Khi người đứng đầu được tăng quyền

Nhân dân đặt niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự quản lý của Nhà nước, trước hết là nhìn vào những người đứng đầu mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị.
Chú thích ảnh
Sáng 25/10/2023, tại Nhà Quốc hội, đại biểu Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do Quốc hội bầu, phê chuẩn. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Chỉ trong thời gian một tháng, Đảng ta đã ban hành hai quy định liên quan tới thẩm quyền của người đứng đầu. Đó là Quy định số 142-QĐ/TW thí điểm giao quyền, trách nhiệm cho người đứng đầu trong công tác cán bộ (Quy định 142) và Quy định số 148-QĐ/TW về thẩm quyền của người đứng đầu trong việc tạm đình chỉ công tác đối với cán bộ cấp dưới trong người hợp cần thiết hoặc khi có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước (Quy định 148).

Với Quy định 142, người đứng đầu được quyền giới thiệu 01 nhân sự cho 01 chức danh bầu cử, bổ nhiệm cấp phó cả từ nguồn tại chỗ lẫn nguồn ở nơi khác và giới thiệu nhân sự bầu bổ sung uỷ viên ban thường vụ cấp uỷ khi khuyết số lượng ủy viên ban thường vụ. Quy định 142 cũng cho phép người đứng đầu được quyền xem xét bổ nhiệm, miễn nhiệm cấp trưởng của tổ chức, cơ quan, đơn vị ở cấp hành chính do mình trực tiếp quản lý theo quy định.

Với Quy định 148, người đứng đầu căn cứ vào thẩm quyền theo quy định có quyền quyết định tạm đình chỉ công tác đối với cán bộ cấp dưới trong trường hợp cán bộ cấp dưới có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng như bị khởi tố để phục vụ công tác điều tra hay trong quá trình xem xét, xử lý hành vi vi phạm của cán bộ, có cơ sở xác định phải xử lý kỷ luật từ cảnh cáo trở lên hoặc xử lý bằng pháp luật hình sự mà cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án có văn bản đề nghị tạm đình chỉ công tác đối với cán bộ. Đáng lưu ý là Quy định 148 còn cho phép người đứng đầu có quyền quyết định tạm đình chỉ công tác với cán bộ cấp dưới trong một số trường hợp cần thiết như cán bộ có hành vi vi phạm về phẩm chất đạo đức, lối sống gây ảnh hưởng tiêu cực, bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng xấu đến uy tín tổ chức, cá nhân; cán bộ cố tình trì hoãn, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không thực hiện công việc thuộc thẩm quyền theo chức năng, nhiệm vụ được giao; cán bộ có hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức trong quá trình thực thi công vụ….

Cùng với việc tăng quyền cho người đứng đầu, cả Quy định 142 và Quy định 148 đều đưa ra các quy định về trách nhiệm và xử lý trách nhiệm người đứng đầu. Ví dụ với việc giới thiệu nhân sự, người đứng đầu phải bảo đảm về tiêu chuẩn, điều kiện, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác của nhân sự do mình giới thiệu và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình kể cả khi đã chuyển công tác hoặc nghỉ hưu trong các trường hợp như giới thiệu cán bộ để bầu cử, bổ nhiệm thiếu công tâm, khách quan; không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác. Còn trong việc tạm đình chỉ công tác, người đứng đầu chỉ được đưa ra quyết định liên quan dựa trên các căn cứ mà Quy định 148 đã nêu. Nói cách khác, khi được tăng quyền, người đứng đầu cũng bị ràng buộc bởi trách nhiệm của mình và bị xử lý nếu làm sai.

Chú thích ảnh
Hội nghị Trung ương 8, khóa XIII. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Người đứng đầu địa phương, cơ quan, đơn vị là người được trao quyền để thực thi nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý, điều hành mọi hoạt động ở địa phương, cơ quan, đơn vị. Họ có vai trò quan trọng, quyết định đến kết quả lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ quan, đơn vị. Là người có quyền hạn cao nhất, họ cũng phải chịu trách nhiệm chính về những hoạt động của địa phương, cơ quan, đơn vị do mình phụ trách.

Thực tế cho thấy hầu hết người đứng đầu đều tuân thủ pháp luật, nắm chắc chức trách, nhiệm vụ được giao, lãnh đạo địa phương, cơ quan, đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ, kế hoạch mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, vẫn có hiện tượng người đứng đầu bổ nhiệm người nhà, người thân quen thiếu các tiêu chí, thậm chí không nằm trong quy hoạch để khi luân chuyển hoặc về hưu thì “cánh hẩu” lên thay đảm bảo mình “hạ cánh an toàn”, thậm chí vẫn còn có thể “múa tay sau hậu trường”. Cũng có hiện tượng cán bộ có đạo đức kém, lối sống buông thả, đùn đẩy, né trách trách nhiệm, nhũng nhiễu người dân và doanh nghiệp…, gây ảnh hưởng xấu, nhưng người đứng đầu không thể làm gì vì “tập thể lãnh đạo” không đi đôi với “cá nhân phụ trách”.

