Với nền tảng Toán học, Tin học cùng niềm say mê nghiên cứu khoa học, anh đang hướng tới ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy và công tác điều tra hình sự.
Từ niềm đam mê Toán học đến giảng đường Công an
Trước khi trở thành giảng viên Khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự, Học viện Cảnh sát nhân dân, Trung úy Đỗ Trần Minh Anh từng là học sinh lớp chuyên Toán, Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Niềm yêu thích những bài toán đòi hỏi tư duy logic, phân tích và khả năng tìm lời giải từ các dữ kiện đã giúp anh đạt giải Nhì kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Toán.
Tuy nhiên, trước ngưỡng cửa lựa chọn nghề nghiệp, Minh Anh không chỉ muốn tiếp tục phát huy thế mạnh của bản thân mà còn tìm kiếm một môi trường để vận dụng kiến thức vào những công việc có ý nghĩa với xã hội.
Những câu chuyện trinh thám, đặc biệt là cách các nhân vật quan sát, phân tích chứng cứ và kết nối các chi tiết để tìm ra sự thật, cũng góp phần khơi gợi sự quan tâm của anh đối với lĩnh vực điều tra. Khi tìm hiểu về Học viện Cảnh sát nhân dân, Minh Anh nhận thấy đây là môi trường đào tạo không chỉ đòi hỏi kiến thức pháp luật, nghiệp vụ mà còn cần tư duy khoa học, khả năng suy luận và giải quyết vấn đề thực tiễn.
Quyết định lựa chọn con đường này đã mở ra cho chàng học sinh chuyên Toán một hành trình mới. Trong quá trình học tập tại Học viện, Minh Anh được đào tạo tại lớp chất lượng cao chuyên ngành Điều tra tội phạm về trật tự xã hội, đồng thời tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và các cuộc thi Olympic Tin học sinh viên Việt Nam, Lập trình viên quốc tế ICPC, đạt những thành tích cao.
Theo Minh Anh, những trải nghiệm đó giúp anh nhận ra kiến thức Toán học không chỉ giới hạn trong những bài toán trên giấy mà còn có thể trở thành nền tảng để tiếp cận công nghệ, phát triển tư duy khoa học và giải quyết các vấn đề thực tiễn trong công tác Công an.
Đặc biệt, quá trình tham gia các cuộc thi Tin học giúp anh hình thành ba nhóm kỹ năng quan trọng. Đó là tư duy thuật toán và khả năng tối ưu hóa khi giải quyết vấn đề; kiến thức về công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu số; cùng thói quen kiểm chứng, phát hiện và khắc phục sai sót.
Minh Anh cho rằng, trong lập trình, tìm được lời giải đúng mới chỉ là bước đầu, quan trọng hơn là phải lựa chọn phương pháp hiệu quả, tối ưu về thời gian và nguồn lực. Tư duy này có thể vận dụng vào hoạt động điều tra hình sự, nhất là khi cần phân tách vấn đề phức tạp, xác định mối liên hệ giữa các dữ kiện và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Bên cạnh đó, kỹ năng tổ chức, tìm kiếm và phân tích khối lượng thông tin lớn bằng công cụ máy tính tạo nền tảng để anh tiếp tục nghiên cứu ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào hoạt động nghiệp vụ. Đáng chú ý, thói quen kiểm tra các giả thiết theo nhiều hướng cũng giúp người làm công tác điều tra tránh tư duy một chiều, bảo đảm mỗi nhận định đều được đối chiếu với tài liệu, chứng cứ thu thập được.
Đưa công nghệ vào giảng dạy và thực tiễn nghiệp vụ
Sau khi tốt nghiệp với thành tích xuất sắc và trở thành thủ khoa Học viện Cảnh sát nhân dân, Đỗ Trần Minh Anh được giữ lại công tác tại Khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự. Từ vị trí người học chuyển sang vai trò người giảng dạy, anh xác định đây vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn.
Trong quá trình học tập, Minh Anh được Đại tá, PGS.TS Lê Quang Toàn, Trưởng khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự trực tiếp hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp về công tác hỏi cung bị can trong điều tra tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Qua đó, anh có thêm kinh nghiệm về phương pháp nghiên cứu khoa học, cách tiếp cận và phân tích những vấn đề đặt ra từ thực tiễn điều tra.
