Đại dịch bùng phát toàn cầu vào năm 2020 đã gây sức ép nặng nề đối với hệ thống y tế và làm gián đoạn các chiến dịch tiêm chủng, dẫn đến sự bùng phát trở lại của nhiều bệnh truyền nhiễm như sởi và bại liệt.
Trong một tuyên bố chung, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Liên minh toàn cầu về vaccine và tiêm chủng (Gavi) xác nhận chiến dịch mang tên "Tiêm chủng bù liều quy mô lớn" đang tiến tới hoàn thành mục tiêu bao phủ cho 21 triệu trẻ em.
Chiến dịch tiêm chủng này đã kết thúc vào tháng 3 vừa qua. Dù dữ liệu cuối cùng vẫn đang được tổng hợp, nhưng tính đến hết tháng 12/2025, ước tính chiến dịch đã tiếp cận được 18,3 triệu trẻ em từ 1-5 tuổi tại 36 quốc gia ở châu Phi và châu Á, với hơn 100 triệu liều vaccine. Trong số những trẻ được tiêm, ước tính có 12,3 triệu trẻ chưa từng được tiêm bất kỳ liều vaccine nào trước đó và 15 triệu trẻ chưa từng được tiêm vaccine sởi.
Bên cạnh đó, các cơ quan cho biết chiến dịch cũng cải thiện các chương trình tiêm chủng, giúp trang bị tốt hơn khả năng rà soát và phát hiện những trẻ lớn tuổi hơn không có tên trong hệ thống do đã bỏ lỡ các mũi tiêm trước đó.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đánh giá chiến dịch góp phần khắc phục một trong những hậu quả tiêu cực lớn nhất của COVID-19 khi bảo vệ những trẻ đã lỡ mất cơ hội tiêm chủng do dịch vụ y tế gián đoạn thời đại dịch.
Tuy nhiên, các cơ quan y tế cảnh báo chiến dịch tiêm vaccine đang đối mặt với làn sóng tin sai, tin giả và hệ lụy khó lường do viện trợ nước ngoài giảm. Tuyên bố nhấn mạnh những lỗ hổng lâu nay trong tiêm chủng định kỳ đang lộ rõ, với các đợt bùng phát bệnh sởi gia tăng ở mọi khu vực, ghi nhận khoảng 11 triệu ca vào năm 2024. Tình trạng càng trở nên trầm trọng hơn do niềm tin vào vaccine giảm sút tại cả những cộng đồng từng có tỷ lệ tiêm chủng cao.
Giám đốc Vụ Tiêm chủng, Vaccine và Sinh phẩm của WHO, bà Kate O’Brien, chia sẻ mặc dù nhân viên y tế vẫn được cha mẹ tin tưởng nhất, nhưng "điều thực sự đáng lo ngại là tình trạng chính trị hóa vấn đề vaccine và sức khỏe đang ngày càng gia tăng".
Giám đốc điều hành Gavi, bà Sania Nishtar, cho biết thêm rằng thế giới đang phải đối đầu với công cụ cũng như thuật toán mạng xã hội ưu tiên phát tán tin sai, tin giả và sự thù hận, làm giảm sự quan tâm đối với những bài viết cung cấp thông tin hữu ích. Theo đó, bà Nishtar cho rằng các nước cần có chiến lược cụ thể để giải quyết vấn nạn này.
Về phần mình, Trưởng phòng tiêm chủng UNICEF Ephrem Lemango cho biết các thuật toán mạng xã hội có xu hướng ưu tiên thông tin gây sốc hơn là tính chính xác và có quá nhiều nội dung chống vaccine được “một nền kinh tế riêng" hậu thuẫn. Do đó, những nền tảng này cần lan truyền những nội dung tốt đẹp hơn, thay vì thông tin xấu độc. Bên cạnh đó, việc tiếp tục giảm chi tiêu viện trợ nước ngoài và ngân sách cho y tế toàn cầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc cung cấp dịch vụ tiêm chủng. Điều này có nguy cơ đảo ngược những tiến bộ đã phải rất khó mới có thể đạt được.
