Theo đài Sputnik, bà Irina Strelnikova, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bắc Cực liên ngành thuộc Đại học HSE, nhận định việc thu hút đầu tư của Mỹ vào các dự án tại Bắc Cực của Nga vẫn gặp nhiều trở ngại trong bối cảnh địa chính trị hiện nay. Tuy nhiên, theo bà, khả năng hợp tác giữa hai nước vẫn còn, nhất là về dài hạn.
Bắc Cực ngày càng có ý nghĩa chiến lược do sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, tiềm năng mở rộng các tuyến hàng hải và vị trí quan trọng đối với an ninh. Nga có đường bờ biển dài tại khu vực này, đồng thời đầu tư phát triển đội tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân, cơ sở hạ tầng và công nghệ khai thác tài nguyên trong điều kiện băng giá. Những lợi thế đó tạo cơ sở để Nga tiếp tục mở rộng hoạt động kinh tế và năng lượng tại Bắc Cực.
Theo bà Strelnikova, Nga có lợi thế so với Mỹ ở một số lĩnh vực then chốt tại Bắc Cực, từ phát triển đội tàu phá băng đến khai thác dầu khí.
Theo bà Strelnikova, Nga có lợi thế rõ rệt so với Mỹ trong lĩnh vực Bắc Cực, xét trên nhiều phương diện.
“Mỹ vẫn đi sau Nga cả về phát triển đội tàu phá băng lẫn khai thác dầu khí tại Bắc Cực. Tỷ trọng của Nga trong hoạt động khai thác dầu khí ở khu vực này lớn hơn đáng kể so với Mỹ”, bà lập luận.
Bên cạnh đó, bà Strelnikova chỉ ra rằng Nga có thế mạnh về công nghệ ổn định nền đất, tạo điều kiện xây dựng các công trình công nghiệp quy mô lớn trên những lớp đất đóng băng vĩnh cửu.
Công nghệ sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phục vụ các dự án tại Bắc Cực cũng là lĩnh vực Nga đang tích lũy thêm kinh nghiệm. Theo chuyên gia này, tập đoàn khí đốt Novatek của Nga đang phát triển các dự án phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt tại khu vực.
Ngoài ra, bà Strelnikova cho biết Nga có nhiều kinh nghiệm khai thác dầu khí ngoài khơi tại những vùng biển phủ băng ở Bắc Cực. Tuy nhiên, theo bà Strelnikova, triển vọng hợp tác Nga - Mỹ tại Bắc Cực vẫn có thể bị cản trở bởi các lệnh trừng phạt, sự cạnh tranh về lợi ích năng lượng của Mỹ tại châu Âu, cùng những khó khăn về kỹ thuật và hậu cần. Các dự án tại khu vực này đòi hỏi công nghệ chuyên dụng và nguồn vốn đầu tư lớn.
Dù vậy, triển vọng hợp tác năng lượng giữa hai nước vẫn được đề cập trong các cuộc thảo luận về những dự án tiềm năng. Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 8 của Diễn đàn các nước xuất khẩu khí đốt (GECF) ở Moskva ngày 27/10, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moskva đang tìm kiếm các hướng hợp tác với đối tác Mỹ tại Bắc Cực, trong bối cảnh nhu cầu khí đốt tự nhiên toàn cầu gia tăng và Nga đẩy mạnh phát triển các dự án khai thác khí đốt, đặc biệt tại khu vực này.
Một trong những dự án được đề cập là Polar LNG, với phương án sử dụng công nghệ Nga để khai thác khí đốt tự nhiên tại bang Alaska của Mỹ, hóa lỏng và xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Novatek được cho là đã hỗ trợ tài chính cho dự án thông qua một công ty có trụ sở tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đồng thời đang cân nhắc mua cổ phần thiểu số trong liên doanh.
Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các dự án hợp tác vẫn chịu tác động từ những biến động địa chính trị. Kể từ khi xung đột Ukraine leo thang năm 2022, nhiều doanh nghiệp năng lượng phương Tây đã thu hẹp hoạt động tại Nga. Tập đoàn ExxonMobil của Mỹ đã rút khỏi dự án dầu khí Sakhalin-1, dù trước đó có thông tin doanh nghiệp này cân nhắc khả năng quay trở lại. Điều này cho thấy tiềm năng tài nguyên và công nghệ chưa đủ để bảo đảm các dự án hợp tác được triển khai, khi môi trường địa chính trị vẫn là một yếu tố chi phối đáng kể.
