Ảnh minh họa: TTXVN
Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC cho biết, đối với Việt Nam, cơ hội không chỉ nằm ở việc mở rộng ứng dụng UAV mà quan trọng hơn là từng bước xây dựng năng lực công nghiệp, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. UAV cũng là lĩnh vực có sự giao thoa mạnh với nhiều công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, cảm biến, dữ liệu và tự động hóa.
NIC cho biết, từ chỗ chủ yếu phục vụ các nhiệm vụ chuyên biệt, UAV ngày càng được tích hợp vào nhiều hoạt động sản xuất và dịch vụ, với cấu trúc công nghệ bao gồm phần cứng, phần mềm điều khiển, chip bán dẫn, cảm biến, kết nối dữ liệu và các nền tảng quản lý vận hành. Quá trình này mở rộng dư địa cho doanh nghiệp tham gia vào nhiều khâu của chuỗi giá trị, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện đến phát triển giải pháp và dịch vụ chuyên ngành.
Cùng với sự phát triển của UAV, kinh tế tầm thấp đang được định hình như một không gian kinh tế mới, bao quát hệ sinh thái công nghệ, hạ tầng, dữ liệu và dịch vụ hoạt động trong không gian tầm thấp. Phạm vi ứng dụng trải rộng từ logistics, nông nghiệp chính xác, khảo sát - lập bản đồ, kiểm tra hạ tầng, giám sát môi trường, cứu hộ cứu nạn đến các dịch vụ đô thị thông minh.
Sự hình thành của lĩnh vực này không chỉ tạo thêm thị trường cho UAV mà còn thúc đẩy liên kết giữa nhiều ngành công nghệ. Qua đó, mở ra các mô hình kinh doanh mới và đóng góp vào phát triển kinh tế số, công nghiệp công nghệ cao.
Bà Huỳnh Thị Hồng Nhung, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh cho biết, định hướng phát triển kinh tế tầm thấp tại địa phương, từ xây dựng chính sách, hạ tầng thử nghiệm đến từng bước hình thành hệ sinh thái ứng dụng. Nội dung đặt ra vai trò của địa phương như một không gian thử nghiệm thực tế để các công nghệ mới được kiểm chứng trước khi mở rộng quy mô.
Ông Vũ Anh Tú, Trưởng ban Xúc tiến thương mại, Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam cho rằng, bài toán phát triển doanh nghiệp trong nước, cần từng bước nâng cao tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa và mở rộng không gian ứng dụng cho sản phẩm UAV Việt Nam.
Từ góc nhìn ứng dụng, TS. Trần Thiên Phương, Phó Chủ tịch Mạng lưới Hàng không Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam, chia sẻ về lộ trình từ vận chuyển y tế bằng UAV đến phát triển mạng lưới giao thông hàng không tiên tiến (Advanced Air Mobility - AAM) tại Hà Nội. Qua đó, UAV cần được đặt trong một bức tranh rộng hơn về phương thức vận tải mới và khả năng tích hợp vào hạ tầng đô thị trong tương lai.
Trong định hướng phát triển các công nghệ chiến lược và những ngành công nghiệp mới, NIC xác định UAV là một lĩnh vực có tiềm năng phát triển thành ngành công nghiệp công nghệ cao mới tại Việt Nam. UAV đồng thời có sự giao thoa sâu rộng với nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược mà Việt Nam đang ưu tiên phát triển như trí tuệ nhân tạo, robot, bán dẫn, vật liệu mới, dữ liệu và chuyển đổi số.
Với vai trò là đầu mối thúc đẩy đổi mới sáng tạo, kết nối nguồn lực trong nước và quốc tế, NIC đang từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, startup, chuyên gia và các tổ chức nghiên cứu trong lĩnh vực UAV. Thông qua việc kết nối với các mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, NIC hướng tới tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận công nghệ mới, phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển, đồng thời đưa các sản phẩm, giải pháp công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Một trong những sáng kiến nổi bật là Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Chuyên gia UAV Việt Nam (UAVS Việt Nam), được định hướng trở thành cộng đồng kết nối các chuyên gia, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực UAV ở Việt Nam và trên thế giới. Mạng lưới sẽ góp phần thúc đẩy chia sẻ tri thức, kết nối nguồn lực, hợp tác nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ, qua đó hình thành nền tảng nhân lực và chuyên gia cho sự phát triển lâu dài của ngành UAV Việt Nam.
NIC cũng đang phối hợp với Chính phủ Nhật Bản và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) triển khai Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản, dự kiến đi vào hoạt động trong cuối năm 2026 nhằm kết nối nguồn lực công nghệ, chuyên gia và doanh nghiệp hai nước. Trong khuôn khổ này, UAV Lab tại NIC Hòa Lạc sẽ được ưu tiên phát triển với cơ sở vật chất và trang thiết bị đồng bộ, phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo nhân lực, hoàn thiện công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa các giải pháp UAV tại Việt Nam.