Tài sản mã hóa: Kiến tạo hành lang pháp lý, bảo vệ nhà đầu tư

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển kinh tế số theo tinh thần Nghị quyết 57, thị trường tài sản mã hóa đang mở ra nhiều cơ hội đổi mới sáng tạo nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ nhà đầu tư.

Nhiều ý kiến của các chuyên gia cho rằng, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao năng lực giám sát và kiểm soát an toàn hệ thống là điều kiện quan trọng để thị trường phát triển minh bạch, bền vững.

Hồi chuông cảnh báo về an toàn của thị trường tài sản số

Vụ tấn công nhằm vào sàn giao dịch tiền điện tử Binance mới đây, khiến lượng tài sản mã hóa trị giá khoảng 6,34 tỷ USD bị chuyển đi trái phép, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn của thị trường tài sản số. Theo Binance, tin tặc đã sử dụng nhiều thủ đoạn, trong đó có phỏng vấn tuyển dụng giả và phần mềm độc hại để xâm nhập thiết bị của nhân sự, từng bước tiếp cận hệ thống nội bộ.

Đầu tháng 11/2026, Binance đã nối lại hoạt động rút tiền theo từng giai đoạn, sau khi bù đắp 95% trong số 6,3 tỷ USD tài sản số bị đánh cắp. Giới chuyên gia coi đây là vụ đánh cắp tiền điện tử lớn nhất từ trước đến nay.

Trao đổi với phóng viên báo Tin tức và Dân tộc về vụ tấn công mạng quy mô rất lớn, chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), Giám đốc Mạng lưới Chống lừa đảo nhấn mạnh, đây là sự cố đặc biệt nghiêm trọng cả về giá trị tài sản bị ảnh hưởng, tốc độ diễn ra và tác động đối với niềm tin thị trường.

hieupc.jpg
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), Giám đốc Mạng lưới Chống lừa đảo cho rằng, "Nếu xây dựng được khuôn khổ quản lý rõ ràng, yêu cầu kỹ thuật có thể kiểm chứng và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư thực chất, Việt Nam có thể tạo điều kiện cho đổi mới phát triển trên một nền tảng an toàn và có trách nhiệm hơn". Ảnh: NVCC

Theo ông Ngô Minh Hiếu, vụ việc không đơn thuần là câu chuyện về một lỗ hổng kỹ thuật mà phản ánh những rủi ro có tính hệ thống. Trước hết, nguy cơ từ thiết bị và danh tính nhân sự có quyền truy cập đặc biệt. Khi tài khoản hoặc thiết bị của một nhân viên bị chiếm đoạt, kẻ tấn công có thể sử dụng đó làm bàn đạp để tiếp cận những hệ thống quan trọng hơn.

Rủi ro tiếp theo nằm ở quy trình tạo, phê duyệt và thực thi giao dịch. Nếu các khâu này không được phân tách, kiểm tra độc lập, giao dịch trái phép vẫn có thể được hệ thống chấp nhận như một hoạt động bình thường. Bên cạnh đó, quyền truy cập quá rộng, sự phụ thuộc giữa các hệ thống và những mắt xích bên thứ ba cũng có thể khiến sự cố từ một bộ phận lan rộng ra toàn nền tảng.

Từ sự cố này, chuyên gia an ninh mạng cho rằng, các nền tảng tài chính số cần thiết kế hệ thống theo nguyên tắc hạn chế thiệt hại. Không cá nhân hay tài khoản nào được phép đơn phương thực hiện giao dịch có giá trị lớn; quyền truy cập phải được cấp theo nhiệm vụ và thu hồi khi không còn cần thiết. Các khâu tạo yêu cầu, phê duyệt, ký và thực thi giao dịch cần được phân định trách nhiệm rõ ràng, có bước kiểm tra độc lập về người nhận, số lượng và loại tài sản.

Hoàn thiện pháp lý, lấy bảo vệ nhà đầu tư làm trọng tâm

Đối với thị trường Việt Nam, những cảnh báo từ thị trường quốc tế có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP. Theo ông Ngô Minh Hiếu, trong quá trình thí điểm 5 năm, các tổ chức và nhà đầu tư cần thường xuyên cập nhật văn bản hướng dẫn; đồng thời, cơ quan quản lý cần chú trọng những bài học từ thực tiễn.

Đố là đặt an toàn và bảo vệ nhà đầu tư ngay từ giai đoạn thiết kế chính sách; hai là, kiểm chứng và giám sát việc thực hiện yêu cầu tách biệt tài sản của khách hàng với tài sản của doanh nghiệp đã được quy định tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP; đồng thời bảo đảm thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo pháp luật.

