Toàn cảnh đàm phán Nga-Mỹ-Ukraine ở Abu Dhabi: Cơ hội và trở ngại

Các cuộc đàm phán ba bên giữa Ukraine, Mỹ và Nga đã bắt đầu tại Abu Dhabi, thủ đô Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), vào thứ Ba (10/11), trong nỗ lực thu hẹp bất đồng giữa ba nước về việc chấm dứt cuộc chiến của Nga tại Ukraine.

Đây là vòng đàm phán ba bên đầu tiên kể từ tháng 2/2026, kéo dài hai ngày dự kiến tập trung vào những bảo đảm an ninh dành cho Ukraine, khả năng ngừng bắn và các cơ chế giám sát việc tuân thủ thỏa thuận, cũng như một cơ chế bảo đảm an ninh sau chiến tranh.

Trong bài đăng trên Telegram lúc 10 giờ 16 phút, hãng thông tấn nhà nước Nga TASS dẫn một nguồn tin cho biết: "Các cuộc đàm phán ba bên giữa Liên bang Nga, Mỹ và Ukraine đã bắt đầu tại Abu Dhabi".

Những hình ảnh và đoạn video đầu tiên từ địa điểm đàm phán được công bố ngay sau đó.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sau đó xác nhận các cuộc đàm phán ba bên đã bắt đầu tại Abu Dhabi. Trong thông tin cập nhật sau cuộc điện đàm với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb, ông Zelensky cho biết hai bên cũng đã thảo luận về việc phối hợp với các đối tác châu Âu.

Ông Zelensky viết: "Chúng tôi đang nỗ lực để bảo đảm các cuộc đàm phán diễn ra trong những ngày này đạt kết quả. Ukraine và các đối tác cam kết tiến hành những công việc thực chất nhằm hạ nhiệt căng thẳng, xây dựng các bảo đảm an ninh hiệu quả và mang lại một nền hòa bình thực sự".

Những ai tham gia bàn đàm phán?

Phái đoàn Ukraine do ông Rustem Umerov, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, dẫn đầu. Các thành viên khác gồm ông Kyrylo Budanov, Chánh Văn phòng Tổng thống; ông Davyd Arakhamia, lãnh đạo nhóm nghị sĩ thuộc đảng Người phụng sự Nhân dân tại Quốc hội; ông Serhiy Kyslytsya, Phó Chánh Văn phòng thứ nhất của Tổng thống; và ông Vadym Skibitsky, Phó Cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR).

Phái đoàn Mỹ có Đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời là đặc phái viên.

Phái đoàn Nga do ông Vladimir Medinsky, trợ lý Tổng thống Nga Vladimir Putin, dẫn đầu. Các thành viên khác gồm:

• Ông Igor Kostyukov, người đứng đầu Tổng cục Tình báo Quân đội thuộc Bộ Tổng tham mưu quân đội Nga (GRU).
• Ông Yuri Zhigarlovsky và ông Alexander Zorin, đại diện Bộ Tổng tham mưu.
• Ông Alexei Komkov, người đứng đầu Cơ quan Thông tin Tác chiến và Quan hệ Quốc tế thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB).
• Ông Dmitry Minaev, người đứng đầu Cục Chiến dịch Phản gián thuộc FSB.
• Hai Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Galuzin và Sergei Ryabkov.
• Bà Elena Podobreevskaya, Phó Cục trưởng Cục Chính sách Nhà nước trong lĩnh vực Nhân đạo thuộc Điện Kremlin.
• Ông Alexei Polishchuk, Vụ trưởng Vụ Các nước Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) số 2 thuộc Bộ Ngoại giao Nga.
• Ông Oleg Postnikov, Vụ trưởng Vụ Không phổ biến vũ khí và Kiểm soát vũ khí thuộc Bộ Ngoại giao Nga.

Chương trình nghị sự tập trung vào 4 lĩnh vực chính

Theo ông Kushner, chương trình nghị sự bao gồm bốn lĩnh vực chính: chấm dứt các hành động thù địch; thiết lập những bảo đảm an ninh vững chắc và cơ chế an ninh sau chiến tranh nhằm ngăn xung đột tái diễn; xây dựng kế hoạch toàn diện về phục hồi kinh tế và phát triển thịnh vượng cho Ukraine; và giải quyết các vấn đề nhân đạo.

Ukraine dự kiến dành sự quan tâm đặc biệt cho nội dung nhân đạo. Ông Budanov cho biết Kiev mong muốn đẩy mạnh các hoạt động trao đổi tù binh.

Trong khi đó, Moskva khẳng định nội dung đầu tiên trong chương trình nghị sự là thảo luận các vấn đề an ninh liên quan đến Nga, Ukraine và toàn khu vực.

Bảo đảm an ninh và giám sát ngừng bắn

Những bảo đảm an ninh dành cho Ukraine dự kiến tiếp tục là một trọng tâm quan trọng của các cuộc thảo luận.

Theo báo The New York Times, các nhà đàm phán sẽ chủ yếu tập trung vào những bảo đảm an ninh nhằm ngăn Nga nối lại chiến dịch quân sự, thay vì tìm cách đạt được một thỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức.

