Thay vì phải đi lại nhiều lần giữa các cơ quan, chuẩn bị những bộ hồ sơ với nhiều giấy tờ trùng lặp hoặc chờ đợi kéo dài, người dân và doanh nghiệp tại Hà Nội đang từng bước được tiếp cận phương thức giải quyết thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Đây là kết quả từ hàng loạt giải pháp cải cách mà thành phố triển khai trong năm 2026, tập trung vào đơn giản hóa quy trình, phân cấp thẩm quyền và khai thác dữ liệu số.

Một trong những thay đổi có tác động trực tiếp đến người dân là việc triển khai tiếp nhận thủ tục hành chính phi địa giới. Theo đó, người dân không còn bị giới hạn bởi địa bàn cư trú khi thực hiện nhiều thủ tục mà có thể lựa chọn điểm tiếp nhận thuận tiện trên địa bàn thành phố.

Từ giữa tháng 4/2026, Hà Nội đã triển khai danh mục hơn 2.000 thủ tục hành chính được tiếp nhận phi địa giới. Đáng chú ý, toàn bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội và các chi nhánh trực thuộc đều thuộc diện có thể thực hiện theo cơ chế này, trong đó phần lớn là các thủ tục liên quan đến giao dịch bảo đảm, thế chấp, xóa thế chấp và sang tên chuyển nhượng.

Hiệu quả của phương thức mới được thể hiện qua trải nghiệm thực tế. Ông Nguyễn Quang Hiếu ở thôn Nhị Khê, xã Phượng Dực (TP Hà Nội) cho biết, khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng bất động sản, quy trình hiện nay thuận tiện hơn trước. Thay vì phải đến thêm cơ quan thuế, ông có thể tra cứu thông báo thuế trên mạng, giảm một lần đi lại.

Cùng với mở rộng tiếp nhận phi địa giới, Hà Nội đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền giải quyết thủ tục hành chính. Quy mô ủy quyền đã tăng từ 168 lên 636 thủ tục, thông qua 11 hình thức ủy quyền giữa các cấp, ngành. Qua đó, thời gian xử lý hồ sơ đất đai giảm từ 15 - 30%, thời gian cấp phép xây dựng rút ngắn từ 3 - 5 ngày làm việc. Ước tính, các giải pháp cải cách đã giúp cắt giảm 32 triệu giờ lao động, trung bình mỗi thủ tục hành chính được rút ngắn một ngày xử lý.

Ở lĩnh vực đăng ký kinh doanh, những thay đổi cũng hướng trực tiếp đến việc giảm chi phí gia nhập và rút lui khỏi thị trường. Theo Nghị quyết số 12/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội, thời gian giải quyết thủ tục thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện giảm từ 3 xuống còn 2 ngày làm việc. Thời gian giải quyết thủ tục giải thể doanh nghiệp, chấm dứt hoạt động chi nhánh giảm từ 5 xuống còn 4 ngày.

Thành phố đồng thời cắt giảm thành phần hồ sơ trùng lặp hoặc đã được số hóa tại 10 thủ tục hành chính, loại bỏ 7 biểu mẫu kết quả giải quyết. Một số tài liệu như điều lệ công ty, biên bản họp về thay đổi vốn điều lệ, báo cáo tài chính gần nhất được loại khỏi thành phần hồ sơ phải nộp trong các thủ tục tương ứng. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã có, cơ quan chức năng khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực đầu tư, thời gian xử lý một số thủ tục liên quan đến chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và xác định dự án cần triển khai ngay giảm từ 17 xuống còn 12 ngày làm việc, tương đương giảm 29,4%. Theo Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú, trong 10 tháng năm 2026, Sở đã xử lý 343.083 hồ sơ, tăng 24% so với cùng kỳ; trong đó, 324.976 hồ sơ được giải quyết trước hạn và đúng hạn.

Một trong những nền tảng quan trọng để Hà Nội nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính là chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ giấy sang quản trị dữ liệu số. Đến nay, 100% thủ tục hành chính của thành phố đã được công khai, tích hợp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Mô hình “một cửa, một hệ thống, một dữ liệu” từng bước được triển khai, tăng cường kết nối giữa các cấp, ngành và hạn chế tình trạng yêu cầu cung cấp lại thông tin.

