Pakistan điều chiến đấu cơ tới Saudi Arabia khi Mỹ và Iran đàm phán ở Islamabad

Theo kênh Al Jazeera dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Saudi Arabia cho biết, các chiến đấu cơ Pakistan cùng với lực lượng máy bay hỗ trợ đã hạ cánh xuống căn cứ Không quân King Abdulaziz ở tỉnh phía Đông Saudi Arabia ngày 11/4.

Việc triển khai nằm trong khuôn khổ thỏa thuận phòng thủ tập thể được ký kết vào tháng 9/2025 với nội dung cam kết rằng mỗi quốc gia sẽ xem bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào bên còn lại như là hành vi tấn công nhằm vào chính mình.

Khi các chiến đấu cơ hạ cánh xuống Saudi Arabia, Pakistan đang tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, với phái đoàn cấp cao từ cả hai phía cùng ngồi vào bàn và các nhà trung gian hòa giải của Pakistan có mặt trong phòng, nhằm mục đích chấm dứt chiến sự kéo dài nhiều tuần.

Kể từ khi Iran phóng tên lửa và thiết bị bay không người (UAV) lái tấn công những mục tiêu của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh sau vụ ám sát Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện vào ngày 28/2, Pakistan đã phải cân bằng các cam kết của mình ở cả hai phía.

Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar cho biết vào đầu tháng 3 ông đã đích thân chia sẻ với các nhà lãnh đạo Iran rằng Islamabad bị ràng buộc bởi nghĩa vụ đối với Riyadh. Ngoại trưởng Dar đồng thời cho biết Iran muốn đảm bảo rằng lãnh thổ Saudi Arabia sẽ không bị sử dụng để tấn công nước này và ông đã đảm bảo được cam kết này. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Iran vào mục tiêu Mỹ ở Saudi Arabia vẫn tiếp diễn.

Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đã bay đến Riyadh vào đầu tháng 3 để thảo luận về biện pháp nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công của Iran theo khuôn khổ thỏa thuận. Bốn ngày trước khi máy bay chiến đấu Pakistan hạ cánh tại Saudi Arabia ngày 11/4, ông Sharif đã gọi điện cho Thái tử Mohammed bin Salman để cam kết Pakistan sẽ "sát cánh" với vương quốc này.

Chính phủ 2 nước cũng nhất trí đẩy nhanh gói đầu tư trị giá 5 tỷ USD mà Saudi Arabia cam kết dành cho Pakistan. Trước đó cùng ngày 11/4, Bộ trưởng Tài chính Saudi Arabia Mohammed al-Jadaan đã gặp Thủ tướng Sharif tại Islamabad cùng với Ngoại trưởng Dar và ông Munir.

Saudi Arabia là nơi sinh sống của khoảng 2,5 triệu lao động Pakistan và đã nhiều lần hỗ trợ tài chính cho Islamabad.

Nhà phân tích an ninh Imtiaz Gul tại Islamabad nói với Al Jazeera rằng việc triển khai này là động thái của Pakistan nhằm truyền đi thông điệp với Iran.

“Ba máy bay chiến đấu sẽ không tạo ra khác biệt đáng kể về mặt quân sự. Đây là cách gửi thông điệp tới Tehran rằng họ cần linh hoạt trong các cuộc đàm phán này, đồng thời cũng nhấn mạnh rằng Pakistan có nghĩa vụ theo thỏa thuận chiến lược song phương với Riyadh”, ông nói, xét đến quy mô của lực lượng Không quân Saudi Arabia.

Ở góc nhìn khác, nhà nghiên cứu Michael Kugelman từ Hội đồng Đại Tây Dương đánh giá Pakistan đang ngầm cảnh báo Iran rằng nếu Tehran không nhượng bộ để đạt thỏa thuận và xung đột tiếp tục leo thang, Pakistan có thể dịch chuyển gần hơn về phía Saudi Arabia, thậm chí kích hoạt cơ chế phòng thủ chung giữa hai bên.

Theo tờ The Hill (Mỹ), Nhà Trắng xác nhận ngày 11/4 rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, về việc chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 6 tuần là cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai quốc gia kể từ năm 1979.

Tại Islamabad, Mỹ và Iran đã tiến hành hai vòng đàm phán. Trong đó, vòng đầu tiên diễn ra gián tiếp thông qua trung gian hòa giải Pakistan. Vòng thứ hai diễn ra trực tiếp giữa hai bên, có sự tham gia của phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông, ông Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.

Vòng đàm phán thứ ba giữa các quan chức Mỹ và Iran tại Pakistan dự kiến có thể diễn ra vào tối 11/4 hoặc 12/4 (giờ địa phương).