Tàu chở hàng Dubai Tower của Trung Quốc, với chiều dài khoảng 175 mét, đang hoàn tất hành trình kéo dài 3 tuần từ Thanh Đảo (Trung Quốc) đến cảng Teesport (Anh). Hành trình này từng mất tới 36 ngày vào mùa Đông năm ngoái khi tàu đi qua khu vực Trung Đông.
Dubai Tower đi theo tuyến đường biển phương Bắc trải dài khoảng 12.000 km trong vòng ba tuần, chạy dọc theo bờ biển phía Bắc của Nga và băng qua Bắc Băng Dương. Tuy nhiên, việc rút ngắn thời gian vận chuyển này làm dấy lên câu hỏi liệu Trung Quốc có đang tận dụng tuyến đường tắt này nhằm thúc đẩy các mục tiêu địa chính trị rộng lớn hơn hay không.
Tàu Dubai Tower rời Trung Quốc vào ngày 19/8, chở theo khoảng 1.300 container chứa xe điện, pin và các thiết bị năng lượng tái tạo khác. Theo tờ The New York Times, công ty vận tải biển của Trung Quốc Sea Legend có kế hoạch thực hiện thêm 7 chuyến hải trình qua Bắc Cực nữa trong mùa này, ngoài chuyến đi của tàu Dubai Tower.
Mặc dù tuyến đường biển phương Bắc có thể rút ngắn khoảng 2 tuần cho hành trình từ châu Á sang châu Âu đồng thời giúp tàu thuyền tránh được các tuyến đường biển bị ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông, nhưng nó cũng tồn tại những vấn đề riêng.
Việc di chuyển trên tuyến đường biển phương Bắc chỉ có thể thực hiện vào tháng 8 và tháng 9, với rất ít cơ hội vào các tháng 7 và tháng 10. Các tàu đi qua tuyến đường biển phương Bắc cũng có thể cần đến sự hộ tống của tàu phá băng để đối phó với điều kiện khắc nghiệt tại Bắc Cực.
Theo các chuyên gia, mặc dù tuyến đường biển phương Bắc có thể dễ tiếp cận hơn do biến đổi khí hậu, nhưng vị trí hẻo lánh của nó thường tiềm ẩn nhiều rủi ro, làm tăng chi phí bảo hiểm và dẫn đến kém hiệu quả về mặt kinh tế.
Ngoài những vấn đề về logistics, tuyến đường này còn có đặc thù riêng do phần lớn hành trình đi dọc bờ biển phía Bắc của Nga, đồng nghĩa với việc các công ty sử dụng tuyến đường này phải trả phí cho Moskva để được tiếp cận. Điều đó có thể khiến tuyến đường biển phương Bắc đặc biệt khó sử dụng đối với các công ty phương Tây trong bối cảnh Nga đang chịu các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột Ukraine.
Theo truyền thông Ấn Độ, tuyến đường biển phương Bắc mang lại cho Trung Quốc thêm lý do để thắt chặt quan hệ với Nga, đồng thời tạo dựng sự hiện diện tại khu vực mà nước này không có đường bờ biển. Hơn nữa, do Nga kiểm soát phần lớn tuyến đường biển phương Bắc, việc gia tăng lưu lượng tàu thuyền của Trung Quốc đồng nghĩa với Nga tăng nguồn thu từ phí tiếp cận và các dịch vụ, đồng thời giúp củng cố quan hệ Bắc Kinh - Moskva.
Trung Quốc đã quan tâm đến Bắc Cực từ những năm 1990, thời điểm nước này mở rộng các hoạt động nghiên cứu và thực hiện chuyến thám hiểm đầu tiên tới Bắc Cực. Kể từ đó, Bắc Kinh đã thúc đẩy ý tưởng về "Con đường Tơ lụa trên Băng" nhằm kết nối Trung Quốc với thị trường châu Âu thông qua các tuyến hàng hải tại Bắc Cực.
