Khi trả lời câu hỏi của phóng viên tờ Politico (Mỹ) ngày 30/3, nhà lãnh đạo Ukraine lưu ý: “Đây là vấn đề đau đầu và cấp bách, như tất cả chúng ta đều thấy, đối với toàn thế giới. Hiện đang xảy ra khủng hoảng năng lượng. Họ biết rằng có thể dựa vào kinh nghiệm của chúng tôi trong lĩnh vực này và chúng tôi đã thảo luận chi tiết về điều đó. Chúng tôi đã chia sẻ kinh nghiệm về hành lang Biển Đen và cách thức vận hành của nó. Họ hiểu rằng lực lượng vũ trang Ukraine đã chứng minh hiệu quả trong phá vỡ sự phong tỏa đối với hành lang này”.
Trong chuyến thăm Trung Đông gần đây, nhà lãnh đạo Ukraine đã ký kết nhiều thỏa thuận quốc phòng dài hạn. Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky cho biết Kiev không chỉ đơn thuần muốn bán vũ khí.
Thay vào đó, Ukraine đang thúc đẩy thế mạnh về chuyên môn quốc phòng, coi đây là kinh nghiệm có thể đặc biệt hữu ích tại Eo biển Hormuz vốn là tuyến hàng hải then chốt vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới. Eo biển Hormuz đang tê liệt do chiến sự tại Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc giục các đồng minh và đối tác tăng cường hỗ trợ nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz, trong bối cảnh tuyến vận tải năng lượng quan trọng này gần như bị đình trệ do xung đột leo thang tại Trung Đông.
Theo Politico, hơn 20 quốc gia đã đồng ý tham gia nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm khai thông tuyến đường biển này, nhưng họ không muốn bị cuốn vào xung đột quân sự trực tiếp với Iran.
Trong khi đó, Ukraine cho rằng vẫn còn biện pháp khác.
Theo ông Andrii Klymenko thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Biển Đen trụ sở tại Ukraine, mặc dù ba cảng của Ukraine ở vùng Odesa vẫn phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái, nhưng mỗi tháng vẫn có khoảng 200 tàu chở hàng ghé thăm.
Ông Klymenko chia sẻ: “Ukraine đã xây dựng được hệ thống phức tạp bảo vệ tàu chở hàng khỏi mọi loại mối đe dọa trên tuyến đường biển từ vùng lãnh hải Romania đến vùng Odesa”. Ukraine chưa công bố chi tiết về chiến lược của mình, nhưng hệ thống này bao gồm phòng thủ trước các cuộc tấn công trên không, bảo vệ khỏi thủy lôi và phối hợp giữa pháo binh ven biển, không quân cùng các đơn vị khác.
Bên cạnh các biện pháp quân sự, Ukraine cũng tham gia vào thị trường bảo hiểm để đảm bảo việc cập cảng tại nước này không quá đắt đỏ. Vào tháng 11/2023, chính phủ Ukraine đã giới thiệu chương trình Unity Facility chia sẻ chi phí bảo hiểm cho các tàu chở hàng phi quân sự ở Biển Đen với các công ty bảo hiểm tàu biển lớn như Lloyd’s of London (Anh) và Marsh McLennan (Mỹ). Chương trình này đã được gia hạn vào tháng 3.
