Theo kết quả một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Hiệp hội Y khoa Mỹ (JAMA), tỷ lệ trẻ sơ sinh không được tiêm vitamin K - một biện pháp đã được áp dụng từ nhiều thập kỷ nhằm ngăn ngừa nguy cơ chảy máu nghiêm trọng - đang gia tăng đáng kể. Tại một số cơ sở y tế, có thời điểm có tới 1/2 số trẻ sơ sinh không được tiêm loại vitamin này do cha mẹ từ chối.
Qua phân tích hơn 5 triệu ca sinh tại Mỹ, nghiên cứu cho thấy tỷ lệ cha mẹ từ chối tiêm vitamin K cho trẻ sơ sinh đã tăng gần gấp đôi trong giai đoạn 2017 - 2024, từ 2,9% lên 5,2%. Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng những cha mẹ từ chối vitamin K thường có xu hướng không cho trẻ tiêm vaccine phòng viêm gan B hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt phòng nhiễm trùng.
Các chuyên gia y tế nhận định xu hướng này có liên quan đến sự gia tăng của tâm lý hoài nghi khoa học và thiếu niềm tin vào hệ thống y tế, một phần do ảnh hưởng từ mạng xã hội và các nguồn thông tin không chính thống. Nhiều bậc cha mẹ cho rằng các biện pháp can thiệp y tế có thể gây hại hoặc không cần thiết với trẻ nhỏ, đồng thời ưu tiên các phương pháp “tự nhiên”.
Tuy nhiên, giới y khoa cảnh báo việc từ chối các biện pháp phòng ngừa có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Trẻ sơ sinh có mức vitamin K tự nhiên thấp, trong khi cơ thể chưa thể tự sản xuất đủ, khiến nguy cơ chảy máu, đặc biệt là xuất huyết não, tăng cao. Nghiên cứu cho thấy trẻ không được tiêm vitamin K có nguy cơ bị chảy máu nghiêm trọng cao gấp 81 lần so với trẻ được tiêm.
Bên cạnh đó, các biện pháp như sử dụng thuốc nhỏ mắt erythromycin và tiêm vaccine viêm gan B cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm như nhiễm trùng gây mù lòa hoặc bệnh gan mạn tính. Việc từ chối các biện pháp này có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh cho trẻ ngay từ khi mới sinh.
Giới chuyên gia cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên khá đa dạng, từ lo ngại về tác dụng phụ, mong muốn giảm đau cho trẻ, đến ảnh hưởng từ các thông tin sai lệch và quan điểm cá nhân. Trong bối cảnh đó, các cơ sở y tế đang tăng cường tư vấn, đối thoại với phụ huynh nhằm cung cấp thông tin khoa học và giải thích rõ lợi ích của các biện pháp phòng ngừa.
Giới y khoa cảnh báo nếu xu hướng từ chối chăm sóc phòng ngừa tiếp tục gia tăng, nguy cơ các bệnh có thể phòng tránh được quay trở lại là hoàn toàn có thể xảy ra, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng.
