Báo cáo thường niên lần thứ 10 về Tình trạng Đại dương của Cơ quan biển Copernicus Marine Service của Liên minh châu Âu (EU) công bố ngày 30/9, cho thấy những biến đổi sâu sắc đang diễn ra trên các đại dương trên thế giới, từ các đợt nắng nóng kỷ lục trên biển Địa Trung Hải và Biển Đen đến những thay đổi trong hệ sinh thái biển và tình trạng axit hóa ngày càng gia tăng.
Ông Pierre Bahurel, Tổng Giám đốc Mercator Ocean International - đơn vị vận hành của Copernicus Marine Service nhận định đại dương đang thay đổi nhanh chóng.
Những tác động rõ rệt nhất của hiện tượng Trái Đất nóng lên đang diễn ra tại các vùng cực, vốn chiếm khoảng 20% diện tích các đại dương trên toàn cầu. Tại Bắc Cực, nhiệt độ kết hợp của bề mặt biển và bề mặt băng biển đã tăng 4,2 độ C trong giai đoạn 1982-2024, tương đương khoảng 1 độ C mỗi thập kỷ. Trong khi đó, nhiệt độ bề mặt biển trên toàn cầu tăng trung bình 0,12 độ C mỗi thập kỷ.
Tại biển Kara ở phía Bắc Siberia, nhiệt độ thậm chí đã tăng 6,7 độ C kể từ năm 1982, tương đương 1,68 độ C mỗi thập kỷ.
Cùng với nhiệt độ tăng, diện tích băng biển Bắc Cực đã giảm gần 500.000 km2 mỗi thập kỷ kể từ năm 1979, tương đương diện tích Tây Ban Nha cứ mỗi 10 năm lại biến mất. Băng tan cũng khiến các vùng bờ biển Bắc Cực phải hứng chịu tác động mạnh hơn của sóng biển, làm gia tăng xói mòn và đe dọa các cộng đồng dân cư cũng như cơ sở hạ tầng ven biển.
Bà Karina von Schuckmann, tác giả báo cáo trên cho biết băng biển Bắc Cực đã liên tục suy giảm từ đầu những năm 1980, khiến khoảng 60% cơ sở hạ tầng ven biển đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi xói mòn và nước biển dâng.
Tại Nam Cực, tình trạng mất băng biển cũng đang đe dọa quần thể chim cánh cụt. Năm 2022, khi diện tích băng biển Nam Cực xuống mức thấp kỷ lục, lần đầu tiên ghi nhận tình trạng thất bại trên quy mô lớn trong việc sinh sản của chim cánh cụt hoàng đế.
Loài chim này phụ thuộc vào băng biển ổn định để sinh sống, kiếm ăn và sinh sản. Chim non có thể chết nếu rơi xuống vùng nước đóng băng trước khi phát triển đủ lớp lông chống thấm nước. Tháng 4 vừa qua, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã nâng mức độ đe dọa đối với chim cánh cụt hoàng đế từ “sắp bị đe dọa” lên “nguy cấp”.
Theo báo cáo, nếu băng biển tiếp tục suy giảm với tốc độ hiện nay, hơn 90% số đàn chim cánh cụt hoàng đế có thể đứng trước nguy cơ gần như tuyệt chủng vào năm 2100.