Theo ông Dương Văn Ninh, Phó phòng phụ trách Phòng Tái cấu trúc và Kiểm soát thủ tục hành chính (Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội), trước đây, việc giải quyết thủ tục chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, cán bộ phải tra cứu thông tin trên nhiều nền tảng. Hiện nay, 100% hồ sơ tiếp nhận tại các điểm phục vụ đã được ký số, các cơ quan xử lý ngay trên hệ thống, không phải chờ hồ sơ giấy. Qua đó, quy trình được minh bạch hơn, tạo điều kiện để người dân theo dõi, giám sát tiến độ.

Để tiếp tục giảm gánh nặng thủ tục, Hà Nội đang đẩy mạnh rà soát, tái cấu trúc quy trình trên phạm vi toàn thành phố. Theo báo cáo của Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Hà Nội, đến ngày 9/11, trong tổng số 1.190 thủ tục thuộc diện rà soát, thành phố đã cắt giảm 473 thủ tục và đề xuất cắt giảm, bãi bỏ thêm 194 thủ tục. Tổng số thủ tục đã thực hiện và đang đề xuất cắt giảm đạt 667, tương đương 56,1%.

Cùng với đó, 5 cơ quan đề xuất rút ngắn thời gian giải quyết đối với 113 thủ tục. Trong 108 thủ tục có số liệu thời hạn, tổng thời gian dự kiến giảm 447,5 ngày, tương đương 33,4% so với quy định hiện hành. Thành phố cũng đã tái cấu trúc 1.609/1.721 thủ tục hành chính, đạt 93,5%.

Đáng chú ý, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính năm 2026 ước tính tiết kiệm khoảng 562 tỷ đồng mỗi năm. Riêng 25 thủ tục trọng điểm, chiếm khoảng 81% tổng lượng hồ sơ toàn thành phố, dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 1.731 tỷ đồng mỗi năm khi các phương án được triển khai đồng bộ.

Đây là những con số có ý nghĩa trực tiếp đối với người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Chi phí đi lại, thời gian chuẩn bị hồ sơ, nhân lực theo dõi và thực hiện thủ tục được giảm xuống, đồng thời nguồn lực tiết kiệm có thể được dành cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu thiết yếu khác.

Không chỉ cải cách quy trình, Hà Nội còn từng bước đưa các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp lên nền tảng số. Từ ngày 9/11, thành phố bắt đầu tiếp nhận đăng ký hỗ trợ chuyển đổi số và thương mại điện tử thông qua ứng dụng iHanoi. Đợt đầu có tổng kinh phí 50 tỷ đồng, dự kiến cấp khoảng 5.000 - 6.000 phiếu hỗ trợ.

Theo cơ chế triển khai của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh đủ điều kiện được hỗ trợ tối đa 70% chi phí sử dụng sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục công bố. Mức hỗ trợ cao nhất đối với doanh nghiệp vừa là 100 triệu đồng cho mỗi loại phiếu.

Người đăng ký thực hiện thủ tục thông qua mini app HANOINEXT trên iHanoi. Thời hạn phê duyệt tối đa 5 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đầy đủ, hợp lệ; đối với đăng ký ghi nhận từ ngày 30/11, thời hạn tối đa là 2 ngày làm việc. Các giải pháp được hỗ trợ gồm hóa đơn điện tử, kế toán, quản lý bán hàng, chữ ký số và thương mại điện tử.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện đồng thời hai mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% số lượng thủ tục hành chính và 50% thời gian giải quyết. Các sở, ngành phải tiếp tục rà soát từng quy trình, xác định những thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu, không dừng lại ở những kết quả đã đạt được.

Có thể thấy, lợi ích của cải cách hành chính không chỉ nằm ở số lượng thủ tục được cắt giảm hay thời gian giải quyết được rút ngắn, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong cách thức phục vụ. Người dân được giảm đi lại, giảm giấy tờ; doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và có thêm cơ hội tiếp cận chính sách hỗ trợ. Khi những vướng mắc được tiếp nhận, xác định rõ trách nhiệm và xử lý kịp thời, niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với bộ máy hành chính cũng được củng cố.