Yêu cầu kiểm chứng độc lập và giám sát liên tục. Theo đó, cần có các tiêu chí cụ thể, đánh giá định kỳ, diễn tập xử lý sự cố và cơ chế theo dõi việc khắc phục những điểm yếu đã phát hiện; bốn là, xây dựng năng lực ứng phó và truy vết trong nước.

“Cụ thể hóa quy trình thông báo và phối hợp ứng phó khi có sự cố trên cơ sở nghĩa vụ công bố thông tin đã có. Nghị quyết 05/2025/NQ-CP quy định thời hạn công bố thông tin bất thường là 24 giờ, trong đó có sự cố công nghệ thông tin làm ảnh hưởng đến việc thực hiện giao dịch tài sản mã hóa cho khách hàng”, ông Ngô Minh Hiếu lưu ý.

Phát triển thị trường theo lộ trình và kiểm soát được rủi ro. Việc thí điểm nên đi cùng cơ chế đánh giá thường xuyên để điều chỉnh yêu cầu quản lý theo quy mô thị trường, loại tài sản và mức độ phức tạp của sản phẩm; nâng cao hiểu biết của người dân. Nhà đầu tư cần kiểm tra tình trạng pháp lý của đơn vị cung cấp dịch vụ, đọc kỹ điều khoản lưu ký và rút tài sản...

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải, với việc ban hành Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025 và Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, Việt Nam đang từng bước phát triển, hoàn thiện khuôn khổ quản lý đối với lĩnh vực tài sản mã hóa. Việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cần gắn với điều kiện thực tiễn, đặc điểm hệ thống pháp luật, cấu trúc thị trường tài chính và mức độ phát triển hạ tầng công nghệ của Việt Nam.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, việc cập nhật xu hướng quốc tế, tìm hiểu các mô hình triển khai thực tế và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, là cơ sở để cơ quan chức năng chủ động nhận diện, đánh giá những sản phẩm, dịch vụ và phương thức hoạt động mới. Đối với các hoạt động xuyên biên giới, Việt Nam cần chú trọng tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế về phòng, chống rửa tiền, trao đổi thông tin, phối hợp xử lý giao dịch bất thường và thúc đẩy hợp tác công - tư.

"Các sàn giao dịch thí điểm và cơ quan quản lý cần quan tâm đến những chuẩn mực an toàn trong vận hành như giới hạn lượng tài sản lưu giữ tại ví nóng, áp dụng cơ chế ký giao dịch nhiều bên, giám sát giao dịch trên blockchain theo thời gian thực và tự động ngừng chuyển tài sản vào những ví có dấu hiệu bị xâm nhập; đồng thời nghiên cứu cơ chế bảo vệ người dùng với nguồn lực tài chính tương xứng", ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam đề xuất.

Minh Phương/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Hà Nội tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn cho khoa học

Hà Nội tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân vốn cho khoa học

Được ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" nhưng đến hết tháng 10/2026, Hà Nội mới giải ngân khoảng 34,4% kế hoạch vốn đầu tư công dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Bảo vệ trẻ em trước nội dung độc hại do AI tạo ra: Thách thức mới của chuyển đổi số

Theo nghiên cứu của Childlight, số báo cáo liên quan đến AI và xâm hại tình dục trẻ em tăng hơn 8.400% trong hai năm. Những hình ảnh giả mạo có thể bị lợi dụng để đe dọa, tống tiền trẻ em, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc phát triển AI an toàn và tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Phát triển AI an toàn: Bài toán đặt ra với Việt Nam từ cuộc đua Mỹ - Trung

Phát triển AI an toàn: Bài toán đặt ra với Việt Nam từ cuộc đua Mỹ - Trung

Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) giữa Mỹ và Trung Quốc đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát rủi ro khi công nghệ ngày càng có khả năng tự vận hành. Với Việt Nam, bài toán không chỉ là đẩy nhanh ứng dụng AI mà còn phải xây dựng cơ chế quản trị an toàn, bảo đảm công nghệ phát triển phục vụ con người.

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Từ chiến lược nguồn nhân lực AI của Trung Quốc nhìn về chiến lược của Việt Nam

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục phổ thông nhằm xây dựng thế hệ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm này gợi mở nhiều vấn đề đối với Việt Nam trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, nhất là yêu cầu đổi mới giáo dục, phổ cập kiến thức AI và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Cho thuê, mượn tài khoản ngân hàng: Tránh tiếp tay cho tội phạm công nghệ

Cho thuê, mượn tài khoản ngân hàng: Tránh tiếp tay cho tội phạm công nghệ

Thực trạng sinh viên cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng tiếp tay cho các đường dây tội phạm đang tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng vào hoạt động đánh bạc online, lừa đảo, rửa tiền. Hành vi này còn còn ảnh hưởng đến tính an toàn, minh bạch của các giao dịch thanh toán trong ngân hàng.