Nước Mỹ hình chữ K: Người giàu vươn lên, người nghèo tụt lại

Theo khảo sát mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về giai đoạn 2022-2025, quá trình thoát khỏi đại dịch COVID-19 đã giúp thu nhập và tài sản của phần lớn các gia đình Mỹ tăng lên.

Mức tăng thu nhập tập trung ở nhóm ít khá giả hơn, trong khi phần tài sản tăng thêm chảy nhiều hơn tới nhóm 10% giàu nhất.

ngheo-111026.jpg
Lều của những người vô gia cư trên đường phố tại Los Angeles, California, Mỹ, ngày 16/8/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Khảo sát Tài chính Người tiêu dùng mới nhất của Fed là cuộc thăm dò chi tiết, tổ chức 3 năm một lần, với mẫu đại diện khoảng 4.300 hộ gia đình trên toàn quốc. Kết quả cho thấy mức tăng tài sản chậm hơn nhiều so với những năm đại dịch đầy biến động. Khi đó, thị trường chứng khoán lao dốc rồi tăng vọt, còn các hộ gia đình tích lũy hàng nghìn tỷ USD từ các khoản hỗ trợ của chính phủ liên bang. Fed thực hiện cuộc khảo sát chủ yếu từ tháng 4 đến tháng 5/2025.

Fed cho biết khi mức tăng tài sản chậm lại, áp lực tài chính của một số gia đình tăng lên. Trong thời kỳ kinh tế tăng trưởng vừa phải và lạm phát cao, phần lớn gia đình ghi nhận thu nhập và tài sản ròng tăng ở mức vừa phải. Tuy nhiên, theo Fed, một nhóm gia đình ngày càng đông dường như đang chịu áp lực tài chính.

Tổng nợ hộ gia đình giữ ổn định và tỷ lệ nợ trên tài sản giảm. Tuy nhiên, các dấu hiệu căng thẳng nợ tích tụ dần trong thời kỳ lạm phát cao và lãi suất tăng. Mức trung vị của tỷ lệ chi trả nợ trên thu nhập tăng 2 điểm phần trăm, lên 15,4%. Tỷ lệ tổng nợ trên thu nhập tăng từ 89,4% năm 2022 lên 94,9%. Tỷ lệ gia đình chậm trả nợ vay tăng mạnh từ khoảng 12% lên gần 20%. Tỷ lệ hộ gia đình dùng hình thức "mua trước, trả sau" tăng từ 7% lên 12%.

Dù thu nhập của nhóm ít khá giả hơn tăng nhiều hơn, mức tăng này ít giúp cải thiện tài sản của họ. Tài sản ròng của 25% hộ gia đình nghèo nhất giảm hơn 50%, từ 3.800 USD trong khảo sát năm 2022 xuống 1.700 USD. Tài sản trung vị của các gia đình người Mỹ gốc Phi giảm mạnh 25%, sau khi tăng vọt 60% trong giai đoạn 2019-2022. Fed kết luận dữ liệu mới củng cố tình trạng bất bình đẳng tài sản hiện hữu giữa các nhóm gia đình. Theo đó, các gia đình vốn đã giàu có, lớn tuổi hơn, có trình độ học vấn cao hơn hoặc thu nhập cao hơn có tài sản tăng nhiều hơn các nhóm khác.

Khảo sát ghi nhận giai đoạn nước Mỹ vượt qua biến động kinh tế thời đại dịch để bước vào trạng thái bình thường mới. Trạng thái này gồm mức tăng lương khiêm tốn hơn, song song với đà tăng lớn của tài sản từ thị trường chứng khoán. Một số nhà kinh tế mô tả cấu trúc phân phối đang hình thành là hình chữ K. Các gia đình ở tầng dưới giậm chân tại chỗ hoặc tụt lại, trong khi những gia đình đã có tài sản hoặc thu nhập cao hơn vươn lên.

Trà My/TTXVN (Tổng hợp)

Dành cho bạn