Theo trang edb.gov.sg, hơn 13 năm trước, AvePoint, nhà cung cấp các giải pháp phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) có trụ sở tại bang New Jersey (Mỹ), đã nhận thấy tiềm năng của Đông Nam Á và lựa chọn Singapore làm điểm khởi đầu để thâm nhập thị trường khu vực. Ông Tianyi Jiang, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập AvePoint, cho biết ông ấn tượng với những cơ hội mà môi trường kinh doanh năng động của Singapore mang lại.
“Dù Singapore là quốc gia có diện tích rất nhỏ, nhưng chính sách chú trọng phát triển nhân tài và nâng cao năng suất đã giúp nước này đi đầu trong đổi mới sáng tạo, có hệ sinh thái công nghệ vững mạnh, tạo điều kiện để nhân tài và doanh nghiệp phát triển”, ông nói. Hiện nay, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng trụ sở khu vực châu Á của AvePoint đang hoạt động hiệu quả tại Singapore, với gần 200 nhân viên.
Có hành trình tương tự, ServiceNow, công ty phần mềm doanh nghiệp có trụ sở tại Thung lũng Silicon (Mỹ), cũng nhận ra giá trị chiến lược của Singapore và lựa chọn nước này làm trung tâm khu vực từ hơn một thập kỷ trước. Ông Ulrik Nehammer, Chủ tịch phụ trách hoạt động quốc tế của ServiceNow, cho biết: “Singapore được biết đến là một trong những nền kinh tế có trình độ phát triển công nghệ tiên tiến nhất khu vực. Đây là địa điểm lý tưởng để đặt trụ sở khu vực và cũng là lý do chúng tôi có mặt tại đây”.
Singapore là quốc gia có diện tích nhỏ nhưng mật độ dân số cao, với diện tích gần bằng 1/4 bang Rhode Island của Mỹ nhưng dân số gấp 5 lần. Những năm gần đây, Singapore trở thành điểm đến hàng đầu của các tập đoàn công nghệ toàn cầu muốn mở rộng hoạt động sang châu Á. Trên thực tế, 80 trong số 100 công ty công nghệ hàng đầu thế giới hiện diện tại quốc gia này.
Sức hấp dẫn của Singapore đến từ nhiều yếu tố, trong đó có môi trường kinh doanh thuận lợi, chính sách hỗ trợ cạnh tranh của chính phủ và lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao. Bên cạnh đó, chính phủ chủ động phát triển nhân tài, thúc đẩy số hóa và xây dựng hệ sinh thái công nghệ đa dạng. Theo ông Nehammer, sự kết hợp này tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ như ServiceNow. Ông cho biết: “Các chính sách thân thiện với doanh nghiệp và chú trọng đổi mới sáng tạo của Singapore đã giúp chúng tôi củng cố hoạt động của trung tâm khu vực, mở rộng sự hiện diện tại Đông Nam Á và hỗ trợ tốt hơn cho khách hàng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.
Singapore đã cho thấy khả năng thích ứng với các xu hướng kinh tế vĩ mô và khai thác hiệu quả những tiến bộ công nghệ. Ông Jiang cho rằng các chính sách chủ động của chính phủ đã tạo ra môi trường thuận lợi cho AvePoint phát triển kinh doanh. Ông nói: “Trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Singapore đứng đầu về các sáng kiến số, thể hiện qua chương trình Quốc gia Thông minh Smart Nation của chính phủ”.
Được triển khai từ năm 2014, chương trình Quốc gia Thông minh đầy tham vọng của Singapore hướng tới tích hợp công nghệ số vào mọi mặt đời sống xã hội. Gần đây, nước này cũng triển khai một số sáng kiến đáng chú ý, trong đó có AI Singapore - chương trình nghiên cứu và phát triển cấp quốc gia nhằm nâng cao năng lực của Singapore trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và khai thác những tác động tích cực của công nghệ này. Singapore đồng thời thúc đẩy xây dựng các quy định tiến bộ đối với AI và tài sản số, qua đó tạo dựng một hệ sinh thái đáng tin cậy cho việc phát triển và ứng dụng các công nghệ này.
Cam kết nhất quán của Singapore đối với tiến bộ công nghệ đã củng cố vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực của nước này. Theo DealStreetAsia, Singapore có 25 doanh nghiệp kỳ lân, nhiều nhất Đông Nam Á. Nước này cũng duy trì vị thế dẫn đầu đáng kể trong khu vực về thu hút đầu tư vốn mạo hiểm. Năm 2022, Singapore chiếm tới 56% tổng số thương vụ đầu tư được ghi nhận tại 6 nền kinh tế lớn nhất khu vực.
Cửa ngõ tiếp cận các cơ hội tăng trưởng trong khu vực
Vị trí địa lý chiến lược cùng quan hệ gắn kết với các thị trường lớn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương khiến Singapore trở thành bàn đạp lý tưởng cho các doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động ra nước ngoài và tìm kiếm cơ hội tạo doanh thu.
Tại Singapore, ServiceNow đã thiết lập quan hệ đối tác kinh doanh đặc biệt với Singapore Airlines, hãng hàng không giành nhiều giải thưởng nhất thế giới và là một trong những khách hàng lớn nhất trong khu vực. Hai bên phát triển hệ thống mang tên SQNow nhằm đơn giản hóa và quản lý các quy trình công nghệ thông tin.
ServiceNow cũng hợp tác với NCS, một trong những công ty dịch vụ công nghệ thông tin hàng đầu có trụ sở tại Singapore, để triển khai các quy trình làm việc số an toàn hơn, qua đó giúp tăng hiệu quả phối hợp với các cơ quan chính phủ.
Những mô hình hợp tác thành công này đã giúp ServiceNow tiếp tục cung cấp phần mềm cho khách hàng tại các thị trường khác. Ông Nehammer cho biết: “Thành công tại Singapore thường mở ra cánh cửa tiếp cận các thị trường khác ở Đông Nam Á. Điều này đặc biệt đúng trong lĩnh vực công nghệ, nơi Singapore được công nhận là quốc gia đi đầu trong khu vực”.
Phát triển nhân tài công nghệ
Một yếu tố quan trọng khác tạo nên sức hấp dẫn của Singapore là chính sách cởi mở đối với nhân tài toàn cầu. Từ lâu, quốc gia này đã chào đón các doanh nhân và chuyên gia công nghệ quốc tế, qua đó thu hút những doanh nghiệp mới và nguồn lao động có trình độ chuyên môn cao.
Năm ngoái, chính phủ Singapore triển khai chương trình ONE Pass, cấp thị thực lao động có thời hạn 5 năm cho người nước ngoài có thu nhập cao và thành tích nổi bật trong mọi lĩnh vực. Theo chương trình này, họ có thể đến Singapore mà không cần phải có việc làm tại nước này trước đó.
Chính phủ cũng triển khai chương trình Tech@SG nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các công ty công nghệ xin giấy phép lao động (thị thực làm việc) cho nhân sự từ nước ngoài đến Singapore.
Ông Nehammer cho biết các chính sách lao động thuận lợi của Singapore đã giúp ServiceNow củng cố năng lực hoạt động tại khu vực. Ông nói: “Chúng tôi không chỉ có thể tiếp cận nguồn lao động có trình độ chuyên môn cao mà còn có thể triển khai tại Singapore chương trình phát triển nghề nghiệp toàn cầu RiseUp của công ty”.
Trên thực tế, các doanh nghiệp trong khu vực có thể góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ thông qua những chương trình đào tạo chuyên biệt. AvePoint đã triển khai chương trình đào tạo tại Singapore nhằm phát triển chuyên môn trong các lĩnh vực số như bảo mật dữ liệu, quản trị, phân tích dữ liệu, AI và phát triển phần mềm.
Ông Jiang cho biết: “Chúng tôi rất vui khi có thể khai thác nguồn nhân lực trình độ cao tại Singapore để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển đội ngũ lãnh đạo công nghệ trong khu vực”.
Bệ phóng cho sản phẩm và quan hệ đối tác mới
Thông qua thúc đẩy hợp tác giữa khu vực công và khu vực tư nhân, Singapore đã tạo dựng một môi trường đặc thù, nơi các ý tưởng đổi mới sáng tạo có điều kiện phát triển và có tiềm năng được nhân rộng trên phạm vi toàn cầu.
Một ví dụ về hệ sinh thái hợp tác này là quan hệ đối tác gần đây giữa AvePoint và Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), ngân hàng trung ương của nước này. Sự hợp tác đã dẫn đến việc phát triển COSMIC, một nền tảng công nghệ tài chính tiên tiến được thiết kế nhằm chống rửa tiền và bảo vệ quyền riêng tư của khách hàng.
Bên cạnh đó, trung tâm R&D của AvePoint tại Singapore cũng thiết lập quan hệ hợp tác với các cơ sở giáo dục đại học, trong đó có các trường bách khoa, nhằm thúc đẩy trao đổi kiến thức và đổi mới sáng tạo.
Theo ông Jiang, các dự án của AvePoint phù hợp với những sáng kiến đang được Singapore triển khai nhằm thúc đẩy văn hóa học tập suốt đời và bảo đảm người dân luôn được trang bị những kỹ năng số tiên tiến. Ông nhấn mạnh những nỗ lực này đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực đào tạo và giáo dục người trưởng thành tại Singapore, làm thay đổi hoạt động học tập và đào tạo không chỉ trong các cơ sở giáo dục mà cả trong môi trường thương mại và doanh nghiệp.
Hướng đi cho Việt Nam
Hành trình phát triển của Singapore mang lại nhiều kinh nghiệm tham khảo cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Thực tiễn Singapore cho thấy, để hình thành một trung tâm đổi mới công nghệ có sức cạnh tranh, không chỉ cần đầu tư vào hạ tầng và công nghệ mà còn phải xây dựng thể chế thông thoáng, có chính sách đủ sức thu hút và trọng dụng nhân tài, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đào tạo.
Đặc biệt, việc tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu vào nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa tri thức và sản phẩm thực tiễn. Đây cũng là những vấn đề Việt Nam cần chú trọng để đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế quốc gia trong kỷ nguyên số.