Ứng dụng AI trong xây dựng và thi hành pháp luật

Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số” diễn ra ngày 18-19/8 tại Hà Nội, quy tụ đại diện các cơ quan pháp luật, tư pháp Việt Nam và các nước ASEAN cùng các tổ chức quốc tế.

Diễn đàn do Bộ Tư pháp Việt Nam chủ trì, tập trung trao đổi về cơ hội, thách thức và cách tiếp cận trong ứng dụng AI vào xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật, nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật cũng như thúc đẩy AI có trách nhiệm.

Chú thích ảnh
Quang cảnh diễn đàn.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, diễn đàn đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy “lập pháp phản ứng” sang “lập pháp dự báo và kiến tạo”, tạo dựng môi trường pháp lý đủ linh hoạt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm các giá trị về công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và quyền con người. Các nội dung hợp tác ASEAN tập trung vào xây dựng nguyên tắc chung về AI trong lĩnh vực pháp luật và tư pháp, chuyển đổi số, chia sẻ tri thức, dữ liệu, công nghệ và phát triển nguồn lực số.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số” và cho rằng, trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, chúng ta đang phải đối mặt với một nghịch lý lớn của thời đại: Rủi ro gia tăng hơn, nhưng dư địa bứt phá cũng mở rộng hơn.

Việt Nam luôn xác định pháp luật là nền tảng của một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển. Một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận vừa củng cố lòng tin của người dân, doanh nghiệp, vừa là điều kiện để công nghệ mới được ứng dụng an toàn. Theo đó, trí tuệ nhân tạo đặt ra nhiều thách thức mang tính chiến lược với các quốc gia trên thế giới.

Khi các giới hạn địa lý ngày càng bị xóa nhòa trong không gian số, các thách thức về bảo mật dữ liệu, đạo đức thuật toán, an ninh mạng đều vượt quá năng lực của bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào; đây là lĩnh vực không quốc gia nào có thể đi một mình, mà phải đi cùng nhau.

Đại diện doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, FPT giới thiệu một số nền tảng, giải pháp số đã được triển khai trong lĩnh vực pháp luật, cùng định hướng đưa AI ngày càng sâu vào các hoạt động xây dựng và thi hành pháp luật trên nền tảng dữ liệu, hệ thống và quy trình đã được số hóa.

Tại phiên thảo luận về “Kinh nghiệm ứng dụng AI trong hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận pháp luật”, ông Trần Thế Trung, Phó Giám đốc Khối Sản phẩm AI, FPT Smart Cloud; Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn phát triển và triển khai công nghệ trong lĩnh vực này.

Theo đó, AI có thể hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin pháp luật bằng ngôn ngữ tự nhiên, tìm kiếm và tổng hợp các quy định liên quan, thay vì phải biết trước tên hoặc số hiệu văn bản cần tra cứu. Với cơ quan nhà nước, AI có thể được tích hợp vào các hoạt động nghiên cứu, rà soát, soạn thảo văn bản và xử lý thông tin phục vụ nghiệp vụ. Những ứng dụng này được đặt trên nền tảng các hệ thống, dữ liệu và quy trình nghiệp vụ đã được số hóa trong lĩnh vực pháp luật.

FPT đã đồng hành với Bộ Tư pháp triển khai một số nền tảng như Cổng Pháp luật Quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, Nền tảng số Thi hành án dân sự và giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật thuộc Nền tảng số Pháp luật Việt Nam. Một trong những hướng được FPT giới thiệu là các AI Agents, nền tảng AI tra cứu văn bản pháp luật cho các bộ, ngành, cơ quan Nhà nước. Các giải pháp có thể được phát triển trên hệ thống dữ liệu, quy định và nghiệp vụ của từng đơn vị, hỗ trợ người dùng tìm kiếm, tổng hợp và khai thác thông tin pháp luật bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Theo thông tin được giới thiệu tại sự kiện, đến nay, hơn 170.000 văn bản trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã được số hóa và tổ chức thành dữ liệu có cấu trúc, đồng thời được liên kết theo quan hệ pháp lý; Cổng Pháp luật Quốc gia ghi nhận gần 12 triệu lượt truy cập chỉ sau 8 tháng. Giải pháp hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật đang phục vụ hơn 12.600 tài khoản từ Trung ương đến địa phương. Trợ lý ảo Bộ Tài chính đã xử lý tới 500.000 tài liệu sau hơn hai tháng thử nghiệm.

XM/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin theo dõi màn hình hiển thị kịch bản gian lận trong kỳ thi kế toán thuế quốc gia trong phiên họp toàn thể của Ủy ban Giáo dục tại Quốc hội ở Seoul, Hàn Quốc ngày 16/11/2026. Ảnh: Yonhap

Từ nỗi lo gian lận bằng AI tại Hàn Quốc đến bài toán quản trị AI trong giáo dục Việt Nam

Trước kỳ thi đại học toàn quốc ngày 19/11, Hàn Quốc khẩn trương tăng cường các biện pháp ngăn chặn gian lận bằng AI, kính thông minh và camera siêu nhỏ. Những thách thức này đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong việc hoàn thiện quản trị AI, bảo đảm công bằng thi cử và thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 57.

Hà Nội tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn cho khoa học

Hà Nội tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn cho khoa học

Được ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" nhưng đến hết tháng 10/2026, Hà Nội mới giải ngân khoảng 34,4% kế hoạch vốn đầu tư công dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Theo nghiên cứu của Childlight, số báo cáo liên quan đến AI và xâm hại tình dục trẻ em tăng hơn 8.400% trong hai năm. Những hình ảnh giả mạo có thể bị lợi dụng để đe dọa, tống tiền trẻ em, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc phát triển AI an toàn và tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Phát triển AI an toàn: Bài toán đặt ra với Việt Nam từ cuộc đua Mỹ - Trung

Phát triển AI an toàn: Bài toán đặt ra với Việt Nam từ cuộc đua Mỹ - Trung

Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Mỹ và Trung Quốc đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát rủi ro khi công nghệ ngày càng có khả năng tự vận hành. Với Việt Nam, bài toán không chỉ là đẩy nhanh ứng dụng AI mà còn phải xây dựng cơ chế quản trị an toàn, bảo đảm công nghệ phát triển phục vụ con người.

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông nhằm xây dựng thế hệ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm này gợi mở nhiều vấn đề đối với Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu đổi mới giáo dục, phổ cập kiến thức AI và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.