Moskva phản hồi bất ngờ về kế hoạch Mỹ khôi phục khí đốt Nga qua Ukraine

Điện Kremlin cho rằng kế hoạch được cho là của Mỹ nhằm khôi phục vận chuyển khí đốt Nga qua Ukraine sang châu Âu chưa thể triển khai trong điều kiện hiện nay. Tuy nhiên, Moskva không loại trừ khả năng nối lại nguồn cung trong tương lai, tùy thuộc vào bên mua, bên bán và khả năng cung ứng.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh: IRNA/TTXVN
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh: IRNA/TTXVN

Kênh RT của Nga chiều 2/11 cho biết ông Peskov đưa ra phản hồi trước thông tin của báo Wall Street Journal (WSJ) rằng Washington đang thúc đẩy khôi phục tuyến vận chuyển này như một phần của đề xuất ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng giữa Moskva và Kiev.

Hoạt động trung chuyển khí đốt Nga qua Ukraine đã dừng từ ngày 1/1/2025, sau khi Kiev từ chối gia hạn thỏa thuận có thời hạn 5 năm với Moskva, khiến một tuyến cung cấp khí đốt quan trọng cho châu Âu bị cắt đứt. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) đã tìm cách giảm sự phụ thuộc vào năng lượng Nga kể từ khi xung đột Ukraine leo thang năm 2022.

Phát biểu với các phóng viên ngày 2/11, ông Peskov nhấn mạnh: "Tình hình thực tế đã nói lên tất cả", đồng thời giải thích rằng những điều kiện hiện nay khiến các kế hoạch như vậy không thể triển khai.

Tuy nhiên, ông không loại trừ khả năng khôi phục nguồn cung trong tương lai. Ông Peskov nói: "Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra trong tương lai. Mọi thứ sẽ phụ thuộc vào thiện chí của bên mua, bên bán và năng lực cung cấp của bên bán".

Trước đó cùng ngày, WSJ dẫn lời các quan chức Mỹ, châu Âu và Ukraine cho biết Washington đang thúc đẩy nhanh chóng nối lại hoạt động xuất khẩu khí đốt Nga qua Ukraine. Kế hoạch này cũng có thể mang lại những cơ hội sinh lời lớn cho các nhà đầu tư Mỹ trên thị trường năng lượng châu Âu.

Theo WSJ, các đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã đưa ra đề xuất này trong những chuyến thăm Moskva và Kiev hồi tháng 9.

Phương án được thảo luận có thể sử dụng một doanh nghiệp Mỹ làm trung gian bán khí đốt Nga, trong khi doanh thu được chuyển vào tài khoản phong tỏa nhằm ngăn nguồn tiền này phục vụ hoạt động quân sự của Moskva.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách đạt được thỏa thuận chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình ba bên dự kiến diễn ra giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi trong tháng 11.

Theo phương án này, Kiev có thể thu phí trung chuyển, trong khi các nhà đầu tư Mỹ hưởng lợi từ hoạt động kinh doanh khí đốt Nga. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn phải vượt qua những rào cản pháp lý liên quan đến chính sách năng lượng của EU.

Vị trí rò rỉ khí đốt trên đường ống Dòng chảy phương Bắc 2 dưới biển Baltic, ngày 27/9/2022. Ảnh: AFP/TTXVN. Ảnh không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba
Vị trí rò rỉ khí đốt trên đường ống Dòng chảy phương Bắc 2 dưới biển Baltic, ngày 27/9/2022. Ảnh: AFP/TTXVN. Ảnh không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba

WSJ cho biết Washington cũng đang cân nhắc khôi phục các đường ống Nord Stream (Dòng chảy phương Bắc) như một phần của thỏa thuận tổng thể nhằm chấm dứt xung đột Ukraine và giảm căng thẳng giữa Moskva với châu Âu.

Một quan chức cấp cao Mỹ được cho là đã nhận định cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel mắc sai lầm khi thúc đẩy dự án này mà không đạt được trước một thỏa thuận an ninh rộng lớn hơn được Nga chấp nhận.

Hai hệ thống đường ống được xây dựng để vận chuyển khí đốt Nga tới Đức qua Biển Baltic đã bị đánh bom vào tháng 9/2022.

Theo các nguồn tin, chính phủ một số nước châu Âu đã bày tỏ quan tâm đến thỏa thuận có thể giúp giảm mạnh giá khí đốt trên toàn khu vực. WSJ cho biết Washington tin rằng Brussels có thể giảm bớt sự phản đối nếu Kiev ủng hộ phương án này như một phần của thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn.

Tuy nhiên, một trở ngại lớn đối với đề xuất của Washington là quy định hiện hành của EU về loại bỏ khí đốt Nga.

Theo quy định được thông qua tháng 1/2026, EU sẽ chấm dứt nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng của Nga theo các hợp đồng dài hạn từ đầu năm 2027 và khí đốt đường ống từ mùa thu cùng năm, với một số ngoại lệ chuyển tiếp.

Quy định cũng yêu cầu kiểm soát nguồn gốc khí đốt nhằm ngăn việc lách lệnh cấm thông qua các đơn vị trung gian.

Nỗ lực thúc đẩy kế hoạch này diễn ra trong bối cảnh giá khí đốt tại châu Âu tăng lên mức cao nhất trong gần 4 năm, trong khi lượng dự trữ suy giảm làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng khác trong mùa đông.

Tuần trước, Tổng Giám đốc Tập đoàn Gazprom Aleksey Miller cảnh báo giá khí đốt có thể tăng hơn gấp đôi, lên 2.500 USD/1.000 m³ nếu mùa đông trở nên lạnh giá.

Moskva nhiều lần cáo buộc Brussels gây tổn hại cho chính nền kinh tế của mình khi từ chối năng lượng Nga. Tổng thống Vladimir Putin cho rằng châu Âu đang "giáng một đòn vào chính các chính sách, ngành công nghiệp và lĩnh vực xã hội của mình".

Ông Putin nói thêm rằng việc cung cấp khí đốt qua đường ống Nord Stream 2 còn nguyên vẹn có thể được nối lại chỉ bằng "một nút bấm".

Nga cũng phản đối các đề xuất về một thỏa thuận đình chiến năng lượng tạm thời với Ukraine. Hồi tháng 10, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tái khẳng định lập trường của Moskva không thay đổi, nhấn mạnh Nga mong muốn một nền hòa bình lâu dài thay vì một lệnh ngừng bắn.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống Trump nói về điều Mỹ ‘có thể đã đi quá xa’ trong xung đột với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington "có thể đã đi hơi xa" khi tiêu diệt các lãnh đạo Iran, khiến việc tìm người đàm phán trở nên khó khăn. Phát biểu tại cuộc mít tinh ở Iowa, ông tiếp tục bảo vệ chiến dịch quân sự chống Tehran, đồng thời tuyên bố Mỹ đang tìm cách kết thúc cuộc xung đột.