Hãng tin Bloomberg dẫn lời một quan chức Mỹ đưa tin rằng phiên đàm phán đầu tiên sẽ tập trung vào việc giám sát ngừng bắn và các cơ chế an ninh sau chiến tranh, trong khi phiên thứ hai sẽ đề cập đến giải pháp cho các tranh chấp lãnh thổ.

Theo quan chức Mỹ được hãng thông tấn Reuters dẫn lời, các cuộc thảo luận cũng có thể đề cập đến một cam kết phòng thủ dành cho Ukraine tương tự Điều 5 của Hiệp ước NATO.

Tranh chấp lãnh thổ vẫn là trở ngại then chốt

Các vấn đề lãnh thổ được dự báo sẽ nằm trong số những nội dung khó giải quyết nhất tại bàn đàm phán.

Một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng cả Nga và Ukraine đều đã kín đáo thể hiện mức độ sẵn sàng nhượng bộ nhất định đối với khả năng trao đổi lãnh thổ.

Tuy nhiên, lập trường công khai của hai bên vẫn còn cách biệt rất lớn. Ukraine muốn Nga rút quân về đường biên giới ban đầu giữa hai nước, trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tiếp tục yêu cầu kiểm soát toàn bộ khu vực Donbas.

Quan chức Mỹ cho biết bất kỳ thỏa thuận lãnh thổ nào nhiều khả năng cũng chỉ đạt được vào giai đoạn cuối của quá trình đàm phán, sau khi các bên đã giải quyết những vấn đề khác, bao gồm cơ chế bảo đảm an ninh sau chiến tranh.

Ukraine không kỳ vọng đạt đột phá ngay lập tức

Ông Arakhamia cho biết Ukraine không kỳ vọng đạt được bước đột phá trong vòng đàm phán đầu tiên, nhưng vẫn đặt ra những kỳ vọng nhất định đối với các cuộc gặp tiếp theo.

Ông đánh giá việc nối lại đàm phán sau một thời gian dài gián đoạn tự thân đã là một thành tựu, đồng thời cho biết Washington đang tìm cách duy trì cách tiếp cận cân bằng, không đứng về bên nào.

Tổng thống Zelensky từng tuyên bố những thành công của Ukraine trên chiến trường và tổn thất ngày càng gia tăng của Nga đang củng cố vị thế đàm phán của Kiev.

Vai trò của châu Âu trong các cuộc đàm phán

Đại diện nhóm E4 gồm Anh, Pháp, Đức và Italy, cùng Liên minh châu Âu (EU) và NATO, sẽ tiến hành các cuộc họp phối hợp riêng với phái đoàn Ukraine trước vòng đàm phán ba bên.

Các đại diện châu Âu gồm ông Jonathan Powell, Cố vấn An ninh Quốc gia Anh; ông Günter Sautter, Cố vấn Chính sách Đối ngoại của Thủ tướng Đức; ông Emmanuel Bonne, Cố vấn Ngoại giao của Tổng thống Pháp; và ông Fabrizio Saggio, Cố vấn của Thủ tướng Italy.

Phía EU có ông Björn Seibert, Chánh Văn phòng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, và bà Anna-Maria Boura, Cố vấn của Chủ tịch Hội đồng châu Âu. Đại diện NATO là ông Geoffrey van Leeuwen, Giám đốc Văn phòng Tổng Thư ký NATO.

Theo ông Kushner, phái đoàn Mỹ cũng sẽ gặp đại diện Ukraine, EU, NATO và các nước châu Âu trước khi các cuộc đàm phán ba bên bắt đầu.

Đại diện châu Âu sẽ không trực tiếp tham gia các cuộc thương lượng. Thay vào đó, Kiev sẽ tổ chức các cuộc tham vấn riêng với các đối tác nhằm phối hợp lập trường.

Ông Umerov cho biết: "Theo chỉ đạo của Tổng thống Volodymyr Zelensky, chúng tôi đang làm mọi việc có thể để bảo đảm châu Âu là một bên tham gia tiến trình ngoại giao".

Đáng chú ý, trước khi các cuộc đàm phán diễn ra, các nhà đàm phán Ukraine đã gặp các đặc phái viên Mỹ cùng đại diện các nước châu Âu và NATO.

Ông Umerov viết trên Telegram: "Cuộc gặp đầu tiên sẽ diễn ra với đại diện Anh, Pháp, Đức, Italy, NATO và Ủy ban châu Âu, cùng sự tham gia của hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner".

Ông nói thêm: "Chúng tôi sẽ thống nhất lập trường và phối hợp các bước đi trước giai đoạn đàm phán tiếp theo", đồng thời nhấn mạnh: "Điều thiết yếu là phía Nga cũng phải có lập trường tương tự".

Tổng thống Zelensky cho biết ông và Tổng thống Phần Lan Stubb đã nhất trí tiếp tục phối hợp các nỗ lực. Ông cũng nói rằng trong ngày thứ Ba, ông mong đợi nhận được báo cáo chi tiết từ phái đoàn đàm phán Ukraine và các đối tác về tiến triển của các cuộc thương lượng với Nga.