#Bắc Cực

Không quân Canada, Mỹ, Đan Mạch và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gần đây đã phối hợp huấn luyện tại Greenland nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động ở vùng Bắc Cực.

Lực lượng Nga triển khai trực thăng, tàu đổ bộ và xe địa hình chuyên dụng trong cuộc diễn tập tái hiện chiến dịch tấn công, truy quét đối phương giữa vùng biển băng giá khắc nghiệt của Bắc Cực.

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi nhanh chóng các đại dương vùng cực, trong đó nước biển Bắc Cực ấm lên nhanh, băng biển thu hẹp và nhiều loài động vật mất dần môi trường sống.

Một biên đội tàu của Hạm đội phương Bắc đã lần đầu tiên vượt qua eo biển Shokalsky băng  nằm trên Tuyến hàng hải phương Bắc (NSR) ở Bắc Cực - tuyến đường hàng hải ngắn nhất nối liền châu Á và châu Âu.

Theo hãng tin RIA Novosti, từ năm 2015 đến nay, các nhà nghiên cứu Nga đã phát hiện hơn 15 hòn đảo mới ở Bắc Cực, sau khi băng tan để lộ những vùng đất trước đây bị băng phủ kín.

Bắc Cực đang nổi lên như một không gian cạnh tranh chiến lược mới, nơi Mỹ và châu Âu dù vẫn là đồng minh NATO lại ngày càng có những lợi ích khác biệt về Greenland, các tuyến hàng hải và nguồn tài nguyên.

Một nhà nghiên cứu cho biết hai quần đảo của Nga ở Bắc Cực có thể mở rộng diện tích khi các sông băng tan chảy, làm lộ ra những vùng đất có khả năng trở thành các hòn đảo mới.

Bản cập nhật chính sách Bắc Cực của EU dự kiến được công bố ngày 20/10, giữa lúc bất đồng với Na Uy về dầu khí tại khu vực này ngày càng rõ nét.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về thỏa thuận kiểm soát an ninh tại Greenland được giới phân tích Trung Quốc xem là bước đi nhằm gia tăng lợi thế đàm phán trước cuộc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, song có thể làm suy giảm lòng tin giữa các cường quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận sẽ trao cho Washington quyền kiểm soát lâu dài đối với các vấn đề an ninh của Greenland, khiến không một đối thủ nào của Mỹ có thể có căn cứ tại Greenland, duy trì sự hiện diện quân sự tại Greenland hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland.

Trung Quốc đang thử nghiệm tuyến đường vận chuyển tắt qua Bắc Cực, có thể rút ngắn hàng nghìn km hành trình giữa châu Á và châu Âu.

Phần Lan đã tham gia sáng kiến Răn đe Tiền phương (Forward Deterrence) đang được Pháp mở rộng, đưa đường biên giới dài của nước này với Liên bang Nga vào một khuôn khổ răn đe hạt nhân mới của châu Âu, đồng thời tạo thêm cơ hội để Pháp triển khai các lực lượng có khả năng mang vũ khí hạt nhân từ Bắc Âu.

Lãnh đạo 12 nước thành viên EU ngày 14/9 đã kêu gọi toàn khối tăng cường đầu tư và có cách tiếp cận chiến lược, chủ động hơn tại Bắc Cực, trong bối cảnh khu vực này ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh, năng lượng, giao thông vận tải và kinh tế châu Âu.

Chuyến thăm Greenland của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen diễn ra trong bối cảnh EU muốn tăng cường đầu tư và an ninh tại Bắc Cực, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với chủ quyền của vùng lãnh thổ này.

Liên minh châu Âu (EU) muốn khai thác tiềm năng khoáng sản và xây dựng năng lực chế biến tại Bắc Cực nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cảnh báo Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang tìm cách biến Bắc Cực thành “điểm nóng” căng thẳng mới thông qua việc tích cực tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực này.

Những bất ổn kéo dài tại Trung Đông đang thúc đẩy các hãng vận tải biển châu Á tìm kiếm tuyến đường mới qua Bắc Cực để kết nối với châu Âu.

Na Uy mới đây tuyên bố sẽ tiếp tục phát triển các nguồn tài nguyên dầu khí tại Biển Barents, dù điều này mâu thuẫn với lập trường của Liên minh châu Âu (EU) về việc hạn chế hoạt động khoan mới ở Bắc Cực vì lý do môi trường.

Các tàu chiến và tàu hỗ trợ thuộc Hạm đội Phương Bắc của Hải quân Nga đã hoàn tất công tác chuẩn bị cho chuyến hải trình tầm xa tới Bắc Cực.

Chỉ mất khoảng 20-22 ngày để vận chuyển hàng hóa từ Trung Quốc tới châu Âu, tuyến hàng hải qua Bắc Cực đang thu hút sự chú ý trong bối cảnh các tuyến vận tải biển truyền thống đối mặt với nhiều bất ổn địa chính trị. Tuy nhiên, theo báo La Tribune (Pháp), những hạn chế về thời tiết, năng lực vận chuyển, chi phí và sự phụ thuộc vào Nga khiến tuyến đường này khó có thể trở thành đối thủ thực sự của kênh đào Suez.