Đoàn tàu bắt đầu vận hành trên đoạn đường sắt Yandyki-Olya, đi qua tỉnh Astrakhan của Nga. Tuyến này là một phần của hành lang vận tải quốc tế Bắc - Nam, kết nối Nga với Iran, Ấn Độ và Đông Nam Á. Ảnh tư liệu: Sputnik
Nhận định trên được ông Andrey Grozin, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu phương Đông, Viện Hàn lâm Khoa học Nga, đưa ra trong cuộc trao đổi với đài Sputnik. Theo ông, những cuộc khủng hoảng vận tải gần đây tại các tuyến hàng hải quan trọng - như eo biển Hormuz, eo biển Bab el-Mandeb và kênh đào Suez - cho thấy nhu cầu cấp thiết phải có thêm các tuyến vận tải, qua đó đa dạng hóa đường đi của hàng hóa.
Theo ước tính thận trọng của Bộ Giao thông Vận tải Nga, lượng hàng hóa qua hành lang vận tải mới có thể đạt quy mô tương đương kênh đào Suez, nơi hiện xử lý khoảng 100 triệu tấn hàng mỗi năm.
Tuyến thương mại mới sẽ mở thêm con đường đưa nhiều mặt hàng của Nga - từ nhiên liệu, lương thực đến máy móc, tới thị trường Nam Á với khoảng 2 tỷ người tiêu dùng.
Nga, Ấn Độ, Pakistan, Afghanistan, Turkmenistan và Uzbekistan đều nhận thức rõ tầm quan trọng của dự án này. Cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cùng cuộc khủng hoảng sau đó tại eo biển Hormuz, càng thúc đẩy các nước này quyết tâm triển khai tuyến vận tải mới.
Những biến động trên các tuyến hàng hải chủ chốt cũng đang thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các hành lang vận tải thay thế, trong đó có những tuyến xuyên lục địa kết hợp đường sắt, đường bộ và đường biển. Một trong những dự án được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu này là Hành lang vận tải quốc tế Bắc - Nam (INSTC), kết nối Nga với Iran, Ấn Độ và một số quốc gia ở khu vực Trung Á và Caucasus. Hành lang này được thiết kế theo mô hình vận tải đa phương thức, nhằm mở thêm tuyến lưu chuyển hàng hóa giữa Nga, Nam Á và các khu vực lân cận.
Tuyến đường sắt Yandyki - Olya tại tỉnh Astrakhan của Nga cũng là một phần của hành lang Bắc - Nam. Đây là một trong những tuyến kết nối nằm trong mạng lưới vận tải xuyên khu vực này.
Triển vọng của hành lang Bắc - Nam đã được phản ánh qua các tuyên bố gần đây của Điện Kremlin. Ngày 12/3, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga, Iran và một số quốc gia trong khu vực vẫn quan tâm đến dự án Hành lang vận tải quốc tế Bắc - Nam. Ông cho biết tình hình hiện nay khiến việc triển khai dự án tại Iran gặp khó khăn, song nhấn mạnh sự quan tâm của Tehran và các nước trong khu vực vẫn được duy trì.
Theo ông Peskov, Moskva kỳ vọng dự án tiếp tục được triển khai, bởi nhiều công việc đã được thực hiện trong quá trình xây dựng hành lang này.
Một mắt xích đáng chú ý của hành lang là tuyến đường sắt Rasht - Astara ở miền Bắc Iran, kết nối mạng lưới đường sắt Iran với Azerbaijan. Tuyến này được xem là một trong những phần còn thiếu quan trọng để hoàn thiện kết nối đường sắt liên tục trong hành lang Bắc - Nam. Nga và Iran đã thúc đẩy dự án trong những năm gần đây, với kế hoạch xây dựng đoạn đường dài khoảng 160 km.
Nếu được hoàn thiện và vận hành với công suất như kỳ vọng, hành lang này có thể tạo thêm một tuyến vận chuyển để hàng hóa Nga, từ nhiên liệu, lương thực đến máy móc, tiếp cận thị trường Nam Á, qua đó góp phần đa dạng hóa các tuyến thương mại giữa Nga và khu vực.