Phát hiện hố đen sao lớn nhất từ trước đến nay trong Dải Ngân hà

Một nghiên cứu công bố ngày 16/4 cho biết các nhà thiên văn học đã xác định được một hố đen sao lớn chưa từng có trong Dải Ngân hà.
Chú thích ảnh
Ảnh: theguardian.com

Nhà thiên văn học Pasquale Panuzzo từ Trung tâm nghiên cứu khoa học quốc gia (CNRS) thuộc Đài thiên văn Paris (Pháp) cho biết, hố đen nói trên có tên Gaia BH3, được phát hiện một cách tình cờ nhờ dữ liệu mà Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) thu thập được trong sứ mệnh Gaia. Ông Panuzzo cho biết các nhà khoa học đã phát hiện BH3, khi quan sát thấy chuyển động “lắc lư” của một ngôi sao đang quay xung quanh hố đen. Ngôi sao này có kích thước tương đương 75% khối lượng của Mặt Trời, nhưng lại sáng hơn so với Mặt Trời.

Hố đen BH3 nằm trong chòm sao Thiên Ưng (Aquila), cách Trái Đất khoảng 2.000 năm ánh sáng. Do kính viễn vọng Gaia có thể xác định vị trí chính xác của các ngôi sao, các nhà thiên văn học có thể nắm được quỹ đạo và ước tính được khối lượng của BH3 lớn gấp 33 lần khối lượng Mặt Trời. Các hình ảnh từ kính viễn vọng đã xác nhận rằng đây là hố đen có khối lượng lớn hơn bất kỳ hố đen sao nào khác trong Dải Ngân hà.

Các hố đen sao được tạo ra khi các ngôi sao khổng lồ sụp đổ vào cuối vòng đời. Hố đen này nhỏ hơn các hố đen siêu khối lượng mà các nhà khoa học hiện chưa xác định được nguồn gốc hình thành. Theo ông Panuzzo, trước đây, các nhà khoa học mới chỉ phát hiện được những hố đen lớn như vậy tại các thiên hà xa xôi thông qua sóng hấp dẫn. 

BH3 được xác định là một hố đen không còn hoạt động, có vị trí quá xa so với ngôi sao đồng hành, từ đó không phát ra luồng tia X và gây khó khăn cho việc phát hiện.

Trước đó, kính viễn vọng Gaia cũng đã xác định được 2 hố đen không hoạt động khác trong Dải Ngân hà là hố đen BH1 và BH2. Sứ mệnh Gaia được triển khai cách Trái Đất 1,5 triệu km trong suốt một thập kỷ. Năm 2022, sứ mệnh này đã cung cấp bản đồ 3D về vị trí và chuyển động của hơn 1,8 tỷ ngôi sao.

Linh Tô (TTXVN)

Dành cho bạn

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

Đề xuất của CEO Microsoft Satya Nadella về cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy kiểm soát công nghệ không thể chỉ dựa vào độ tin cậy của mô hình. Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra là phải thiết kế hệ thống để con người có thể giám sát, giới hạn và can thiệp kịp thời. Cách tiếp cận này cũng gợi mở những giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn công nghệ cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.