Những bài học về tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và thái độ nghiêm túc trong công việc từ người thầy cũng trở thành hành trang để Minh Anh bước vào môi trường giảng dạy. Trước mắt, anh xác định tiếp tục trau dồi kiến thức chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm từ các giảng viên đi trước và chủ động nghiên cứu những vấn đề mới trong thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Là giảng viên trẻ vừa trải qua quá trình học tập tại Học viện, Minh Anh mong muốn phát huy lợi thế thấu hiểu tâm lý, những khó khăn và mong muốn của học viên để xây dựng những giờ học gần gũi, khuyến khích người học chủ động tư duy, trao đổi và phát huy khả năng sáng tạo.
Cùng với nhiệm vụ giảng dạy, anh đặc biệt quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Hiện nay, Minh Anh được giao nhiệm vụ tham gia đồng quản trị, phụ trách kiểm duyệt thông tin trên trang Fanpage Mô hình dân vận khéo “Gắn kết đào tạo - phục vụ cộng đồng” của Khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự. Đây là mô hình góp phần tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân về phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm, đồng thời tăng cường kết nối giữa hoạt động đào tạo của Học viện với thực tiễn và cộng đồng.
Qua công việc này, anh nhận thấy lượng tương tác trên mạng xã hội ngày càng lớn, nội dung bình luận đa dạng, trong đó có những thông tin tiêu cực, độc hại. Nếu chỉ kiểm duyệt thủ công sẽ mất nhiều thời gian và khó bảo đảm tính kịp thời. Vì vậy, Minh Anh đang nghiên cứu hoàn thiện ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm xây dựng công cụ, quy trình kiểm duyệt thông tin theo hướng chuẩn hóa, góp phần tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc.
Trong thời gian tới, anh mong muốn tiếp tục nghiên cứu khả năng ứng dụng AI và công nghệ số vào hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và điều tra hình sự. Những công cụ công nghệ có thể được sử dụng để xây dựng bài giảng, mô phỏng tình huống điều tra, giúp học viên rèn luyện tư duy phân tích và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Nhận xét về giảng viên trẻ Minh Anh, Đại tá, PGS.TS Lê Quang Toàn, Trưởng khoa Nghiệp vụ Điều tra hình sự, Học viện Cảnh sát nhân dân. cho biết, Trung úy Đỗ Trần Minh Anh có tinh thần học tập, ý thức nghiên cứu và sự chủ động trong công việc. Dù còn trẻ, Minh Anh thể hiện sự sáng tạo trong nghiên cứu, đồng thời có tinh thần cầu thị, sẵn sàng lắng nghe và tiếp thu kiến thức.
Theo Đại tá Lê Quang Toàn, Minh Anh là cán bộ có triển vọng trong ứng dụng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực điều tra hình sự, biết sử dụng công nghệ mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng là phải hiểu và vận dụng công nghệ để giải quyết các tình huống nghiệp vụ, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và của ngành Công an.
Đề cập đến việc Học viện giữ lại những học viên xuất sắc làm giảng viên, Đại tá Lê Quang Toàn cho rằng đây là sự quan tâm trong công tác phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn giảng viên ngay từ quá trình đào tạo. Thành tích học tập là nền tảng ban đầu, nhưng sự trưởng thành của mỗi cán bộ trẻ cần được chứng minh bằng chất lượng giảng dạy, nghiên cứu và những đóng góp cụ thể trong quá trình công tác.
Đối với đội ngũ giảng viên trẻ, ông kỳ vọng mỗi người phải vững vàng về chính trị, pháp luật, nghiệp vụ; gắn lý luận với thực tiễn và chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy, nghiên cứu, ứng dụng công nghệ số. Việc đổi mới cần được thể hiện bằng những hoạt động cụ thể như đa dạng hóa phương pháp giảng dạy, đưa các bài toán thực tiễn, tình huống pháp lý, nghiệp vụ vào bài học, tăng cường thực hành và rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống cho học viên.
Với Trung úy Đỗ Trần Minh Anh, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thử thách. Anh đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện kỹ năng sư phạm, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn và tham gia nghiên cứu khoa học.