Ra đời vào ngày 6/2/2012, chỉ số VN30 nhanh chóng khẳng định vai trò là thước đo quan trọng được thị trường chứng khoán quan tâm, đại diện cho 30 cổ phiếu có giá trị vốn hóa lớn nhất và thanh khoản cao nhất trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HOSE).
Tính đến ngày 30/6/2025, chỉ số VN30 chiếm 68,78% tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường cổ phiếu niêm yết tại HOSE, thể hiện rõ mức độ đại diện và sức ảnh hưởng của chỉ số này. Không chỉ là chỉ số tham chiếu quan trọng, VN30 còn đóng vai trò là tài sản cơ sở cho nhiều sản phẩm tài chính phổ biến như Quỹ hoán đổi danh mục (Quỹ ETF), hợp đồng tương lai của chỉ số và còn là tiêu chí để sàng lọc danh mục chứng khoán cơ sở cho sản phẩm chứng quyền có bảo đảm niêm yết tại HOSE.
Nhằm phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời đảm bảo tính ổn định, chất lượng của chỉ số cũng như tăng tính thanh khoản của các cổ phiếu trong rổ chỉ số, HOSE đã triển khai nghiên cứu và cải tiến Quy tắc chỉ số VN30. Được sự chấp thuận của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, ngày 30/12/2024, HOSE đã ban hành Quy tắc xây dựng, quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index (bao gồm chỉ số VN30) phiên bản 4.0 theo Quyết định số 747/QĐ-SGDHCM của Chủ tịch HOSE và chính thức có hiệu lực từ tháng 3/2025.
Theo đó, từ kỳ cập nhật thông tin rổ chỉ số vào tháng 4/2025, tỷ trọng cổ phiếu thành phần của chỉ số VN30 đã được áp dụng ngưỡng giới hạn tỷ trọng vốn hóa theo ngành ở mức 40%, góp phần phân bổ tỷ trọng hợp lý giữa các ngành, giảm thiểu rủi ro khi một ngành chiếm tỷ trọng quá cao, đồng thời nâng cao tính đại diện và cân bằng của chỉ số, giúp chỉ số duy trì sự ổn định và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ biến động chu kỳ của một ngành cụ thể.
Đến kỳ lọc rổ định kỳ vào tháng 7/2025, danh sách cổ phiếu thành phần của chỉ số VN30 lần đầu tiên được thực hiện sàng lọc rổ chỉ số theo quy định tại Quy tắc xây dựng, quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index phiên bản 4.0. Trong đó, các tiêu chí sàng lọc rổ chỉ số VN30 được nâng cao và cải tiến, phù hợp với bối cảnh thị trường Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng với thông lệ quốc tế.
Thứ nhất, về tiêu chí về thanh khoản, các cổ phiếu cần đáp ứng mức thanh khoản cao hơn cả về khối lượng giao dịch và giá trị giao dịch để tham gia vào danh sách cổ phiếu thành phần của chỉ số VN30, trong đó giá trị giao dịch khớp lệnh được nâng từ mức tối thiểu 10 tỷ đồng lên 30 tỷ đồng và khối lượng giao dịch khớp lệnh được nâng từ mức tối thiểu 100.000 cổ phiếu lên 300.000 cổ phiếu. Tại kỳ lọc rổ lần này, cổ phiếu BVH không đáp ứng được tiêu chí giá trị giao dịch khớp lệnh và được thay thế bằng cổ phiếu DGC.
Thứ hai, về yếu tố cơ bản của doanh nghiệp, các doanh nghiệp phải có lợi nhuận sau thuế không âm theo báo cáo tài chính kiểm toán hay soát xét gần nhất mới đủ điều kiện tham gia rổ chỉ số. Đây là bước cải tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng cơ bản của chỉ số, đảm bảo các cổ phiếu thành phần của chỉ số không chỉ đáp ứng yêu cầu về quy mô và thanh khoản, mà còn có kết quả kinh doanh ổn định, được tổ chức kiểm toán xác nhận không thuộc diện có ý kiến kiểm toán loại trừ.
Việc áp dụng Quy tắc xây dựng, quản lý Bộ chỉ số HOSE-Index phiên bản 4.0 không chỉ đơn thuần là một cải tiến mang tính kỹ thuật, mà còn là bước đi mang ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng hệ thống chỉ số chứng khoán tại Việt Nam, hướng đến mục tiêu minh bạch hóa, chuẩn hóa và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế trong công tác xây dựng và quản lý chỉ số.
