Cân nhắc không kích Houthi
Theo truyền thông phương Tây, trong hai tuần qua, Tổng thống Trump nhiều lần cân nhắc đề nghị của Saudi Arabia về việc Mỹ không kích các mục tiêu lực lượng Houthi. Nếu tham gia, Washington có nguy cơ mở thêm một mặt trận trong cuộc chiến với Iran do chính ông Trump phát động nhưng chưa thể kết thúc.
Saudi Arabia liên tục đề nghị Mỹ hỗ trợ sau khi Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào nước này trong mùa hè. Tình hình trở nên căng thẳng hôm 17/9, khi Thái tử Mohammed bin Salman, lãnh đạo trên thực tế của Saudi Arabia và đồng minh quan trọng của Washington, gọi điện đề nghị ông Trump can thiệp.
Một ngày trước đó, ông Trump nói với các cố vấn rằng ông không ủng hộ tấn công Houthi. Tuy nhiên, sau cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman, Tổng thống Mỹ yêu cầu Lầu Năm Góc chuẩn bị kế hoạch không kích.
Đến trưa 20/9, ông Trump lại thay đổi lập trường. Các quan chức chính quyền cho biết Mỹ sẽ chưa tiến hành không kích Houthi, ít nhất vào thời điểm hiện tại. Quyết định được đưa ra khi các chỉ huy quân sự đã phê duyệt danh sách mục tiêu, binh sĩ bắt đầu chất bom lên máy bay và chiến dịch gần như sắp được triển khai.
Một quan chức cấp cao cho biết Mỹ có thỏa thuận quốc phòng với Saudi Arabia và "sẽ luôn bảo vệ các đồng minh". Tuy nhiên, phần lớn nhóm cố vấn thân cận của ông Trump được cho là hoài nghi hoặc phản đối việc Mỹ tham gia chiến dịch chống Houthi, nhất là khi quân đội Mỹ đang chịu sức ép từ chiến sự với Iran.
Bài toán khó
Sự do dự của Tổng thống Trump phản ánh thế khó của Washington. Lực lượng Houthi chưa tấn công tàu Mỹ trong thời gian gần đây, nhưng lại nhắm vào Saudi Arabia, khiến Mỹ phải cân nhắc giữa việc bảo vệ đồng minh và nguy cơ mở rộng chiến sự.
Một số quan chức quân đội Mỹ cho rằng Washington cần sự hỗ trợ của Riyadh trong cuộc chiến với Iran. Saudi Arabia cũng từng cho thấy nước này có thể sử dụng lợi thế của mình để gây sức ép với Mỹ.
Hồi tháng 5, Riyadh đã khiến kế hoạch của chính quyền Trump nhằm sử dụng quân đội Mỹ hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đình trệ, khi từ chối cho Mỹ sử dụng không phận và các căn cứ quân sự tại Saudi Arabia.
Houthi đã chiến đấu với chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ năm 2014. Sau lệnh ngừng bắn năm 2022, giao tranh giảm đáng kể nhưng Houthi tái tham gia xung đột Trung Đông trong mùa hè năm nay, tuyên bố phong tỏa hoạt động vận chuyển của Saudi Arabia trên Biển Đỏ và tấn công các tàu nước này.
Lược lượng Houthi đã kiểm soát những khu vực quan trọng gần eo biển Bab al-Mandab, điểm nghẽn chiến lược trên tuyến hàng hải Biển Đỏ, làm gia tăng nguy cơ bất ổn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Mỹ từng trả giá
Các nhà ngoại giao và chỉ huy Mỹ từng công tác tại Trung Đông hoài nghi rằng một chiến dịch không kích hạn chế có thể buộc Lục lượng Houthi nhượng bộ. Lực lượng này từng trụ vững sau gần tám tuần bị Mỹ oanh kích năm ngoái.
Mùa xuân 2025, quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch không kích Houthi trong hơn 50 ngày nhằm bảo đảm tự do hàng hải trên Biển Đỏ. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khi đó tấn công hơn 1.000 mục tiêu, gồm hệ thống radar, phòng không, tên lửa đạn đạo và cơ sở sản xuất UAV.
Houthi đáp trả bằng cách bắn hạ nhiều UAV Mỹ và tiếp tục tấn công tàu quân sự trên Biển Đỏ, trong đó có tàu sân bay Mỹ. Chiến dịch tiêu hao khoảng một tỷ USD vũ khí và đạn dược chỉ trong tháng đầu tiên. Hai máy bay F/A-18 Super Hornet trị giá khoảng 67 triệu USD mỗi chiếc cũng vô tình rơi khỏi tàu sân bay xuống biển.
Chưa đầy hai tháng sau, ông Trump bất ngờ tuyên bố ngừng bắn với Houthi. Lực lượng này sau đó ngừng tấn công tàu Mỹ, nhưng một quan chức cảnh báo tình hình có thể thay đổi nếu Washington nối lại chiến dịch.
Kể từ lệnh ngừng bắn, Houthi đã khôi phục phần lớn năng lực quân sự và sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát triển các loại tên lửa mới. Các quan chức Mỹ cho rằng đánh bại lực lượng này sẽ khó khăn, ngay cả khi Washington trực tiếp hỗ trợ Saudi Arabia.
Với Tổng thống Trump, quyết định về Houthi vì vậy không chỉ liên quan đến Yemen mà còn ảnh hưởng đến khả năng duy trì hợp tác với Riyadh trong cuộc chiến với Iran, trong khi Mỹ phải tránh bị cuốn sâu hơn vào một mặt trận mới.
