Theo Hiệp hội, hiện nay, thời gian lái xe của người lái xe ô tô theo Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ quy định: “Thời gian lái xe của người lái xe ô tô không quá 10 giờ/ngày, không quá 48 giờ/tuần; lái xe liên tục không quá 4 giờ và bảo đảm các quy định có liên quan của Bộ luật Lao động”.
Thực tế hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam hiện nay gồm hạ tầng đường bộ, hệ thống báo hiệu đường bộ, quy định về tổ chức giao thông và mật độ phương tiện tham giao thông, tổng số giờ lái xe của người lái xe ô tô khoảng 60 giờ/tuần đối với vận tải đường ngắn (dưới 300 km) và trên 65 giờ/tuần đối với vận tải đường dài (trên 300 km).
So sánh với thời gian lái xe tối đa của người lái xe ô tô quy định tại Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ là 48 giờ/tuần, số giờ làm việc của lái xe bị giảm khoảng 20 - 30% đối với vận tải đường ngắn và trên 30% đối với vận tải đường dài. Quy định này khiến người lái xe bị giảm 20 - 30% thu nhập do giảm giờ làm việc; giảm năng lực cung ứng dịch vụ của toàn thị trường vận tải đường bộ khoảng 20 - 30%, làm giá cước vận tải 20 - 25%, tăng chi phí logistics vận tải lên khoảng 10 - 11%...
Trong khi hoạt động vận tải hành khách chỉ tăng vào các dịp nghỉ lễ, Tết, nghỉ cuối tuần; hoạt động vận tải hàng hóa chỉ tăng vào cuối năm hoặc từng thời điểm theo mùa vụ thu hoạch, nguồn hàng hóa xuất nhập khẩu. Do đó thời gian lái xe của người lái xe ô tô kinh doanh vượt thời gian theo quy định không phải là liên tục trong cả tháng và cả năm, có nhiều thời điểm xe dừng hoạt động, người lái xe được nghỉ ngơi. Điều này không làm ảnh hưởng đến quy định về thời gian lái xe (lao động) theo quy định của Bộ luật Lao động Việt Nam.
Bên cạnh đó, thiết bị giám sát hành trình (TBGSHT) theo Luật GTĐB năm 2008 để cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý, giám sát của doanh nghiệp vận tải và quản lý Nhà nước trong hoạt động vận tải. Các chế tài xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến TBGSHT chỉ áp dụng cho nhóm sản xuất, lắp đặt, quản lý, sử dụng TBGSHT trên các loại xe ô tô kinh doanh đối với cá nhân, tổ chức kinh doanh vận tải và sản xuất TBGSHT, không xử phạt đối với người lái xe và không sử dụng kết quả khai thác từ dữ liệu TBGSHT để xử phạt vi phạm hành chính.
Trong khi Luật Trật tự An toàn giao thông đường bộ bổ sung quy định về chế tài và nâng mức xử phạt hành vi vi phạm liên quan đến TBGSHT đối với lái xe và chủ xe. Việc này cần phải có thời gian tuyên truyền phổ biến đến các đối tượng chịu tác động.
Ngoài ra, theo Thông tư số 79/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an “Quy định về cấp, thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe cơ giới, xe máy chuyên dùng” yêu cầu toàn bộ các xe đã được cấp mới hoặc cấp đổi “Chứng nhận giấy đăng ký xe” theo quy định tại Thông tư 58/2020/TT-BCA buộc phải đổi lại “Chứng nhận giấy đăng ký xe” theo quy định tại Thông tư 79/2024/TT-BCA mới được kiểm định khi đến hạn. Hiện nay, với khoảng hơn 1 triệu “Chứng nhận đăng ký xe” đã được cấp mới và cấp đổi theo quy định tại Thông tư 58/2020/TT-BCA, mức độ ảnh hưởng tới các doanh nghiệp vận tải khá lớn và gây nhiều khó khăn cho hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô…
Vì vậy, Hiệp hội kiến nghị các cơ quan quản lý Nhà nước điều chỉnh thời gian lái xe của người lái xe ô tô kinh doanh vận tải lên 70 giờ/tuần, tương đồng với các quy định quốc tế; tính thời gian lái xe cộng dồn một lần, trong ngày và trong tuần ở tốc độ tối thiểu 15 km/giờ để loại bỏ đi những tình huống tắc đường kéo dài thường xuyên xảy ra ở các đô thị và trên hệ thống đường bộ Việt Nam; tạm thời chưa áp dụng quy định về thời gian lái xe của người lái xe ô tô kinh doanh vận tải khi lưu thông trên các đường cao tốc chưa có trạm dừng nghỉ; chỉ xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến việc lắp đặt, quản lý, sử dụng, khai thác TBGSHT trên các loại xe ô tô kinh doanh vận tải đối với cá nhân, tổ chức kinh doanh vận tải hoặc cá nhân, tổ chức kinh doanh sản xuất, lắp đặt TBGSHT (không xử phạt đối với người điều khiển xe).
Đồng thời, cho phép người dân và doanh nghiệp được thực hiện quy trình rút gọn đối với những xe đã được cấp mới, cấp đổi “Chứng nhận đăng ký xe” theo Thông tư 58/2020/TT-BCA, nay được phép cấp đổi “Chứng nhận đăng ký xe” theo 6 Thông tư 79/2024/TT-BCA mà không cần thực hiện thủ tục khám xe, cà lại số khung số máy để tránh lãng phí cho người dân, doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu xã hội.
