Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo châu Âu sẽ không cho phép Mỹ và Nga đàm phán một thỏa thuận an ninh “sau lưng chúng tôi”, trong bối cảnh xuất hiện thông tin Washington đã đề nghị Moskva (Moscow) đưa ra đề xuất về một cơ chế an ninh mới cho châu Âu.
Phát biểu với các phóng viên tại Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Dublin ngày 12/11, ông Tusk nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự tham gia của các nước châu Âu trong mọi cuộc thảo luận liên quan đến an ninh của lục địa.
Thủ tướng Ba Lan tuyên bố: “Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng tôi cũng sẽ không cho phép bất kỳ ai thiết lập những quy tắc an ninh mới tại khu vực này mà không có sự tham gia của chúng tôi, của Ba Lan và châu Âu”.
Ông Tusk nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không xây dựng một cấu trúc an ninh mới chỉ vì Tổng thống Nga hoặc, chẳng hạn, một người nào đó ở Mỹ mong muốn điều đó. Đây là điều không thể chấp nhận”.
Theo kênh TVP World, cảnh báo nêu trên được đưa ra sau khi trang tin Axios của Mỹ dẫn hai nguồn thạo tin cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Nga trình các đề xuất về một thỏa thuận an ninh trong tương lai với châu Âu.
Axios cho biết hai đặc phái viên của ông Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff đã đề nghị Moskva trình bày các yêu cầu an ninh và đề xuất những bước đi nhằm giảm căng thẳng với châu Âu. Đề nghị này được đưa ra trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine do Mỹ làm trung gian, diễn ra tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab thông nhất hồi đầu tuần nhưng kết thúc mà không đạt được đột phá.
Nga từ lâu đã yêu cầu hạn chế việc mở rộng NATO và giảm sự hiện diện quân sự của phương Tây tại Đông Âu. Đây là những yêu cầu mà Washington từng bác bỏ.
Những tác động đối với Ba Lan
Tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông đang xúc tiến một “thỏa thuận lớn và tốt đẹp”, có thể bao trùm toàn bộ châu Âu, mặc dù không tiết lộ nhiều chi tiết.
Đối với Ba Lan, quốc gia có đường biên giới với Ukraine và vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga, triển vọng về một thỏa thuận như vậy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Vacsava (Warsaw) đã duy trì tình trạng cảnh giác cao kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022 và nhiều lần cáo buộc Moslva tiến hành các hoạt động phá hoại cùng những hành động thù địch khác.
Châu Âu sẽ có mặt tại bàn đàm phán
Trong khi đó, vào ngày 12/11, ông Witkoff cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý cho phép các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình Ukraine tiếp theo.
Sau cuộc gặp với ông Putin tại Moskva, ông Witkoff nói với truyền hình nhà nước Nga: “Các đại diện châu Âu sẽ tham gia cuộc họp tiếp theo. Chúng tôi coi đây là một thời điểm rất quan trọng bởi họ là những đối tác của chúng tôi và việc họ tham gia có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi”.
Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên các đại diện châu Âu tham gia các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian kể từ khi ông Trump khởi động nỗ lực ngoại giao sau khi trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu Moskva có sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ thực chất để tiến tới một thỏa thuận hòa bình hay không.
“Không có rạn nứt” trong nội bộ châu Âu
Ông Tusk cho biết ông nhận thấy các quốc gia châu Âu có lập trường thống nhất về vấn đề này, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bảo đảm “Ukraine duy trì chủ quyền và trên hết, cấu trúc an ninh tại Đông Âu không bị thay đổi”.
Ông tuyên bố: “Tôi có thể hoàn toàn yên tâm nói rằng tôi không nhận thấy bất kỳ sự chia rẽ hay rạn nứt nội bộ nào giữa các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu”.
Thủ tướng Ba Lan cũng thừa nhận các mục tiêu ngoại giao của Washington có thể không hoàn toàn phù hợp với những kỳ vọng của châu Âu.
Ông nhận định: “Các mục tiêu của chính sách ngoại giao Mỹ có thể có phần khác biệt so với những gì châu Âu mong đợi”.
