Trục lợi lễ hội

Đơn cử ở hội Gióng 2015, việc ban tổ chức trao quyền cho người bảo vệ đám rước được sử dụng gậy gộc trấn áp những đối tượng quá khích dẫn đến bức xúc cho đôi bên.

Mùa lễ hội 2015 mới bắt đầu, nhưng tình trạng bạo lực tại một số lễ hội trong những ngày gần đây đã trở thành cơn ác mộng, gây hoang mang trong cộng đồng. Phải thấy rằng, nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên, có cả lỗi của chính quyền địa phương, ban tổ chức và người dân tham gia lễ hội.

Đơn cử ở hội Gióng 2015, việc ban tổ chức trao quyền cho người bảo vệ đám rước được sử dụng gậy gộc trấn áp những đối tượng quá khích dẫn đến bức xúc cho đôi bên. Ban tổ chức cũng không hiểu đầy đủ ý nghĩa của nghi thức để tuyên truyền giúp người tham gia lễ hội có nhận thức đúng và điều chỉnh hành vi của mình. Việc tổ chức lễ hội ở nhiều địa phương chỉ thiên về thu lợi, chứ không quan tâm đến yếu tố văn hóa truyền thống.

Hàng loạt những vấn đề nổi cộm ở lễ hội tồn tại nhiều năm qua vẫn chưa có giải pháp để ngăn chặn hiệu quả, như việc bắt chẹt du khách, bao thầu lễ hội, các trò chơi không lành mạnh, lãng phí khi đốt vàng mã…, và nhiều lễ hội quá nhấn mạnh các yếu tố mê tín dị đoan, thay vì phát huy những giá trị truyền thống văn hóa của lịch sử.

Trục lợi lễ hội ảnh 1

Những người bảo vệ cầm gậy dài trong nghi lễ rước hoa tre ở hội Gióng. Ảnh: Quang Quyết–TTXVN

Một số di tích đặt quá nhiều hòm công đức, nhiều nơi không công khai trong việc thu chi; nạn khấn thuê, xem bói vẫn lộng hành… Một số địa phương cố gắng tổ chức thật lớn, để tranh thủ kinh phí Nhà nước và nhà tài trợ, nhưng hiệu quả của lễ hội mang lại rất hạn chế.

Nhiều lễ hội thu được hàng chục tỉ đồng từ tiền công đức, nhưng hầu như nguồn thu chi này không kiểm soát được, mỗi nơi áp dụng một cách quản lý khác nhau. Nơi thì do Ban quản lý di tích, nơi thì thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; một số nơi lại do thủ nhang, thủ đền quản lý... Đây chính là nguyên nhân đẻ ra những biến tướng nhằm thu tiền của khách hành hương. Chưa hết, trước Tết Ất Mùi, ngành ngân hàng đã có văn bản cấm hoạt động đổi tiền lẻ hưởng chênh lệch tại các di tích, công trình tín ngưỡng, song chính quyền địa phương, các ban quản lý di tích, công trình tín ngưỡng không thực hiện nghiêm chỉ làm chiếu lệ, bởi làm nghiêm, bản thân họ sẽ mất bổng lộc và địa phương cũng mất nguồn thu.

Không thể phủ nhận, việc phục hồi và khuếch trương các lễ hội tại các địa phương ít nhiều góp phần thúc đẩy phát triển du lịch. Nhiều địa phương vì mục tiêu tăng trưởng du lịch nên luôn cố gắng mở những lễ hội giới thiệu bản sắc dân tộc trong vùng miền của mình để kéo khách đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, ngoài một số ít thành công như Quảng Nam, Đà Nẵng... còn hầu hết là gây hiệu ứng ngược, tức là khách đến không chi tiêu gì, mất an ninh trật tự, cuộc sống cộng đồng bị xáo trộn. Và đó là sự mất mát lớn nhất. Vấn đề đặt ra hiện nay là muốn lập lại trật tự trong quản lý lễ hội là phải làm thế nào để phát huy tới mức cao nhất những giá trị văn hóa, tinh thần của lễ hội, đồng thời tạo được phong cách mới phù hợp với sự phát triển của xã hội.

Vấn đề không kém phần quan trọng là phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa ngành chủ quản và các địa phương trong xử lý các sai phạm trong hoạt động lễ hội, không thể kéo dài tình trạng “trống đánh xuôi” trong xử lý vi phạm. Theo số liệu thống kê của Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong 3 năm trở lại, số tiền thu công đức tại các lễ hội mỗi năm trên dưới 300 tỷ đồng. Trong khi đó, số tiền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động lễ hội năm cao nhất cũng chỉ ngót nghét 30 triệu đồng. Rõ ràng, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm không tỷ lệ thuận với những tiêu cực xảy ra trong hoạt động lễ hội. Một tồn tại kéo dài từ năm này sang năm khác, rất nhiều lễ hội có “truyền thống” xảy ra tiêu cực, tuy nhiên chính quyền địa phương vẫn bình an vô sự.

Rõ ràng, cần phải có quy chế rõ ràng hơn, cụ thể hơn để đưa hoạt động lễ hội vào quy củ, trả lại không gian lễ hội trong sạch cho cộng đồng.


Yến Nhi

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.