Do đó, Quy định 142 và Quy định 148 được xem là sự đột phá, chấm dứt tình trạng tồn tại lâu nay là không có cá nhân nào phải chịu trách nhiệm khi để xảy ra sai lầm trong giới thiệu nhân sự cũng như tình trạng cán bộ “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” gây bức xúc trong dư luận và khi để công việc ở địa phương, cơ quan, đơn vị bị trì trệ… Những quy định này thể hiện rõ sự thống nhất giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn, xác định rõ thẩm quyền cũng như trách nhiệm người đứng đầu.

Nhân dân đặt niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự quản lý của Nhà nước, trước hết là nhìn vào những người đứng đầu mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị. Nếu người đứng đầu trong sạch, không tham lam, hết lòng vì quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và sử dụng quyền lực của mình đúng quy định, hiệu quả mang lại sẽ rất lớn, đặc biệt là trên phương diện củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước. Muốn làm được điều đó, một trong những vấn đề cốt yếu và quan trọng là người đứng đầu phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình độ, trách nhiệm và luôn ghi tâm khắc cốt lấy cống hiến làm trọng. Về vấn đề này, khi sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói người đứng đầu phải “làm đầu tàu, phải gương mẫu, phải thực hành phê bình, tự phê bình để làm gương cho mọi người”.

Hà Ngọc

Tin cùng chuyên mục

Tiến Hiếu

Bảo đảm chính sách đãi ngộ cho nhà giáo

Việc thí điểm sắp xếp, sáp nhập mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên cả nước từ ngày 1/7/2026 sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá toàn diện trước ngày 30/4/2027 theo lộ trình tại Công văn 4054/BGDĐT. Vấn đề được dư luận quan tâm là chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ nhà giáo khi sắp xếp được đảm bảo.

Trung Sơn

Linh hoạt đổi mới trường chuyên

Đề xuất mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tuyển sinh vào trường THPT chuyên theo ba khối thay vì theo từng môn học đang gây nhiều tranh luận. Mục đích thì hiển nhiên không có gì phải bàn cãi, nhưng cách thức và thời điểm đổi mới là những điều cần được cân nhắc kỹ lưỡng.

Hải Yên

Đừng để sự tự nguyện trở thành nghĩa vụ

Những khoản đóng góp mang danh nghĩa tự nguyện đôi khi trở thành áp lực đối với phụ huynh. Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT không chỉ siết chặt việc thu, quản lý tiền của Ban đại diện cha mẹ học sinh mà còn bảo vệ quyền lựa chọn của phụ huynh và sự công bằng trong trường học.

Thùy Hương

Không được tạm bợ với tiêu chuẩn an toàn

Tổn thất đau xót của vụ cháy điểm học tạm của Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) một lần nữa đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận nghiêm túc trách nhiệm bảo đảm an toàn trường học và trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Hoài Nam

Đánh thức nguồn lực từ tài nguyên dữ liệu

Trong kỷ nguyên số, một nguồn lực mới đang ngày càng khẳng định vị trí đặc biệt: Dữ liệu. Không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý, dữ liệu đang trở thành một loại tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất mới, thậm chí là lợi thế cạnh tranh quyết định vị thế của quốc gia và doanh nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu.

Hà Ngọc

Khi đột phá giáo dục thành nền tảng của đột phá công nghệ

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 28/10 nhấn mạnh yêu cầu triển khai đồng bộ Nghị quyết 57 và Nghị quyết 71, đưa giáo dục đại học trở thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.

Dành cho bạn

Thùy Dương

Hiện thực hóa chính sách trọng dụng nhân tài

Thước đo thành công của chính sách nhân tài không nằm ở những quan điểm, tư duy trong một kết luận hay một chương trình hành động trên giấy, mà nằm ở khả năng hiện thực hóa các chính sách đó.

Thu Hằng

Đừng để hành trình dang dở

Hiệu quả của chính sách sẽ không chỉ được đo lường bằng số khoản vay hay lượt tư vấn, mà còn ở khả năng giúp người học ổn định tình hình, tiếp tục học tập hoặc tìm được một lộ trình phù hợp hơn.

Minh Thuyết

Trao cơ hội để phụ nữ dân tộc thiểu số vươn lên

Trong rất nhiều chính sách dành cho phụ nữ, cho bình đẳng giới, hỗ trợ phụ nữ vươn lên khẳng định vị trí của mình trong gia đình và xã hội… thì chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và phụ nữ, trẻ em gái khu vực này luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Xuân Phong

Sứ mệnh hòa bình và 'mệnh lệnh' của tri ân

Dù mới được triển khai hơn sáu tháng, nhưng những ngày qua và chắc chắn cả những ngày tiếp theo, Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ là chiến dịch được chờ đợi nhất, có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất trong lòng nhân dân.

Yến Nhi

Điểm tựa bảo vệ trẻ em trên môi trường số

Môi trường số tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đời sống của học sinh, bao gồm cả mặt tích cực lẫn những hệ lụy lớn. Với trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương, môi trường số tiềm ẩn nhiều hiểm họa nếu thiếu sự đồng hành, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội.