấp (LEO) ở tầm cao hơn và 18 vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất trung bình (MEO), được phóng theo nhiều giai đoạn kế tiếp nhau. Lịch trình điều chỉnh đẩy sớm thời điểm phóng đầu tiên lên năm 2029, cho phép cung cấp sớm các dịch vụ kết nối châu Âu có chủ quyền, an toàn và được kiểm định ngay sau đó.

Đáng chú ý, trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường an ninh châu Âu, EC quyết định tăng cường đáng kể năng lực quốc phòng và an ninh của IRIS² . Theo đó, EC sẽ nâng cấp thiết kế của các vệ tinh trong chòm sao cơ sở và bổ sung 66 vệ tinh tiên tiến trên quỹ đạo LEO cao hơn, chuyên phục vụ quốc phòng, an ninh và các dịch vụ khẩn cấp. Kiến trúc mới dự kiến giúp tăng năng lực kết nối an toàn dành cho các cơ quan chính phủ thêm 60% trong EU và 54% trên phạm vi toàn cầu, qua đó nâng cao khả năng hỗ trợ các hoạt động ứng phó khủng hoảng của châu Âu.

Ngoài mục tiêu quốc phòng và an ninh, EC cũng nhấn mạnh vai trò của IRIS² trong ứng phó với các thách thức nhân đạo. Khi các áp lực về biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường dẫn đến khủng hoảng nhân đạo hoặc an ninh, thông tin liên lạc vệ tinh an toàn có thể giúp các chính phủ và dịch vụ khẩn cấp phối hợp ứng phó, kể cả ở những khu vực mà mạng lưới trên mặt đất bị hạn chế hoặc bị gián đoạn.

Liên danh SpaceRISE bao gồm các tập đoàn hàng không vũ trụ và viễn thông hàng đầu châu Âu như Airbus, Eutelsat, Hispasat, SES, Telespazio và Thales Alenia Space. Đây là một trong những hợp đồng không gian lớn nhất trong lịch sử EU, đặt nền móng cho một hạ tầng vũ trụ châu Âu độc lập và an toàn trong thập kỷ tới.

IRIS² được triển khai song song với các chương trình không gian chiến lược khác của EU, gồm hệ thống định vị Galileo, quan sát Trái Đất Copernicus và thông tin liên lạc chính phủ GOVSATCOM, tạo thành bộ tứ hạ tầng không gian châu Âu toàn diện nhất từ trước đến nay.

Lan Anh (TTXVN)

Dành cho bạn

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Nhật Bản tham vọng chiếm 30% thị trường robot AI toàn cầu

Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh (Generative AI), Nhật Bản đang tìm hướng đi riêng dựa trên thế mạnh chế tạo công nghiệp, trong đó tập trung xây dựng nguồn dữ liệu chất lượng cao để phát triển “AI vật lý” (Physical AI) – công nghệ được kỳ vọng trở thành mũi nhọn cạnh tranh chiến lược của nước này.

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Robot hình người - cuộc đua tỷ USD mới chỉ bắt đầu

Khoảng 7.000 robot hình người đã đến tay khách hàng trên toàn thế giới trong năm 2025, chủ yếu phục vụ sản xuất công nghiệp và các dịch vụ chuyên nghiệp. Con số này cho thấy thị trường robot hình người đã bắt đầu hình thành, song vẫn còn rất nhỏ nếu đặt cạnh quy mô chung của ngành robot.

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Chỉnh sửa gene giúp cây trồng hút thêm carbon từ khí quyển

Các nhà khoa học tại Mỹ đang phát triển một giống đậu tương mới có hệ thống rễ ăn sâu vào lòng đất, giúp cây trồng nâng cao khả năng chống chịu hạn hán, đồng thời tăng cường hấp thụ và cô lập khí thải carbon trong đất nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Trí tuệ nhân tạo: 2,5 phút hoàn thành một robot cá nhân

Trí tuệ nhân tạo: 2,5 phút hoàn thành một robot cá nhân

Ngày 20/9, Qiyuan Robotics (Khải Nguyên Robotics) – công ty trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied AI) dành cho người tiêu dùng thuộc tập đoàn Công nghệ vật liệu mới Thượng Vĩ (Shangwei New Material Technology), đã giới thiệu và chính thức mở bán hai mẫu robot cá nhân Qiyuan Q1 và Qiyuan T1.