Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Nga và Ukraine "lần đầu tiên muốn đạt được thỏa thuận", đồng thời đề cao triển vọng về một thỏa thuận dàn xếp toàn diện tại châu Âu khi chính quyền của ông chuẩn bị làm trung gian cho các cuộc đàm phán ba bên ở Abu Dhabi.
Theo báo The Kyiv Post tối 7/11, phát biểu với các phóng viên tại Palm Beach sau khi tham dự một sự kiện ở Trung tâm Vũ trụ Kennedy hôm thứ Sáu, ngày 6/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định cả Nga và Ukraine đều đang tìm kiếm một giải pháp ngoại giao toàn diện.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói: "Theo tôi, lần đầu tiên Nga và Ukraine muốn đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đang tiến hành các cuộc gặp. Hôm nay, tôi đã có một số cuộc điện đàm và ngày mai tôi cũng sẽ có một số cuộc điện đàm".
Tổng thống chia sẻ thêm: "Tôi nghĩ đây sẽ là một thỏa thuận dàn xếp có quy mô rất lớn. Tôi cho rằng toàn bộ châu Âu sẽ tham gia vào thỏa thuận này. Đây sẽ là một thỏa thuận dàn xếp hết sức lớn".
Những phát biểu trên được đưa ra sau khi ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, trình bày một đề cương gồm năm trụ cột cho khuôn khổ an ninh châu Âu tiềm năng trước thềm cuộc đàm phán ba bên Nga - Ukraine - Mỹ tại Abu Dhabi.
Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, ông Kushner nêu 5 mục tiêu chính, bao gồm: Tham vấn thường xuyên về an ninh; Thiết lập các kênh liên lạc đáng tin cậy trong khủng hoảng; Tăng cường minh bạch quân sự; Triển khai các biện pháp có đi có lại nhằm giảm nguy cơ leo thang; và xây dựng khuôn khổ lâu dài về an ninh và ổn định cho châu Âu.
Theo ông Kushner, mục tiêu của Washington là giải quyết những quan ngại an ninh của tất cả các bên, giảm nguy cơ xung đột và tạo dựng môi trường an ninh ổn định, có thể dự đoán hơn.
Đặc phái viên của Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh mọi thỏa thuận trong tương lai phải tôn trọng chủ quyền quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết định các cơ chế an ninh của mỗi nước. Ông khẳng định không quốc gia nào có quyền phủ quyết lựa chọn chủ quyền của quốc gia khác.
Lập trường này có ý nghĩa trực tiếp đối với Ukraine, nước lâu nay theo đuổi mục tiêu gia nhập NATO, trong khi Nga phản đối định hướng này. Ông Kushner đồng thời khẳng định NATO sẽ tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong hệ thống phòng thủ tập thể của châu Âu và khuôn khổ mới sẽ dựa trên các thể chế hiện có, thay vì thay thế chúng.
Đặc phái viên Kushner cho biết các cuộc tham vấn sẽ tiếp tục với sự tham gia của Ukraine, NATO, Liên minh châu Âu (EU) và các đối tác châu Âu. Nga cũng sẽ được đưa vào tiến trình thảo luận trong khuôn khổ đàm phán hòa bình.
Tuy nhiên, CNN đưa tin rằng các quan chức châu Âu và giới lãnh đạo Ukraine vẫn chưa nắm được nhiều thông tin cụ thể về nội dung thực chất của đề xuất từ Nhà Trắng.
Ba quan chức châu Âu trao đổi với CNN hôm 7/11 thừa nhận rằng họ không thể giải thích cơ chế cốt lõi của kế hoạch Trump - Kushner. Trong khi đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky cũng thừa nhận chỉ có rất ít thông tin chi tiết và cảnh báo về tính phức tạp của bất kỳ thỏa thuận nào như vậy.
Về phía Nga, Moskva nhấn mạnh các bảo đảm an ninh phải mang tính tương hỗ. Theo Interfax, ngày 4/11, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi sẽ tập trung vào vấn đề an ninh và bảo đảm cho cả Nga lẫn Ukraine. Ông nhấn mạnh an ninh của một quốc gia không thể được bảo đảm bằng cách gây tổn hại đến an ninh của quốc gia khác. Theo ông, nguyên tắc an ninh không thể chia cắt là một trong những nội dung quan trọng trong lập trường của Moskva về giải quyết xung đột.
Nga từ lâu yêu cầu Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO, đồng thời đề nghị xem xét lại cấu trúc an ninh châu Âu và sự hiện diện quân sự của NATO gần biên giới Nga. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 30/10 cũng tuyên bố lập trường của Moskva về xung đột Ukraine không thay đổi, đồng thời cho rằng những tuyên bố của Kiev về tiếp tục nhận vũ khí và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu Nga gây trở ngại cho việc chuẩn bị đàm phán.
